Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Chứng liệt dạ dày ở bệnh nhân tiểu đường

Liệt dạ dày là một rối loạn tại đường tiêu hóa khiến thức ăn lưu lại trong dạ dày trong khoảng thời gian lâu hơn bình thường. Do các dây thần kinh điều khiển quá trình di chuyển của thức ăn trong đường tiêu hóa đã bị tổn thương nên các cơ tiêu hóa không thể thực hiện đầy đủ chức năng vốn có, làm thức ăn sẽ lưu lại trong dạ dày và không thể được tiêu hóa.

Chứng liệt dạ dày ở bệnh nhân tiểu đường

Nguyên nhân

Những người bị liệt dạ dày thường bị tổn thương dây thần kinh phế vị, đây là dây thần kinh sọ kéo dài từ thân não cho tới các cơ quan trong ổ bụng, bao gồm cả các cơ quan trong đường tiêu hóa. Cũng giống như căn bệnh thoái hóa thần kinh ở bệnh nhân tiểu đường, tổn thương dây thần kinh phế vị sẽ làm rối loạn chức năng thần kinh và ảnh hưởng đến cơ quan tiêu hóa do các xung cần thiết để nhào trộn thức ăn bị chậm hoặc ngừng lại.

Liệt dạ dày rất khó chẩn đoán và thường bị bỏ quên đối với nhiều bệnh nhân, do vậy tỷ lệ mắc chứng liệt dạ dày ở bệnh nhân tiểu đường dao động rất rộng trong khoảng từ 5-65%.

Liệt dạ dày là biến chứng thường gặp ở những bệnh nhân đã được chẩn đoán có mức đường huyết cao và không được kiểm soát tốt trong nhiều năm. Nồng độ đường huyết cao kéo dài sẽ làm thay đổi thành phần hóa học trong các dây thần kinh. Đường huyết cao kéo dài thậm chí còn gây tổn thương các mạch máu cung cấp oxy và dưỡng chất cho các dây thần kinh, bao gồm cả dây thần kinh phế vị dẫn tới chứng liệt dạ dày.

Do liệt dạ dày là một căn bệnh tiến triển, và một số triệu chứng của nó khá giống với chứng ợ nóng mạn tính hay buồn nôn, do vậy bạn có thể sẽ không nhận ra mình đang mắc căn bệnh này.

Các triệu chứng

  • Ợ nóng
  • Buồn nôn
  • Nôn ra thức ăn chưa được tiêu hóa
  • Dễ cảm thấy no dù chỉ ăn ít
  • Sụt cân
  • Đầy bụng
  • Ăn không ngon
  • Đường huyết không ổn định
  • Co thắt dạ dày
  • Trào ngược acid dịch vị

Các triệu chứng của liệt dạ dày có biểu hiện từ nhẹ đến nghiêm trọng, tùy thuộc vào mức độ tổn thương thần kinh phế vị. Các triệu chứng thường bùng phát sau bữa ăn giàu chất xơ hoặc chất béo là những thành phần khó tiêu hóa.

Biến chứng

Khi các lớp cơ tại dạ dày bị liệt sẽ dẫn đến hoạt động dạ dày không hoàn chỉnh. Tuỳ mức độ liệt, thức ăn hiện diện ở dạ dày lâu hơn bình thường mà không nhào trộn, nghiền và chuyển xuống ruột non. Thức ăn ở quá lâu trong dạ dày, sự lên men xảy ra, tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Đôi lúc thức ăn kết tụ tạo thành những cục thức ăn cứng, gây buồn nôn, nôn và làm tắc ruột.

Người mắc chứng liệt dạ dày sẽ khiến căn bệnh tiểu đường vốn có trở nên trầm trọng hơn do sự trì hoãn quá trình tiêu hóa sẽ khiến việc kiểm soát đường huyết khó khăn hơn. Do vậy, mức đường huyết ở bệnh nhân tiểu đường mắc chứng liệt dạ dày thường quá cao hoặc quá thấp.

Liệt dạ dày là một căn bệnh mãn tính khiến người bệnh phải chiến đấu trong một khoảng thời gian dài. Việc phải thay đổi chế độ ăn và cố gắng để kiểm soát đường huyết trong thời gian này gây không ít khó khăn cho người bệnh. Do vậy, họ thường cảm thấy chán nản và bi quan về bệnh tật của mình.

Các yếu tố nguy cơ

Những bệnh nhân nữ mắc tiểu đường là đối tượng có nguy cơ cao mắc chứng liệt dạ dày. Một số yếu tố khác có thể góp phần làm tăng thêm nguy cơ mắc bệnh bao gồm bệnh nhân đã có tiền sử phẫu thuật ổ bụng và/hoặc tiền sử rối loạn ăn uống.

Một số căn bệnh khác ngoài tiểu đường cũng dẫn đến chứng liệt dạ dày như nhiễm virus, sử dụng các loại thuốc làm chậm tiêu hóa, bệnh trào ngược acid dạ dày và rối loạn cơ trơn. Một số bệnh gây ra các triệu chứng của liệt dạ dày bao gồm bệnh Parkinson, viêm tụy mạn tính, bệnh xơ nang, bệnh thận và hội chứng Turner. Đôi khi liệt dạ dày không có nguyên nhân cụ thể.

Phòng và điều trị

Những người mắc chứng liệt dạ dày nên tránh ăn những thực phẩm thô chưa chế biến, bông cải xanh, cam, các sản phẩm từ bơ sữa như kem và sữa nguyên kem và các loại đồ uống có ga. Bác sỹ cũng khuyến cáo bệnh nhân nên chia thành nhiều bữa nhỏ trong ngày và thức ăn nên được xay nhuyễn. Điều cần lưu ý là luôn cần phải bù đủ nước cho cơ thể, nhất là khi bệnh nhân thường xuyên bị nôn mửa.

Hiện tại chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu đối với căn bệnh liệt dạ dày. Đây là một chứng bệnh mãn tính chỉ có thể được kiểm soát thông qua việc điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, uống thuốc và kiểm soát tốt đường huyết, bao gồm cả việc sử dụng insulin hợp lý nếu bệnh nhân mắc tiểu đường type 2 phụ thuộc insulin. Trong những trường hợp đặc biệt, bác sỹ có thể chỉ định cho bệnh nhân chuyển sang dinh dưỡng lỏng.

Kích thích dạ dày bằng xung điện là một phương pháp có thể áp dụng trong những trường hợp liệt dạ dày nặng. Phương pháp này sử dụng một thiết bị được cấy trong khoang bụng của bệnh nhân và dẫn truyền xung điện tới các dây thần kinh và cơ trơn ở phần dưới dạ dày để kích thích. Phương pháp này có thể giúp giảm chứng buồn nôn và nôn ở bệnh nhân bị liệt dạ dày.

Đối với những ca bệnh nặng nhất, những người bị liệt dạ dày có thể phải sử dụng dinh dưỡng qua đường ống thông dạ dày và thức ăn lỏng.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Thảo dược và thực phẩm chức năng có hiệu quả cho bệnh nhân tiểu đường?

Ts.Bs.Trương Hồng Sơn - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 25/05/2018

    Giảm thiểu nhiễm trùng bàng quang

    Niệu đạo là ống đưa nước tiểu ra khỏi cơ thể. Khi vi khuẩn xâm nhập vào niệu đạo, chúng có thể bám vào thành bàng quang và nhân lên rất nhanh. Hậu quả của tình trạng nhiễm trùng này có thể gây ra các triệu chứng không thoải mái như bất ngờ muốn đi tiểu, đau khi đi tiểu và đau bụng.

  • 25/05/2018

    4 loại thực phẩm làm trắng răng tự nhiên

    Một nụ cười trắng sáng giúp bạn tự tin, tươi tắn và năng động hơn. Để bảo vệ nụ cười, bạn không nên sử dụng cà phê, rượu vang đỏ, nước ngọt trong thời gian dài. Tránh sử dụng loại thực phẩm gây nhuộm màu răng. Kết hợp với chải răng, dùng chỉ tơ nha khoa, nước súc miệng 2 ngày/lần. Đồng thời lựa chọn thực phẩm thúc đẩy trắng răng, tăng cường sức khỏe răng miệng là rất cần thiết.

  • 25/05/2018

    Oral sex - Cách giảm nguy hại

    Oral sex cũng là hình thức quan hệ có nguy cơ cao đối với hầu hết các bệnh lây truyền qua đường tình dục. Bạn muốn biết làm thế nào để giảm nguy hại từ Oral sex ? Đây là câu trả lời.

  • 25/05/2018

    Suy giáp và cường giáp có gì khác nhau?

    Tuyến giáp, một tuyến hình bướm nằm ở cổ, đóng vai trò điều hòa sự trao đổi chất. Tuyến giáp không hoạt động hiệu quả có thể ảnh hưởng đến mọi khía cạnh sức khỏe.

  • 25/05/2018

    Khoai tây và khoai lang: Loại nào tốt hơn?

    Cả khoai tây và khoai lang đều được coi là thực phẩm lành mạnh, giàu dinh dưỡng, tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, nếu bạn muốn chọn ra loại khoai tốt nhất, hãy tìm hiểu bài viết dưới đây.

  • 25/05/2018

    Tác hại của nạo phá thai

    Hàng năm có khoảng 46 triệu trường hợp phá thai trên thế giới, trong đó có 20 triệu trường hợp phá thai không hợp pháp, các trường hợp này thường xảy ra ở các nước đang phát triển, đó là nguyên nhân cướp đi gần 1 triệu sinh mạng của chị em phụ nữ do những tai biến và biến chứng của phá thai không an toàn. Việt Nam là một trong những nước có tỉ lệ phá thai cao nhất ở Châu Á và thế giới.

  • 25/05/2018

    13 phương pháp trị đau đầu không dùng thuốc

    Một thống kê gần đây cho thấy, có hơn 47 triệu người Mỹ đã từng bị đau đầu nặng hoặc suy nhược thần kinh trong 3 tháng qua. Trong đó, bệnh đau nửa đầu ảnh hưởng đến 9% dân số Hoa Kỳ và ngốn chi phí điều trị khoảng 1 tỷ USD mỗi năm.

  • 25/05/2018

    7 bước chăm sóc da mùa hè

    7 bước sau sẽ giúp bạn xua tan mụn trứng cá cũng như làn da bóng nhờn, trả lại làn da đẹp cho bạn trong mùa hè.

Xem thêm