Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Cách đơn giản để phòng tránh cúm ngoài việc tiêm vắc xin

Mặc dù có hiệu lực bào vệ cao, vắc xin không phải là phương pháp duy nhất để dự phòng cúm.

Những hạn chế của vắc xin cúm 

Mỗi năm, Tổ chức Y tế thế giới WHO phát triển vắc xin cúm để bảo vệ sức khỏe cộng đồng khỏi ba hoặc bốn chủng virus được dự đoán sẽ lưu hành. Tuy nhiên, virut cúm tiến hóa rất nhanh và không phải lúc nào WHO cũng dự đoán chính xác chủng nào sẽ lưu hành. Hơn nữa, hiệu lực của vắc xin phụ thuộc vào độ tuổi và sức khỏe của người được tiêm chủng. Vắc xin sẽ không bao giờ có 100% hiệu lực khi bảo vệ một người khỏi bị nhiễm virut cúm. Chẳng hạn, mùa đông 2014 và 2015 chứng kiến sự bùng phát mạnh mẽ của dịch cúm.

Hơn nữa, vắc xin cúm chỉ chống lại virut cúm, đó không phải là virut duy nhất khiến bạn có triệu chứng giống cúm. Nghiên cứu đã ước tính chỉ 7 đến 50% ca bệnh giống cúm là do virut cúm gây nên. Hơn 200 virut khác gây ra bệnh có triệu chứng tương tự, bao gồm virut hợp bào hô hấp, rhinovirus...

Tóm lại, dù bạn có lựa chọn tiêm phòng cúm hay không, bạn vẫn nên trang bị cho mình những phương pháp khác đã được khoa học chứng minh để phòng tránh cúm mùa. Một lối sống lành mạnh chính là phương pháp dự phòng tốt nhất.

Thực hành lối sống phòng virut

Muốn không bị sụt sịt? Bạn hãy lên giường đi ngủ sớm.  Trong một nghiên cứu so sánh, đối tượng sẽ được cách ly trong năm ngày, phơi nhiễm với một virut cúm, và được giám sát bằng thiết bị phát hiện chuyển động. Những người đi ngủ từ năm đến 6 tiếng sẽ có nguy cơ bị ốm gấp 4,2 lần so với những người đi ngủ 7 tiếng trở lên. Kết quả này có ý nghĩa vì thiếu ngủ được biết sẽ làm giảm số lượng tế bào bạch cầu T, là chìa khóa của đáp ứng miễn dịch. Tập luyện giấc ngủ lành mạnh bằng việc làm các việc khiến tâm trạng thư giãn trước khi ngủ và giữ một thời gian biểu đều đặn, thống nhất.

Giảm mức độ stress cũng có thể giúp bạn phòng tránh bệnh tật. Trong một nghiên cứu, những người trưởng thành khỏe mạnh sẽ được cách ly, hỏi về mức độ stress và mức độ phơi nhiễm với tác nhân cúm. Những người hay bị stress có nguy cơ mắc cúm gấp đôi. Stress mãn tính lại gây khó khăn cho tế bào miễn dịch hơn nữa để đáp ứng với các tín hiệu hormon điều hòa phản ứng viêm. Nếu bạn đang stress, thử đi bộ ngoài trời hoặc công viên hàng ngày. Tập thể dục, dành thời gian ngoài trời và ngồi thiền được chứng minh là các phương pháp giảm stress hữu hiệu.

Đồng thời bạn cũng nên dành thời gian cho bạn bè và gia đình. Một mạng lưới xã hội mạnh mẽ và đa dạng có thể bảo vệ sức khỏe của bạn, có lẽ vì sự hỗ trợ từ xã hội giúp giảm mức độ stress. Trong một nghiên cứu, những người phơi nhiễm với một virut cúm và được khảo sát về các mối liên kết xã hội trong vòng hai tuần. Những người nhận được nhiều cái ôm nhất sẽ có nguy cơ bị ốm thấp nhất.

Hãy để thức ăn trở thành thuốc

Không có gì bất ngờ, một khẩu phần ăn khỏe mạnh có thể giúp hỗ trợ hệ miễn dịch phòng chông bệnh. Trong một nghiên cứu, người cao tuổi nếu tăng lượng hoa quả và rau ăn vào đến 5 bữa một ngày trong vòng 12 tuần cho thấy đáp ứng miễn dịch cải thiện đối với vắc xin viêm phổi. Tại nghiên cứu khác, một số thức ăn được chứng minh có thể hỗ trợ hệ tiêu hóa, bao gồm:   

  • Hoa quả họ cam quýt và các thực phẩm giàu vitamin C khác: Vitamin C được chứng minh có thể lưu lại ở một số tế bào để hỗ trợ chức năng hệ miễn dịch. Hoa quả họ cam quýt, có nhiều vào mùa lạnh, là cách tuyệt vời để bổ sung vitamin. Một quả cam chứa lượng vitamin C đáp ứng gần đủ khuyến nghị hàng ngày. Vitamin nhạy với nhiệt, vì vậy tốt nhất bạn nên ăn quả tươi thay vì nấu lên.  
  • Bí và thực phẩm giàu vitamin A khác: Vitamin A cũng rất cần thiết đối với chức năng miễn dịch và sức khỏe hô hấp. Bí, cà rốt và rau củ rất phong phú vào mùa lạnh. Vitamin A tan trong dầu, vì vậy nên ăn thực phẩm này với chất béo để hấp thụ tốt nhất. 
  • Sữa chua và thực phẩm giàu probiotic khác: Nghiên cứu đã gợi ý rằng sữa chua có thể cải thiện chức năng miễn dịch. Trong một nghiên cứu khác, những người ăn hai tách sữa chua mỗi ngày trong vòng 4 tháng sẽ có lượng gamma interferon gấp 4 lần, là một protein giúp cơ thể chống bệnh tật. Trong một nghiên cứu khác, phụ nữ ăn một tách sữa chua một ngày trong vòng bốn tuần sẽ tăng 30% lượng tế bào bạch cầu T. Nếu bạn không thích ăn thực phẩm lên men, có thể dùng viên bổ sung probiotic. Viên bổ sung Acidophilus được chứng mình có thể dự phòng cúm và triệu chứng cúm ở trẻ em trong một nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng.
  • Quả cơm cháy: Quả cơm cháy là phương thuốc cổ truyền đối với một số bệnh ở một vài quốc gia. Si rô quả cơm cháy có thể rút ngắn triệu chứng của cúm xuống 4 ngày trong một nghiên cứu thử nghiệm ngẫu nhiên.

Các thực phẩm khác cũng giúp hỗ trợ hệ miễn dịch, bao gồm yến mạch và lúa mạch, tỏi, sò, súp gà, trà, nấm và thức ăn giàu kẽm như thịt bò và hàu.

Thực hành giữ vệ sinh

Nếu virut đã hoành hành trong ngôi nhà hay nơi làm việc của bạn, bạn có thể phòng chống bằng những phương pháp giữ vệ sinh đơn giản. Trong một nghiên cứu ở bệnh viện, những người thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước thì sẽ ít bị lây truyền virut hơn. Súc miệng bằng nước muối cũng có thể giúp bạn khỏe mạnh. Trong một nghiên cứu, một nhóm được chỉ định ngẫu nhiên súc miệng bằng nước muối một lần một ngày sẽ giảm khả năng nhiễm khuẩn đường hô hấp trên 40% so với nhóm kia.

Virut cúm có thể sống sót tới 48h trên một bề mặt, vì vậy tổ chức CDC khuyến nghị mọi người nên giữ gìn đồ vật sạch, khử trùng, và diệt trùng để tránh bệnh lây lan. Sử dụng xà phòng và nước hoặc nước khử trùng để làm sạch tay đấm cửa, bàn và các bề mặt khác. 

Bảo vệ sức khỏe tốt

Với rất nhiều virut và mầm bệnh đang lưu hành, đây là thời điểm bạn nên nghỉ ngơi hợp lý, ăn điều độ, chăm sóc bản thân và ứng dụng những phương pháp đã được khoa học chứng minh có thể ngăn sự lan truyền bệnh.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Hiểu rõ về CÚM để bảo vệ bản thân và gia đình

Ts.Bs. Trương Hồng Sơn - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Prevention
Bình luận
Tin mới
  • 24/10/2020

    Dùng dầu mù u trị mụn trứng cá tốt không, cần lưu ý gì?

    Dầu mù u có đặc tính dưỡng ẩm, trị mụn tốt. Nhiều chuyên gia chỉ ra rằng, loại dầu này có thể giúp lấp đầy các vết nứt nhỏ trên da, từ đó giúp chống viêm, kháng khuẩn hiệu quả, đặc biệt là các vi khuẩn gây mụn trứng cá.

  • 24/10/2020

    Tim đập mạnh: Nguyên nhân và cách khắc phục

    Tình trạng tim đập mạnh khiến bạn thấy lo lắng, không biết có phải mình đang gặp vấn đề gì về tim mạch? Trên thực tế, có nhiều nguyên nhân khiến tim đập mạnh, bao gồm cả do thiếu nước, dị ứng hoặc do bệnh rối loạn nhịp tim.

  • 24/10/2020

    Những tác dụng của phô mai với sức khỏe có thể bạn chưa biết

    Phô mai đang dần trở thành món ăn được yêu thích bởi độ mềm mịn, cùng vị béo ngậy làm mê đắm nhiều tín đồ nghiện ăn uống. Vậy phô mai có tác dụng gì, ăn nhiều có tốt không?

  • 24/10/2020

    Cân nặng sơ sinh của trẻ sinh non

    Nếu bạn lo lắng về việc sẽ chuyển dạ sớm hoặc sinh sớm hơn ngày dự sinh một chút, thì bạn sẽ không một mình. Có khoảng 10% số ca sinh trong tổng số các ca sinh ở Mỹ là sinh non.

  • 23/10/2020

    Cho con bú ảnh hưởng thế nào đến quan hệ tình dục?

    Không có khuyến nghị nào về việc bạn phải đợi bao lâu sau sinh mới quan hệ tình dục nhưng đa số các chuyên gia y tế khuyên rằng, bạn nên đợi từ 4-6 tuần để quan hệ tình dục trở lại. Đây là khoảng thời gian cần thiết để cơ thể hồi phục lại sau khoảng thời gian sinh nở hoặc phẫu thuật.

  • 23/10/2020

    Bí kíp “đánh bại” các vấn đề về da vào mùa đông

    Mùa đông là một mùa khắc nghiệt đối với làn da. Những cơn gió lạnh và hanh khô có thể khiến da của bạn bị tổn thương nghiêm trọng nếu không được chăm sóc đúng cách. Dưới đây là những biện pháp khắc phục các vấn đề về da phổ biến vào mùa đông tại nhà.

  • 23/10/2020

    5 vấn đề răng miệng gây ra đau nhức quai hàm

    Cơn đau ở quai hàm ảnh hưởng đến cách bạn nói chuyện, uống nước, nhai nuốt hay duy trì biểu cảm trên mặt. Xác định được nguyên nhân đau quai hàm sẽ giúp bạn có cách giảm đau hiệu quả nhất.

  • 23/10/2020

    Dược thiện hỗ trị bệnh đường hô hấp

    Thời tiết cả nước đang trong giai đoạn giao mùa, khí hậu thất thường, lúc nắng khi mưa, nhiều tỉnh đang chìm trong bão lũ. Thời điểm này nhiều người dễ mắc các chứng bệnh đường hô hấp, ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe và khả năng làm việc, học tập. Một số món ăn bài thuốc dân gian sẽ là lựa chọn cần thiết giúp mọi người phòng và trị bệnh đường hô hấp hiệu quả.

Xem thêm