Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Biến chứng do tràn khí màng phổi

Tràn khí màng phổi là bệnh gặp chủ yếu ở người trưởng thành với nhiều nguyên nhân khác nhau, nếu không cấp cứu kịp thời có thể gây biến chứng nguy hiểm đến tính mạng người bệnh.

Màng phổi gồm 2 lá: lá thành và lá tạng, giữa hai lá là khoang màng phổi. Bình thường trong khoang màng phổi cũng có một ít dịch (dịch sinh lý bình thường) để cho màng phổi hoạt động dễ dàng, nhịp nhàng, trơn tru, nhưng là một khoang có áp lực âm (không có khí). Vì một lý do nào đó không khí lọt vào được trong khoang màng phổi sẽ gây nên các tình trạng bệnh lý khác nhau.

Nguyên nhân nào?

Tràn khí màng phổi xuất hiện với nhiều lý do phức tạp khác nhau có thể là tiên phát hoặc thứ phát. Nguyên nhân đa dạng, có thể là do nhiễm trùng ở phổi (áp-xe phổi vỡ, lao phổi, viêm phế nang do virút, bụi phổi, bệnh khí phế thũng, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính vỡ bóng khí phế nang…), cơn hen suyễn nặng, hoặc do chấn thương lồng ngực gây xuyên thủng phổi, chấn thương gãy xương sườn làm thương tổn phổi hoặc áp-xe ở cơ quan khác vỡ tràn vào màng phổi (áp-xe cơ hoành…).

Trong các bệnh phổi gây tràn khí màng phổi, lao phổi chiếm tỉ lệ cao nhất (khoảng 40%). Ngoài ra, tràn khí màng phổi có thể xảy ra do một số thủ thuật (chọc dò, nội soi phế quản, sinh thiết phế quản, đặt nội khí quản, dẫn lưu màng phổi…).

Triệu chứng

Triệu chứng đầu tiên là cơn đau ngực đột ngột dữ dội như dao đâm, như xé phổi, làm bệnh nhân không dám thở sâu, ho dữ dội và ho làm đau tăng lên. Có thể có choáng (tái xanh người, vã mồ hôi, mạch đập nhanh, nông, huyết áp tụt, tay chân lạnh, vã mồ hôi, tinh thần hốt hoảng, lo âu), sau vài giờ triệu chứng giảm dần. Những triệu chứng sốc này dần dần giảm cùng với các triệu chứng đau và khu trú ở vùng xương bả hay dưới núm vú.

Triệu chứng kèm theo là khó thở. Khó thở xảy ra ngay sau người bệnh đau nhói ở ngực gây khó thở mạnh, người bệnh thường ở trong tình trạng sốc. Nếu tràn khí màng phổi không cấp cứu kịp thời có thể dẫn đến nguy kịch do xẹp phổi, suy hô hấp.

Để xác định tràn khí màng phổi, ngoài các triệu chứng lâm sàng điển hình cần chụp X-quang phổi (thẳng, nghiêng), nếu có điều kiện nên chụp cắt lớp vi tính, tốt hơn là chụp cộng hưởng từ, đo khí máu…

Biến chứng

Các biến chứng do tràn khí màng phổi có thể gây xẹp phổi, suy hô hấp, tràn khí dưới da, nhưng đáng lo ngại nhất là tràn khí màng phổi trung thất. Bởi vì, các động mạch, tĩnh mạch phổi, quai động mạch chủ, các dây thần kinh trong khu vực trung thất, tim bị khí trực tiếp đè ép gây suy hô hấp, đe dọa tính mạng bệnh nhân. Đặc biệt tràn khí trung thất gặp ở bị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) hoặc hen suyễn.

Cần được hút khí ở màng phổi ra

Nguyên tắc điều trị

Trước hết là chống khó thở bằng cách nằm với tư thế nửa nằm, nửa ngồi (tư thế Fowler) để dễ thở. Người bệnh tránh vận động mạnh, nằm yên tĩnh tại giường,  tránh lo âu, xúc động và phải được yên tĩnh, ăn nhẹ, thức ăn dễ tiêu (cháo, sữa…).

Có thể được thở oxy, dung giảm đau, kháng sinh (do bác sĩ cấp cứu chỉ định). Cần ngưng hút thuốc (nếu nghiện). Cần được hút khí ở màng phổi ra, với mục đích là làm cho nhu mô phổi dãn ra, tránh xẹp phổi gây suy hô hấp cấp. Dùng phương pháp gì tùy vào chỉ định của bác sĩ, bởi vì còn tùy theo loại tràn khí.

Lời khuyên của thầy thuốc

Những người bệnh trong diện dễ bị tràn khí màng phổi phải hết sức cảnh giác, tích cực điều trị các bệnh về phổi đang mắc phải và luôn nhắc nhở chính bản thân mình là làm việc nhẹ, không gắng sức, kiêng hút thuốc tuyệt đối. Ngoài việc điều trị các bệnh về phổi, cần có chế độ dinh dưỡng hợp lý để nâng sức đề kháng. Hàng ngày nên tập vận động cơ thể và tập hít thở nhẹ nhàng. 
Để đề phòng tràn khí màng phổi tái phát, người bệnh nên khám bệnh định kỳ theo lời dặn của bác sĩ điều trị.

TS.BS. BÙI MAI HƯƠNG - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 22/05/2018

    Thiếu máu và những điều bạn cần biết

    Gần đây bạn thường bị mệt mỏi bất thường và cần ít nhất 3 cốc cà phê để có thể giữ được tỉnh táo suốt cả ngày. Mệt mỏi là một triệu chứng phổ biến của khá nhiều căn bệnh, từ stress cho tới bệnh tim mạch. Tuy nhiên, với nhiều người, mệt mỏi là dấu hiệu dễ nhận thấy của chứng thiếu máu. Bạn có thuộc nhóm này hay không?

  • 22/05/2018

    Phòng ngừa các rối loạn tiêu hóa thường gặp trong mùa hè

    Mùa hè nhiệt độ tăng cao, mưa nhiều khiến không khí trở nên nóng ẩm. Đây là điều kiện lý tưởng để các mầm bệnh sinh sôi, phát triển, thức ăn dễ bị nhiễm khuẩn là nguyên nhân gây các rối loạn tiêu hóa. Bài viết này sẽ giúp bạn đọc biết cách phòng ngừa và xử trí các rối loạn tiêu hóa thường gặp.

  • 22/05/2018

    Các nguyên nhân gây chảy máu mũi

    Mặc dù chảy máu mũi có thể đáng sợ nhưng nó thường chỉ gây khó chịu đôi chút và không nguy hiểm. Nhưng khi nào thì chảy máu mũi là nguy hiểm và bạn cần đến gặp bác sĩ? Hãy cùng Viện Y học ứng dụng Việt Nam trả lời câu hỏi này.

  • 22/05/2018

    Những điều cần biết về xét nghiệm công thức máu

    Máu là chất lỏng đặc biệt cung cấp dinh dưỡng và oxy tới nhiều cơ quan, cơ và mô của cơ thể. Nó cũng vận chuyển các chất thải và carbon dioxid ra khỏi cơ thể.

  • 22/05/2018

    Các câu hỏi thường gặp về răng trẻ em

    Hàm răng khỏe mạnh chính là yếu tố quan trọng để có một sức khỏe toàn diện. Răng giúp cho em bé của bạn nhai thức ăn, hình thành từ và âm khi nói. Răng cũng là yếu tố ảnh hưởng tới sự phát triển quai hàm của bé.

  • 21/05/2018

    Khi nào cần xét nghiệm testosteron?

    Testosteron là một loại hóc-môn nam nhưng cơ thể phụ nữ cũng sản xuất ra. Nồng độ testosteron thay đổi có thể gây những rối loạn, cả ở nam và nữ. Quá ít testosteron ở nam giới hoặc quá nhiều ở phụ nữ có thể gây ra những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.

  • 21/05/2018

    Phẫu thuật cắt bỏ thận

    Phẫu thuật cắt bỏ thận là một cuộc phẫu thuật lớn để cắt bỏ hoàn toàn hoặc một phần thận. Thận là hai cơ quan có hình hạt đậu, nằm ở 2 bên của bụng. Thận có chức năng lọc nước và các chất cặn bã ra khỏi cơ thể. Thận cũng sẽ sản xuất ra một số loại hormone nhất định.

  • 21/05/2018

    Mùa nóng, chủ động phòng ngừa mụn rộp sinh dục

    Mụn rộp sinh dục hay còn gọi là bệnh Herpes sinh dục, là một bệnh có tính chất lây truyền mạnh qua đường tình dục, do virut Herpes Simplex Virut (HSV) gây ra.

Xem thêm