Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

5 nguyên nhân đáng ngạc nhiên của chứng mất trí nhớ

Nếu bạn gặp khó khăn trong việc ghi nhớ mọi thứ, có thể bạn đã bị mắc bệnh Alzheimer - nhưng đó không phải là nguyên nhân duy nhất của chứng mất trí nhớ.

5 nguyên nhân đáng ngạc nhiên của chứng mất trí nhớ

Bạn không thể tìm thấy chìa khóa của bạn hoặc bạn quên 1 cuộc hẹn. Đối với nhiều người ở độ tuổi trung niên trở lên, tình trạng hay quên như vậy tưởng như đơn giản nhưng lại rất đáng sợ vì nó làm tăng nỗi lo lắng bị mắc bệnh Alzheimer.

Nhưng theo Viện nghiên cứu quốc gia về lão hóa Hoa Kỳ, không phải chỉ có bệnh Alzheimer dẫn đến chứng đáng trí. Mất trí nhớ có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi và do rất nhiều nguyên nhân khác nhau.

"Các bệnh nhân đã từng bị chứng mất trí nhớ có thể mô tả các triệu chứng của họ tương tự nhau, nhưng bác sĩ có thể chỉ ra được bộ phận nào của não bộ đang bị ảnh hưởng," Bác sĩ Seth Gale, nhà thần kinh học tại Brigham và Bệnh viện phụ khoa ở Boston cho biết

Ông chỉ ra những việc như dùng nhiều loại thuốc khác nhau, bị trầm cảm nặng và mất ngủ có thể dẫn đến các bệnh về trí nhớ."Khi bạn đi sâu và tìm hiểu điều gì đang thực sự xảy ra với chức năng của não, bạn có thể trấn anđược tinh thần của một ai đó. Những người đóhoàn toàn có khả năng học tập và lưu trữ thông tin nhưng do tình trạng quá tải về tinh thần nên họ đang gặp rắc rối,"Tiến sĩ Gale nói.

“Hãy trao đổi với bác sĩ những điều bạn đang lo lắng về bộ nhớ của mình để các nguyên nhân dẫn đến tình trạng bệnh của bạn có thể được giải quyết. Việc thảo luận về các triệu chứng và thực hiện 1 số xét nghiệm, có thể là chụp cộng hưởng từ (MRI) sẽ giúp bác sĩ xác định được những gì đang ảnh hưởng đến trí nhớ của bạn”

Vớ inhiều trường hợp bị mất trí nhớ thì 1 trong các vấn đề sau đây có thể là nguyên nhân

1. Hội chứng ngưng thở lúc ngủ

Chứng rối loạn giấc ngủ thông thường này (có thể điều trị được) gây nên tình trạng ngừng thở trong 1 thời gian ngắn và liên tục suốt đêm. Theo bác sĩ Constantine Lyketsos, giám đốc Trung tâm điều trị bệnh về trí nhớ và Alzheimer tại Bệnh viện Johns Hopkins, đồng thời là giáo sư trưởng khoa tâm thần học tại Trung tâm Y tế Johns Hopkins Bayview “Nó có liên quan đến chứng mất trí nhớ và loạn thần. Bạn có thể đã mắc hội chứng đó nếu bạn thức dậy với 1 cơn đau đầu và cảm thấy mệt mỏi vào ban ngày, hoặc nếu vợ/chồng bạn phàn nàn về những tiếngngáy to”.

Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Neurosciencechỉ ra rằng:nếu không được điều trị, chứng ngưng thở khi ngủ sẽ ảnh hưởng đến sự ghi nhớ về định hướng không gian. Loại trí nhớ này bao gồm việc có thể nhớ được phương hướng hoặc nơi bạn để đồ vật như chìa khóa của bạn.Nghiên cứu còn cho thấy giấc ngủ sâu (tên gọi khác là giấc ngủ chuyển động mắt nhanh - REM), đóng vai trò quan trọng trong việc ghi nhớ.

Một cách giải thích khác là đối với những người bị chứng ngưng thở khi ngủ thì sự cung cấp oxy cho não bộ bị gián đoạn tới hàng trăm lần trong 1 đêm, theo bác sĩ Lyketsos."Bộ não bị căng thẳng làm con người thức dậy".Chấn thương do hội chứng ngưng thở khi ngủ có thể biểu hiện thành 1 loạt các triệu chứng mất trí nhớ

2. Bệnh đột quỵ thầm lặng

Tiến sĩ Gale cho biết: Sự thay đổi rõ rệt trong khả năng tư duy và di chuyển bình thường có thể là do đột quỵ gây tắc nghẽn các mạch máu não chính. Rối loạn nhẹ về trí nhớ cũng có thể phát triển dần dần sau 1 cơn đột qụy thầm lặng làm ảnh hưởng đến các mạch máu nhỏ.Những thay đổi này về chức năng não (có thể nhẹ hoặc rất nặng) được gọi là suy giảm nhận thức liên quan mạch máu.

Bộ não bị tổn thương nặng nề nếu bị chặn hoặc giảm lưu lượng máu cung cấp dẫn đến mất các oxy và chất dinh dưỡng thiết yếu.Những người bị mất trí nhớ có nguy cơ cao bị đột quỵVà 1 nghiên cứu được công bố trên tạp chí Stroke cho thấy mất trí nhớ có thể là một dấu hiệu cảnh báo sớm của đột quỵ.

3. Sử dụng thuốc

Mất trí nhớ có thể là 1 dấu hiệu cho thấy thuốc của bạn cần phải được điều chỉnh.Một số loại thuốc có thể ảnh hưởng đến trí nhớ theo Cục Quản lý Dược phẩm và thực phẩm Hoa Kỳ (FDA) bao gồm:

  • Thuốc ngủ
  • Thuốc kháng histamin
  • Thuốc chống lo âu
  • Thuốc chống trầm cảm
  • Một số thuốc giảm đau
  • Thuốc giảm cholesterol
  • Thuốc điều trị tiểu đường

FDA cũng cảnh báo nhữngthuốc hạ cholesterol (gọi là statin) có thể làm tăng nhẹ nguy cơ mắc các tác dụng phụ liên quan đến đảo ngược nhận thức, bao gồm chứng mất trí nhớ và suy nghĩ nhầm lẫn.

Một loại thuốc thường được chỉ định cho tiểu đường typ 2 là metformin cũng đã được xác định là liên quan đến các rối loạn về trí nhớ.1 nghiên cứu được công bố trên Diabetes Care phát hiện rằng những người có bệnh tiểu đường mà dùng thuốc này có khả năng nhận thức kém hơn so với những người không dùng thuốc.

4. Thiếu hụt chất dinh dưỡng

Tình trạng thiếu vitamin B12, một trong những vitamin B rất cần thiết cho các chức năng bình thường của hệ thần kinh có thể dẫn đến sự nhầm lẫn trong nhận thức và thậm chí làmất trí nhớ.Mỗi ngày, cơ thể bạn nên hấp thu khoảng 2,4 microgram B12 qua ăn uống từ các nguồn tự nhiên như các sản phẩm từ sữa, thịt, cá hoặc từ các loại thực phẩm giàu vitamin B12 như ngũ cốc tăng cường.

5. Stress, lo lắng, và trầm cảm

Lyketsos cảnh báo: tình trạng căng thẳng hoặc lo âu nhiều có thể dẫn đến các vấn đề về sự chú ý và trí nhớ. Điều này đặc biệt phổ biến ở những người làm các công việc, chức vụ quan trọng và không được ngủ ngon giấc.Thông thường việc giảm bớt căng thẳng có thể cải thiện được trí nhớ, Lyketsos cho biết

Theo 1 nghiên cứu được công bố trên tạp chí Pharmacy & BioAllied Sciences, tình trạng bị stress mãn tính nhưng không được điều trị có thể dẫn đến hiện tượng trầm cảm và có thể ảnh hưởng đến các chức năng của não.Một rối loạn cảm xúc có thể được cải thiện bởi việc uống thuốc và tư vấn, theo ghi chú của Viện quốc gia về lão hóa.

Những nguyên nhân ít gặp của chứng mất trí nhớ

Các trình trạng khác có thể dẫn đến các vấn đề với trí nhớ bao gồm:

Nhiễm trùng:

Mất trí nhớ có thể là do nhiễm trùng nghiêm trọng xung quanh não bộ, bao gồm giang mai thần kinh, Gale cho biết.

Chấn thương đầu:

Theo Viện nghiên cứu quốc gia Hoa Kỳ về rối loạn thần kinh và đột quỵ, các triệu chứng của 1 chấn thương não nhẹ có thể bao gồm nhận thức sai lệch và gặp vấn đề về việc ghi nhớ và tập trung.

Khối u:

Hiệp hội u não Hoa kỳ cho biết: bộ nhớ và khả năng xử lý thông tin có thể bị ảnh hưởng bởi các khối u ở não. Ngoài ra, các phương pháp điều trịkhối u có thể ảnh hưởng đến trí nhớ của bạn, bao gồm phẫu thuật não, hóa trị hoặc xạ trị.

Nghiện rượu, lạm dụng thuốc:

Lyketsos cho biết, cả hai chứng nghiện rượu và lạm dụng thuốc có thể ảnh hưởng đến trí nhớ.Một nghiên cứu được xuất bản trong tạp chí Neurology chỉ ra rằng những người đàn ông nghiện rượu nặng cho thấy dấu hiệu suy giảm tinh thần sớm hơn so với những người ít uống 1-6 năm.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Lười vận động sẽ tăng nguy cơ mất trí nhớ?

CTV Hồng Phúc - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Everydayhealth
Bình luận
Tin mới
  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

  • 18/11/2026

    Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế

    Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.

  • 18/11/2026

    Bữa sáng ảnh hưởng thế nào đến trí nhớ và khả năng tập trung của trẻ?

    Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.

  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

Xem thêm