5 nguyên nhân đáng ngạc nhiên của chứng mất trí nhớ
Bạn không thể tìm thấy chìa khóa của bạn hoặc bạn quên 1 cuộc hẹn. Đối với nhiều người ở độ tuổi trung niên trở lên, tình trạng hay quên như vậy tưởng như đơn giản nhưng lại rất đáng sợ vì nó làm tăng nỗi lo lắng bị mắc bệnh Alzheimer.
Nhưng theo Viện nghiên cứu quốc gia về lão hóa Hoa Kỳ, không phải chỉ có bệnh Alzheimer dẫn đến chứng đáng trí. Mất trí nhớ có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi và do rất nhiều nguyên nhân khác nhau.
"Các bệnh nhân đã từng bị chứng mất trí nhớ có thể mô tả các triệu chứng của họ tương tự nhau, nhưng bác sĩ có thể chỉ ra được bộ phận nào của não bộ đang bị ảnh hưởng," Bác sĩ Seth Gale, nhà thần kinh học tại Brigham và Bệnh viện phụ khoa ở Boston cho biết
Ông chỉ ra những việc như dùng nhiều loại thuốc khác nhau, bị trầm cảm nặng và mất ngủ có thể dẫn đến các bệnh về trí nhớ."Khi bạn đi sâu và tìm hiểu điều gì đang thực sự xảy ra với chức năng của não, bạn có thể trấn anđược tinh thần của một ai đó. Những người đóhoàn toàn có khả năng học tập và lưu trữ thông tin nhưng do tình trạng quá tải về tinh thần nên họ đang gặp rắc rối,"Tiến sĩ Gale nói.
“Hãy trao đổi với bác sĩ những điều bạn đang lo lắng về bộ nhớ của mình để các nguyên nhân dẫn đến tình trạng bệnh của bạn có thể được giải quyết. Việc thảo luận về các triệu chứng và thực hiện 1 số xét nghiệm, có thể là chụp cộng hưởng từ (MRI) sẽ giúp bác sĩ xác định được những gì đang ảnh hưởng đến trí nhớ của bạn”
Vớ inhiều trường hợp bị mất trí nhớ thì 1 trong các vấn đề sau đây có thể là nguyên nhân
1. Hội chứng ngưng thở lúc ngủ
Chứng rối loạn giấc ngủ thông thường này (có thể điều trị được) gây nên tình trạng ngừng thở trong 1 thời gian ngắn và liên tục suốt đêm. Theo bác sĩ Constantine Lyketsos, giám đốc Trung tâm điều trị bệnh về trí nhớ và Alzheimer tại Bệnh viện Johns Hopkins, đồng thời là giáo sư trưởng khoa tâm thần học tại Trung tâm Y tế Johns Hopkins Bayview “Nó có liên quan đến chứng mất trí nhớ và loạn thần. Bạn có thể đã mắc hội chứng đó nếu bạn thức dậy với 1 cơn đau đầu và cảm thấy mệt mỏi vào ban ngày, hoặc nếu vợ/chồng bạn phàn nàn về những tiếngngáy to”.
Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Neurosciencechỉ ra rằng:nếu không được điều trị, chứng ngưng thở khi ngủ sẽ ảnh hưởng đến sự ghi nhớ về định hướng không gian. Loại trí nhớ này bao gồm việc có thể nhớ được phương hướng hoặc nơi bạn để đồ vật như chìa khóa của bạn.Nghiên cứu còn cho thấy giấc ngủ sâu (tên gọi khác là giấc ngủ chuyển động mắt nhanh - REM), đóng vai trò quan trọng trong việc ghi nhớ.
Một cách giải thích khác là đối với những người bị chứng ngưng thở khi ngủ thì sự cung cấp oxy cho não bộ bị gián đoạn tới hàng trăm lần trong 1 đêm, theo bác sĩ Lyketsos."Bộ não bị căng thẳng làm con người thức dậy".Chấn thương do hội chứng ngưng thở khi ngủ có thể biểu hiện thành 1 loạt các triệu chứng mất trí nhớ
2. Bệnh đột quỵ thầm lặng
Tiến sĩ Gale cho biết: Sự thay đổi rõ rệt trong khả năng tư duy và di chuyển bình thường có thể là do đột quỵ gây tắc nghẽn các mạch máu não chính. Rối loạn nhẹ về trí nhớ cũng có thể phát triển dần dần sau 1 cơn đột qụy thầm lặng làm ảnh hưởng đến các mạch máu nhỏ.Những thay đổi này về chức năng não (có thể nhẹ hoặc rất nặng) được gọi là suy giảm nhận thức liên quan mạch máu.
Bộ não bị tổn thương nặng nề nếu bị chặn hoặc giảm lưu lượng máu cung cấp dẫn đến mất các oxy và chất dinh dưỡng thiết yếu.Những người bị mất trí nhớ có nguy cơ cao bị đột quỵVà 1 nghiên cứu được công bố trên tạp chí Stroke cho thấy mất trí nhớ có thể là một dấu hiệu cảnh báo sớm của đột quỵ.
3. Sử dụng thuốc
Mất trí nhớ có thể là 1 dấu hiệu cho thấy thuốc của bạn cần phải được điều chỉnh.Một số loại thuốc có thể ảnh hưởng đến trí nhớ theo Cục Quản lý Dược phẩm và thực phẩm Hoa Kỳ (FDA) bao gồm:
FDA cũng cảnh báo nhữngthuốc hạ cholesterol (gọi là statin) có thể làm tăng nhẹ nguy cơ mắc các tác dụng phụ liên quan đến đảo ngược nhận thức, bao gồm chứng mất trí nhớ và suy nghĩ nhầm lẫn.
Một loại thuốc thường được chỉ định cho tiểu đường typ 2 là metformin cũng đã được xác định là liên quan đến các rối loạn về trí nhớ.1 nghiên cứu được công bố trên Diabetes Care phát hiện rằng những người có bệnh tiểu đường mà dùng thuốc này có khả năng nhận thức kém hơn so với những người không dùng thuốc.
4. Thiếu hụt chất dinh dưỡng
Tình trạng thiếu vitamin B12, một trong những vitamin B rất cần thiết cho các chức năng bình thường của hệ thần kinh có thể dẫn đến sự nhầm lẫn trong nhận thức và thậm chí làmất trí nhớ.Mỗi ngày, cơ thể bạn nên hấp thu khoảng 2,4 microgram B12 qua ăn uống từ các nguồn tự nhiên như các sản phẩm từ sữa, thịt, cá hoặc từ các loại thực phẩm giàu vitamin B12 như ngũ cốc tăng cường.
5. Stress, lo lắng, và trầm cảm
Lyketsos cảnh báo: tình trạng căng thẳng hoặc lo âu nhiều có thể dẫn đến các vấn đề về sự chú ý và trí nhớ. Điều này đặc biệt phổ biến ở những người làm các công việc, chức vụ quan trọng và không được ngủ ngon giấc.Thông thường việc giảm bớt căng thẳng có thể cải thiện được trí nhớ, Lyketsos cho biết
Những nguyên nhân ít gặp của chứng mất trí nhớ
Các trình trạng khác có thể dẫn đến các vấn đề với trí nhớ bao gồm:
Nhiễm trùng:
Mất trí nhớ có thể là do nhiễm trùng nghiêm trọng xung quanh não bộ, bao gồm giang mai thần kinh, Gale cho biết.
Chấn thương đầu:
Theo Viện nghiên cứu quốc gia Hoa Kỳ về rối loạn thần kinh và đột quỵ, các triệu chứng của 1 chấn thương não nhẹ có thể bao gồm nhận thức sai lệch và gặp vấn đề về việc ghi nhớ và tập trung.
Khối u:
Hiệp hội u não Hoa kỳ cho biết: bộ nhớ và khả năng xử lý thông tin có thể bị ảnh hưởng bởi các khối u ở não. Ngoài ra, các phương pháp điều trịkhối u có thể ảnh hưởng đến trí nhớ của bạn, bao gồm phẫu thuật não, hóa trị hoặc xạ trị.
Nghiện rượu, lạm dụng thuốc:
Lyketsos cho biết, cả hai chứng nghiện rượu và lạm dụng thuốc có thể ảnh hưởng đến trí nhớ.Một nghiên cứu được xuất bản trong tạp chí Neurology chỉ ra rằng những người đàn ông nghiện rượu nặng cho thấy dấu hiệu suy giảm tinh thần sớm hơn so với những người ít uống 1-6 năm.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Lười vận động sẽ tăng nguy cơ mất trí nhớ?
Sau một ngày dài tất bật với công việc cơ quan và chăm lo cho con cái, khoảng thời gian tĩnh lặng lúc đêm muộn thường là lúc các bậc phụ huynh mới thực sự có giây phút thư giãn cho riêng mình. Đi cùng với một bộ phim hay hay những trang mạng xã hội thường là thói quen nhâm nhi một bát mì nóng hổi, một chút bánh kẹo ngọt hay những món đồ ăn vặt còn sót lại trong tủ lạnh. Sự chiều chuộng bản thân này tưởng chừng như vô hại và giúp giải tỏa căng thẳng rất tốt, nhưng thực chất lại đang âm thầm tạo ra những ảnh hưởng tiêu cực đến cơ thể. Việc thường xuyên nạp thức ăn vào thời điểm cơ thể cần nghỉ ngơi sẽ phá vỡ nhịp độ tự nhiên, kéo theo hàng loạt rủi ro về bệnh lý và làm suy giảm chất lượng cuộc sống của chúng ta.
Mùa thu đông là thời điểm dễ bùng phát các bệnh truyền nhiễm do virus, đặc biệt là sởi và Rubella – hai căn bệnh có khả năng lây lan nhanh và gây biến chứng nguy hiểm, nhất là ở trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai. Dù đã có vaccine phòng ngừa hiệu quả, song sự chủ quan và thiếu tiêm chủng đầy đủ khiến nguy cơ dịch bệnh vẫn luôn hiện hữu. Việc hiểu rõ đặc điểm, triệu chứng và cách phòng tránh sởi, Rubella là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe trong mùa lạnh.
Các loại thuốc GLP-1 có thể giúp kiểm soát lượng đường trong máu và hỗ trợ giảm cân. Tuy nhiên, một số người có thể lo ngại về tình trạng mất cơ trong quá trình sử dụng các loại thuốc này.
Mùa lạnh là “thời điểm vàng” cho nhiều loại virus đường hô hấp phát triển. Nhiệt độ thấp và độ ẩm giảm khiến hệ miễn dịch suy yếu, niêm mạc mũi họng bị khô, giảm khả năng lọc và tiêu diệt mầm bệnh. Ngoài ra, khi trời lạnh, con người có xu hướng ở trong không gian kín, hạn chế thông gió, tạo điều kiện cho virus dễ lây lan qua giọt bắn và không khí.
Để nâng cao nhận thức cộng đồng và khuyến khích nam giới chủ động chăm sóc bản thân, tháng 11 hằng năm đã được chọn là tháng hành động vì sức khỏe nam giới toàn cầu.
Khi mùa đông bắt đầu, nhiều người sẽ cảm thấy thiếu sức sống, thiếu năng lượng và cảm thấy buồn chán. Đây là một dạng rối loạn cảm xúc theo mùa (SAD), ảnh hưởng đến hàng triệu người trên toàn thế giới.
Nhiều nghiên cứu dịch tễ học ghi nhận tỷ lệ nhập viện do nhồi máu cơ tim, đột quỵ và suy tim tăng rõ rệt trong những tháng mùa đông so với các thời điểm khác trong năm.
Độ ẩm không khí tăng cao không chỉ gây khó khăn cho sinh hoạt mà còn biến môi trường thuận lợi cho các loại mầm bệnh như vi khuẩn, virus và nấm mốc phát triển mạnh mẽ. Điều này khiến thực phẩm dễ hỏng, thức ăn thừa nhanh ôi thiu, dẫn đến nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa, gây đau bụng, nôn mửa thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Viện Y học Ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin hữu ích giúp bạn nhận biết sớm triệu chứng và áp dụng các biện pháp bảo vệ sức khỏe hiệu quả trong giai đoạn này.