Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bật mí về chuyện béo phì và giảm cân

Khi nói đến cân nặng, thông thường người ta quan tâm đến vấn đề làm thế nào để giảm cân nhanh nhất, còn những chuyện khác hầu như không được quan tâm.

Một số người có gấp đôi số tế bào mỡ so với những người khác nên béo phì là điều hiển nhiênẢNH MINH HỌA: SHUTTERSTOCK

Dưới đây là những vấn đề xoay quanh cân nặng có thể bạn chưa biết.

Béo phì liên quan đến gien

Theo Reader’s digest, khi các nhà khoa học lần đầu tiên phát hiện ra ở những con chuột mũm mĩm có sự hiện diện của gien fatso được gọi là gien mập (FTO), thì họ mới vỡ lẽ những người có hai mã gien mà được gọi một cách lịch sự là FTO thường có 60% khả năng béo mập hơn những người không có.

Tế bào mỡ được định sẵn

Một số người có gấp đôi số tế bào mỡ hơn những người khác, theo Kirsty Spalding, một chuyên gia y tế tại Viện nghiên cứu Karolina ở Stockholm (Thụy Điển). Tăng cân hay giảm cân không thay đổi số lượng tế bào mỡ, nhưng Spalding nói rằng tốt hơn hết nên có số tế bào mỡ nhiều, còn hơn là có ít nhưng bị phồng to lên. Tế bào mỡ mới xuất hiện trong thời thơ ấu và dừng lại ở tuổi vị thành niên.

Sự trao đổi chất

Kirsi Pietiläinen, tiến sĩ, phó giáo sư về dinh dưỡng tại Bệnh viện Trung ương Trường đại học Helsinki (Phần Lan) phát hiện tăng cân sẽ làm chậm quá trình trao đổi chất, từ đó khiến việc giảm cân trở nên khó khăn hơn. Tập luyện thể dục nhiều có thể thúc đẩy quá trình trao đổi chất.

Stress là một trong những nguyên nhân gây béo phì - Ảnh: Shutterstock

Stress

Stress gây thèm ăn các thực phẩm có mức carbonhydrate cao. Trong một nghiên cứu nhỏ, các nhà khoa học nhận thấy khi lấy đi thức ăn có hàm lượng carb cao từ những con chuột bị stress, kích thích tố căng thẳng của chúng có xu hướng tăng lên.

Theo Reader’s digest, những thực phẩm này có thể làm chậm sự hoành hành của hoóc môn gây stress, tạo tín hiệu cho cơ thể lưu giữ mỡ thừa. Vì thế, hãy dành thời gian để giảm bớt stress để giảm béo.

Thời kỳ mang thai của mẹ ảnh hưởng đến cân nặng của con

Nhiều nhà khoa học bắt đầu tin rằng thức ăn ngọt và béo được tiêu thụ từ lúc bạn còn trong bụng mẹ có thể làm bạn mập. Một nghiên cứu phát hiện khi các con chuột mang bầu bị thừa cân, mức độ glucose và các a xít béo tự do trôi nổi trong tử cung nhiều hơn so với những con chuột mang bầu có cân nặng bình thường. Những phân tử này kích hoạt sự phát hành các protein có thể làm đảo lộn sự thèm ăn và gây rối cho hệ thống trao đổi chất ở não.

Do đó, các bà mẹ tương lai có thể đem lại cho con mình một khởi đầu tốt bằng cách ăn kỹ lưỡng hơn trước khi chúng ra đời. Ngoài ra, thai phụ hút thuốc lá còn làm tăng nguy cơ sinh con nhẹ cân, và rượu có thể gây tổn hại não của em bé.

Thiếu ngủ

Các nhà nghiên cứu của ĐH Chicago (Mỹ) nhận thấy thiếu ngủ làm rối loạn cân bằng hoóc môn, cụ thể là làm giảm hoóc môn leptin (hoóc môn tạo cảm giác no) và làm tăng hoóc môn ghrelin (hoóc môn tạo ra cảm giác đói). Vì thế khi thiếu ngủ, chúng ta thường bị cảm giác đói bủa vây mặc dù không thật sự đói. Giấc ngủ là thuốc chữa bệnh béo phì rẻ nhất và dễ nhất.

Ảnh hưởng từ cân nặng của người phối ngẫu

Một nghiên cứu trên chuyên san New England phát hiện nếu hôn phu của một người bị béo phì thì người đó có khả năng bị béo phì cao hơn 37% so với những người khác. Béo phì cũng bị lây lan bởi quan hệ xã hội.

Con vi rút béo phì

Adenvirus là vi rút gây ra một số bệnh, từ các vấn đề về đường hô hấp trên đến rắc rối cho đường tiêu hóa. Mối liên hệ giữa vi rút này và bệnh béo phì được phát hiện khi những nhà nghiên cứu tại Đại học Wiconsin (Mỹ) tiêm vi rút này vào gà và nhận thấy một số chủng vi rút này khiến gà mập ra.

Nhiễm trùng tai

Nhiễm trùng tai có thể gây tổn hại dây thần kinh vị giác chạy qua tai giữa. Điều này làm giảm khả năng cảm giác vị ngọt và béo, khiến người bị nhiễm trùng ăn nhiều hơn.

Các gốc tự do

Các gốc tự do không chỉ thúc đẩy nhanh sự lão hóa mà còn làm suy yếu những tín hiệu giúp bạn dừng ăn. TS-BS thần kinh Zane Andrews tại Đại học Monash ở Australia cho biết những phân tử oxy hóa gây tổn hại đến các tế bào thông báo cảm giác no. Vì thế, cách tốt nhất để chống lại nó là tránh những thức ăn vặt ngọt béo, ăn thêm nhiều trái cây và rau có nhiều màu sắc, đầy chất chống oxy hóa.

Đào Minh - Theo Thanh Niên
Bình luận
Tin mới
  • 15/08/2026

    68% lao động ngoài trời đau mỏi, một phần ba bị lo âu

    68% lao động tự do làm việc ngoài trời có ít nhất một triệu chứng cơ - xương - khớp sau mỗi ngày làm việc, 33% biểu hiện lo âu từ nhẹ đến rất nặng, theo nghiên cứu công bố hôm 14/8.

  • 15/08/2026

    33 triệu lao động phi chính thức trước sức ép của biến đổi khí hậu

    Có tới 95,4% lao động tự do ngoài trời được khảo sát phải làm việc dưới nắng nóng, nhưng chỉ 19,1% có thể ngừng việc khi nhiệt độ gay gắt. Biến đổi khí hậu đang tạo sức ép kép lên sức khỏe và sinh kế của một lực lượng lao động lớn, trong khi cơ chế bảo vệ vẫn còn những khoảng trống.

  • 15/08/2026

    5 sai lầm hủy hoại làn da khi đi biển và cách khắc phục

    Mùa hè đến mang theo tiếng gọi của biển xanh và những chuyến đi nghỉ dưỡng tuyệt vời. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm làn da phải đối mặt với thử thách từ ánh nắng mặt trời gay gắt, gió biển và nước muối mặn, dẫn đến tình trạng đen sạm, bỏng rát hay kích ứng da. Nhằm giúp bạn bảo vệ làn da trọn vẹn trong kỳ nghỉ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về 5 sai lầm phổ biến nhất hủy hoại làn da khi đi biển và cách khắc phục ngay dưới đây.

  • 14/08/2026

    Vì sao người trên 50 tuổi ăn càng ít vẫn khó giảm cân?

    Không ít người trên 50 tuổi than phiền rằng ăn ít hơn nhưng không giảm cân, thậm chí vòng bụng còn tăng. Nguyên nhân không đơn thuần nằm ở lượng thức ăn, mà còn liên quan đến những thay đổi tự nhiên của quá trình lão hóa và mức độ hoạt động thể lực.

  • 14/08/2026

    5 mẹo ăn chậm nhai kỹ giúp giảm cân

    Bữa ăn vội vã cùng thói quen vừa ăn vừa lướt điện thoại, máy tính sẽ gây áp lực lên hệ tiêu hóa, khiến việc giảm cân khó khăn. Khi ăn chậm nhai kỹ giúp cơ thể nhận biết tín hiệu no đúng lúc, từ đó kiểm soát lượng calo nạp vào và hỗ trợ giảm cân bền vững.

  • 14/08/2026

    DINH DƯỠNG LÂM SÀNG ĐÃ TRỞ THÀNH MỘT GIẢI PHÁP THIẾT YẾU TRONG ĐIỀU TRỊ BỆNH NHIỄM TRÙNG

    Ngày 8/8/2026, tại Nha Trang, Hội Dinh dưỡng Việt Nam phối hợp cùng Viện Pasteur Nha trang và Hội Quân dân Y đã tổ chức Hội thảo khoa học Dinh dưỡng lâm sàng và Tiết chế khu vực miền Trung và Tây Nguyên 2026 với chủ đề “Dinh dưỡng hợp lý với bệnh nhiễm trùng” với sự tham gia của hơn 150 nhà khoa học, các giáo sư, tiến sỹ, bác sỹ chuyên ngành dinh dưỡng, ngành truyền nhiễm, đại diện cơ sở đào tạo y học, các bệnh viện khu vực miền Trung và Tây Nguyê

  • 14/08/2026

    Việc xì hơi thường xuyên thực sự ảnh hưởng đến sức khỏe đường ruột của bạn như thế nào?

    Xì hơi là một phần bình thường của quá trình tiêu hóa. Hầu hết các trường hợp xì hơi thường xuyên đều liên quan đến thức ăn hoặc thói quen ăn uống. Nhưng nếu tần suất xì hơi đột nhiên thay đổi hoặc đi kèm với các triệu chứng khác, đó có thể là dấu hiệu của một vấn đề tiêu hóa tiềm ẩn.

  • 13/08/2026

    Nguy hiểm khi sử dụng đạm Whey có chứa Dexamethasone

    Đạm Whey thường được sử dụng phổ biến với những người đang tập thể hình hoặc những người muốn xây dựng cơ bắp. Tuy nhiên một số nhà sản xuất đã trộn lẫn thêm glycocorticoid để lừa gạt người tiêu dùng và gây hại cho cơ thể. Cùng tìm hiểu những tác hại chính và cách tránh mua phải loại đạm này qua bài viết sau!

Xem thêm