Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Sự khác nhau giữa chứng mất trí và bệnh Alzheimer

Nhiều người thường sử dụng “mất trí” và “bệnh Alzheimer” thay thế cho nhau. Nhưng thật ra đó là 2 vấn đề không giống nhau.

Bạn có thể có một dạng mất trí nhưng không hề liên quan gì đến bệnh Alzheimer cả. Mặc dù những người trẻ có thể bị mất trí và/hoặc Alzheimer, nhưng nguy cơ mắc bệnh sẽ tăng dần theo tuổi nhưng cả 2 vấn đề trên đều không được coi là một phần của tuổi già.

Mất trí là một tập hợp các triệu chứng

Mất trí không phải là một căn bệnh, mà là một tập hợp các triệu chứng gây ảnh hưởng đến hoạt động tinh thần như ghi nhớ và đưa ra lập luận. Mất trí có thể là hậu quả của nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau, nhưng phổ biến nhất là hậu quả của bệnh Alzheimer.

Khi chứng mất trí phát triển có thể gây ảnh hưởng đến khả năng tự sống độc lập. Mất trí là nguyên nhân gây tàn phế cho người cao tuổi, đặt một gánh nặng về tình cảm và kinh tế lên người thân và những người chăm sóc.

Tổ chức Y tế Thế giới thống kê rằng có khoảng 35,6 triệu người trên toàn thế giới sống với chứng mất trí.

Dấu hiệu của mất trí

Những dấu hiệu sớm của mất trí có thể rất nhẹ và thường bị bỏ qua. Mất trí thường bắt đầu với việc hay quên. Khi mất trí phát triển, việc hay quên và trở nên bối rối sẽ tăng lên. Việc ghi nhớ tên và khuôn mặt trở nên khó khăn hơn. Tự chăm sóc bản thân cũng trở thành một vấn đề. Những dấu hiệu rõ ràng của mất trí là lặp đi lặp lại một câu hỏi, không vệ sinh cá nhân và không thể đưa ra quyết định.

Ở những giai đoạn sau, người bệnh mất trí thường không thể tự chăm sóc cho mình. Thời gian, địa điểm và con người trở nên lẫn lộn hơn. Những thay đổi về hành vi sẽ tiếp diễn và dẫn đến trầm cảm hoặc hay cáu giận.

Nguyên nhân mất trí

Mất trí là một vấn đề của não bộ mà bạn sẽ dễ gặp phải khi lớn tuổi. Rất nhiều vấn đề có thể gây ra mất trí như các bệnh thoái hóa như Alzheimer, Parkinson và Huntington. Trong đó, Alzheimer là nguyên nhân cho 50-70% các trường hợp mất trí.

Các nhiễm trùng như HIV cũng có thể gây ra mất trí. Bệnh tim mạch hoặc đột quỵ cũng vậy. Trầm cảm và việc dùng thuốc mãn tính cũng có thể là nguyên nhân của mất trí.

Alzheimer là một căn bệnh

Alzheimer là một căn bệnh tiến triển của não bộ, làm suy giảm chức năng ghi nhớ và khả năng nhận thức. Nguyên nhân chính xác của Alzheimer hiện nay chưa rõ và chưa có cách chữa trị.

Tại Mỹ, theo thống kê có khoảng hơn 5 triệu người mắc Alzheimer. Mặc dù những người trẻ có thể mắc Alzheimer nhưng những triệu chứng của Alzheimer thường chỉ phát triển khi trên 60 tuổi.

Khoảng thời gian từ lúc chẩn đoán đến khi tử vong có thể trong vòng 3 năm đối với những người trên 80 tuổi. Khoảng thời gian này có thể sẽ lâu hơn với những người trẻ hơn.

Não bộ của người bệnh Alzheimer

Não bộ bị tổn thương có thể xảy ra trước khi xảy ra triệu chứng Alzheimer vài năm. Những chất protein thừa có thể gây lắng đọng và tạo thành các mảng bám, đám rối trong não của người bị Alzheimer. Sự liên kết giữa các tế bào biến mất và người bệnh có nguy cơ tử vong. Trong những trường hợp nặng, não bộ có thể sẽ bị co lại đáng kể.

Không thể chẩn đoán bệnh Alzheimer chính xác 100% khi người bệnh còn sống. Việc chẩn đoán chỉ được xác định khi khám nghiệm tử thi, khi não bộ được khám nghiệm bằng kính hiển vi. Mặc dù vậy, bác sỹ chuyên khoa có thể chẩn đoán đúng tới 90% các ca bệnh.

Điều trị mất trí

Trong một số trường hợp, điều trị các nguyên nhân mất trí có thể có tác dụng. Những trường hợp đáp ứng tốt với điều trị là mất trí gây ra do thuốc, khối u, rối loạn chuyển hóa và hạ đường huyết. Trong đa số các trường hợp, mất trí không thể hồi phụ được, mà chỉ có thể được điều trị. Điều trị đúng cách có thể kiểm soát được mất trí, bao gồm cả mất trí do Alzheimer.

Bình luận
Tin mới
  • 02/04/2026

    Ăn tỏi và mật ong có lợi gì cho sức khỏe?

    Tỏi và mật ong là hai thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày của người Việt. Ngoài giá trị dinh dưỡng, chúng còn được nghiên cứu về một số tác dụng sinh học có lợi cho sức khỏe khi sử dụng hợp lý.

  • 02/04/2026

    Lợi ích của thiền định: Nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần

    Thiền định không chỉ bắt nguồn từ truyền thống tâm linh mà còn được khoa học chứng minh mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe thể chất và tinh thần trong cuộc sống hiện đại. Thực hành thiền giúp giảm stress hàng ngày, hỗ trợ điều trị bệnh lý mãn tính, và tạo sự cân bằng nội tại bền vững. Chỉ vài phút thiền mỗi ngày có thể tạo ra những thay đổi sinh học tích cực, như giảm hormone căng thẳng cortisol và cải thiện chức năng hệ miễn dịch. Bài viết này nhằm tổng hợp các bằng chứng khoa học về lợi ích của thiền và cung cấp hướng dẫn thực hành đơn giản cho người mới bắt đầu.

  • 02/04/2026

    Những nguy hại ít người biết trong trào lưu kiêng sữa, bỏ ngũ cốc

    Thời gian gần đây, trào lưu “ăn chống viêm”, “thải độc” hay “tăng miễn dịch cấp tốc” với những lời khuyên “bỏ sữa ngay để trị mụn”, “gluten (ngũ cốc) là thủ phạm gây viêm não” trở nên phổ biến trên mạng xã hội.

  • 02/04/2026

    6 thói quen thầm lặng có thể đang hủy hoại sức khỏe của bạn

    Việc có những ngày sinh hoạt đều đặn có thể giúp bạn cảm thấy ổn định hơn khi cuộc sống trở nên căng thẳng. Nhưng một số thói quen nhỏ, thường bị bỏ qua, lại có thể gây hại cho sức khỏe của bạn, dẫn đến căng thẳng về thể chất hoặc tinh thần theo thời gian.

  • 01/04/2026

    Chế độ dinh dưỡng cho học sinh mùa thi

    Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 tại Hà Nội sẽ diễn ra vào ngày 30 và 31-5-2026. Trong cuộc đua nước rút đầy áp lực, bên cạnh việc ôn luyện kiến thức, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quyết định đến phong độ của thí sinh. Chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo, bổ sung dưỡng chất đúng cách để đảm bảo sức khỏe, trí não hoạt động bền bỉ trong giai đoạn cao điểm.

  • 01/04/2026

    2 loại ngũ cốc ngon nhất nên ăn để giảm cân

    Muốn giảm cân, nhiều người thường cắt giảm tinh bột nhưng cơ thể cần đủ tinh bột để hoạt động. Vì vậy nên chọn đúng loại tinh bột và ăn đúng cách giúp giảm cân mà không cần phải nhịn đói khổ sở.

  • 01/04/2026

    Trẻ em trên 6 tuổi có cần tiêm vaccine nữa không?

    Nhiều người lầm tưởng rằng hệ miễn dịch của trẻ sau 6 tuổi đã trưởng thành và đủ sức chống chọi với thế giới. Tuy nhiên, thực tế khoa học lại cho thấy điều ngược lại: Đây là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng cần được củng cố miễn dịch.

  • 31/03/2026

    Chạy bộ bao lâu thì mỡ bụng bắt đầu giảm?

    Chạy bộ giúp tiêu hao năng lượng hiệu quả và cải thiện sức khỏe tim mạch nhưng mỡ bụng không thể giảm ngay sau vài buổi tập. Thời điểm cơ thể bắt đầu huy động mỡ phụ thuộc vào cường độ vận động, thời gian duy trì, chế độ dinh dưỡng và khả năng thích nghi chuyển hóa của từng người.

Xem thêm