Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những tác hại khôn lường của rượu đối với cơ thể

Việt Nam là một trong số các nước tiêu thụ rượu bia với số lượng lớn trên thế giới. Độ tuổi sử dụng rượu trung bình từ 18 trở lên. Tuy nhiên hầu hết chúng ta chỉ biết uống cho say, cho vui chứ không hề nghĩ tới những tác hại của nó sẽ kéo theo những hệ lụy khôn lường cho chính chúng ta và cả những người xung quanh.

Những tác hại khôn lường của rượu đối với cơ thể

Rượu dù chỉ với một lượng nhỏ thôi cũng có thể ảnh hưởng xấu đến cơ thể. Khi bạn uống, rượu sẽ hấp thu vào máu và phân bố đi khắp cơ thể. Một lượng nhỏ rượu sẽ tồn tại trong nước tiểu và trong hơi thở của bạn.

Quá trình hấp thu rượu sẽ chậm hơn khi bạn ăn, đặc biệt là trong bữa ăn giàu chất béo. Tuy nhiên, nếu bạn uống nhiều hơn lượng rượu mà cơ thể có thể hấp thu được, bạn sẽ bị say rượu. Tốc độ chuyển hóa rượu sẽ phụ thuộc chủ yếu vào kích thước cơ thể và giới tính.

Tiêu thụ rượu còn gây ra những sự thay đổi về mặt thể chất và cảm xúc mà có tác hại rất lớn về lâu dài đối với sức khỏe.

Đối với hệ bài tiết

Hệ bài tiết có trách nhiệm chính là xử lý và loại bỏ những sản phẩm thải trừ như rượu khỏi cơ thể. Trong đó, tuyến tụy sẽ tiết ra các enzyme tiêu hóa kết hợp với các muối mật để giúp tiêu hóa thức ăn. Tụy cũng giúp điều hòa lượng insulin và glucose.

Tiêu thụ quá nhiều rượu có thể khiến tuyến tụy sản sinh ra các chất độc gây ảnh hưởng đến tụy. Hậu quả là dẫn đến viêm tụy, có thể gây tổn thương tuyến tụy. Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất có thể gây viêm tụy mạn tính đó là tình trạng lạm dụng rượu.

Chức năng của gan là giáng hóa các chất độc của cơ thể, bao gồm cả rượu. Uống quá nhiều rượu có thể gây viêm gan do rượu dẫn đến chứng vàng da, vàng mắt. Viêm gan mạn tính còn dẫn đến xơ gan, gây ra sự hình thành của các mô sẹo trong gan và có thể hủy hoại gan. Khi gan bị suy yếu và không thể thực hiện được chức năng, các chất độc hại sẽ tích lũy trong cơ thể. Do vậy, các bệnh về gan thường gây nguy hiểm đến tính mạng. Phụ nữ là nhóm đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh gan do rượu hơn so  với nam giới, bởi cơ thể phụ nữ có xu hướng hấp thu nhiều rượu hơn và mất nhiều thời gian để chuyển hóa hơn.

Khi cả gan và tụy không hoạt động tốt, nguy cơ hạ đường huyết sẽ tăng lên. Tuyến tụy bị tổn thương có thể khiến cơ thể không thể sử dụng đường do thiếu hormone insulin, dẫn tới tăng đường huyết. Mức nồng độ đường huyết không cân bằng là một tình trạng hết sức nguy hiểm, đặc biệt ở những bệnh nhân tiểu đường. Ngoài ra, lạm dụng rượu còn làm tăng nguy cơ ung thư gan.

Đối với hệ thần kinh trung ương

Một trong những ảnh hưởng đầu tiên của rượu đối với cơ thể là gây ra thay đổi về hành vi. Rượu rất dễ dàng lưu thông trong mọi ngóc ngách cơ thể, bao gồm cả não bộ và hệ thần kinh trung ương. Rượu khiến cơ thể không tỉnh táo để nói chuyện, gây tình trạng nói lắp là các dấu hiệu cho thấy đã sử dụng quá nhiều rượu. Nó còn ảnh hưởng đến quá trình phối hợp vận động, làm mất khả năng giữ thăng bằng và khả năng đi lại.

Khi uống quá nhiều rượu, bạn cũng sẽ không còn khả năng suy nghĩ sáng suốt nhiều vấn đề, cũng như khả năng kiểm soát các xung động và hình thành trí nhớ. Về lâu dài, rượu có thể khiến cho các thùy não trước bị co lại. Hội chứng cai rượu cấp tính có thể dẫn tới co giật và mê sảng. Tình trạng nghiện rượu nặng còn gây tổn thương vĩnh viễn não bộ và gây mất trí nhớ.

Tổn thương hệ thống thần kinh thường gây đau, tê cứng hay cảm giác bất thường ở chân và tay. Những người nghiện rượu nặng cũng hay bị thiếu vitamin B1, gây cử động mắt nhanh không chủ động, yếu cơ, hay liệt cơ mắt.

Nam giới và nữ giới có quá trình chuyển hóa rượu rất khác nhau. Thường thì chỉ một lượng nhỏ rượu cũng có thể gây ảnh hưởng xấu đến phụ nữ.

Về lâu dài, những người nghiện rượu nặng có thể trở nên phụ thuộc cả về mặt thể chất và cảm xúc vào rượu và khó để kiểm soát được bản thân. Khác với những tình trạng nghiện khác, hội chứng cai rượu cấp tính có thể gây nguy hiểm đến tính mạng. Các trường hợp nghiện rượu nặng mãn tính thường cần phải dùng thuốc giải độc.

Khi một người nghiện rượu dừng uống rượu đột ngột, họ sẽ gặp phải các triệu chứng của hội chứng cai rượu bao gồm:

  • Buồn nôn
  • Lo lắng
  • Căng thẳng
  • Run

Trong những trường hợp nặng có thể dẫn đến lú lẫn, ảo giác và co giật. Việc giải độc rượu thường phải tiến hành từ 2-7 ngày. Các thuốc giải rượu có thể giúp phòng ngừa những tác dụng không mong muốn của hội chứng cai rượu.

 

Đối với hệ tiêu hóa

Rượu có thể gây tàn phá hệ tiêu hóa của bạn, từ miệng cho tới ruột già. Tình trạng lạm dụng rượu có thể gây tổn thương các tuyến nước bọt và kích ứng miệng và lưỡi, dẫn tới các bệnh về nướu, sâu răng và thậm chí rụng răng. Nghiện rượu nặng gây viêm loét thực quản, trào ngược acid và ợ nóng. Ngoài ra, còn gây loét dạ dày và viêm dạ dày.

Tình trạng viêm của tụy có thể ảnh hưởng tới khả năng tiêu hóa và điều hòa chuyển hóa. Tổn thương hệ tiêu hóa còn gây chướng bụng, đầy hơi và tiêu chảy. Nó còn dẫn tới xuất huyết trong do loét, bệnh trĩ, hoặc giãn tĩnh mạch thực quản do xơ gan.

Rượu còn ngăn cản hệ tiêu hóa hấp thư các chất dinh dưỡng và vitamin nhóm B hay kiểm soát sự sinh sôi của các vi khuẩn. Những người nghiện rượu thường dễ bị suy dinh dưỡng, thậm chí những người nghiện rượu nặng sẽ phải đối mặt với nguy cơ ung thư miệng, ung thư họng và ung thư thực quản. Uống rượu mức độ trung bình nhưng kèm theo hút thuốc có thể làm gia tăng nguy cơ ung thư các cơ quan tiêu hóa trên và ung thư đại tràng.

Đối với hệ tuần hoàn

Trong một số trường hợp, chỉ một vài đợt tiêu thụ quá nhiều rượu có thể gây một số vấn đề cho tim mạch. Nếu bạn là người nghiện rượu, nguy cơ tổn thương tim mạch thậm chí còn lớn hơn, trong đó phụ nữ dễ bị mắc hơn nam giới.

Các biến chứng trên tim mạch bao gồm:

  • Ngộ độc tế bào cơ tim
  • Loạn nhịp tim
  • Huyết áp cao
  • Đột quỵ
  • Đau tim
  • Suy tim

Những người mắc bệnh tiểu đường sẽ dễ bị hạ đường huyết, nhất là khi họ có điều trị bằng insulin. Sự thiếu hụt vitamin B1, B6, B12, và acid folic có thể gây giảm hồng cầu và thiếu máu.

Đối với hệ sinh sản

Rối loạn cương dương là tình trạng thường gặp của lạm dụng rượu ở nam giới. Nó còn gây ức chế quá trình sản xuất hormone, ảnh hưởng đến chức năng tinh hoàn và gây vô sinh.

Đối với nữ giới, uống quá nhiều rượu làm ngừng chu kỳ kinh nguyệt và dẫn đến vô sinh. Ngoài ra, phụ nữ sử dụng rượu khi mang thai cũng có nguy cơ bị sảy thai, sinh non và thai chết lưu.

Rượu cũng có tác động rất lớn đối với sự phát triển của thai nhi và có thể gây hội chứng ngộ độc rượu ở thai nhi (fetal alcohol spectrum disorders – FASD). Các triệu chứng của FASD bao gồm dị tật bẩm sinh, suy giảm khả năng học tập và rối loạn cảm xúc có thể kéo dài đến suốt cuộc đời.

Đối với phụ nữ, nguy cơ mắc ung thư vú cũng tăng tỷ lệ thuận với việc sử dụng rượu.

Đối với hệ cơ và xương

Uống nhiều rượu về lâu dài khiến cơ thể không thể sản sinh ra mô xương mới. Rượu cũng làm tăng nguy cơ bị loãng xương và dễ gãy xương. Cơ sẽ trở nên suy yếu, dễ bị chuột rút và teo cơ.

Đối với hệ miễn dịch

Hệ miễn dịch sẽ trở nên suy yếu hơn nếu bạn lạm dụng rượu, khiến cơ thể dễ bị nhiễm các bệnh do vi khuẩn, virus gây nên. Những người nghiện rượu nặng cũng dễ bị viêm phổi hay nhiễm lao hơn người không sử dụng rượu. Đồng thời, nghiện rượu mãn tính cũng làm tăng nguy cơ mắc nhiều loại bệnh ung thư.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Rượu bia và đau dạ dày: Bạn đã biết những gì?

Ts.Bs. Trương Hồng Sơn - Viện y học ứng dụng Việt Nam
Bình luận
Tin mới
  • 11/03/2026

    Đau thần kinh tọa vào mùa đông

    Khi trời trở lạnh, việc đau thần kinh tọa sẽ trở nên vô cùng đau đớn, đôi lúc còn có chuyển biến xấu. Thời tiết lạnh có thể làm các cơ cột sống của bạn co cứng lại, và cơn đau của bạn có thể trầm trọng hơn do áp suất khí quyển và căng thẳng thể chất. May mắn thay, có những bước bạn có thể thực hiện để giúp giảm đau thần kinh tọa.

  • 10/03/2026

    Thảo mộc và các bệnh mạn tính không lây

    Bệnh mạn tính không lây (non-communicable diseases - NCDs) là nhóm bệnh bao gồm các bệnh như bệnh tim mạch, đột quỵ, tiểu đường type 2, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), rối loạn mỡ máu, béo phì, một số loại ung thư, hen… Bệnh mạn tính không lây là nguyên nhân tử vong và tàn phế hàng đầu ở nhiều quốc gia và đặt gánh nặng lớn lên hệ thống y tế và xã hội.

  • 10/03/2026

    Ăn chất béo từ các loại hạt giúp giảm cân hiệu quả, vì sao?

    Trái với nỗi sợ tăng cân, khoa học chứng minh việc ăn các loại hạt giúp giảm cân, đánh bay mỡ thừa hiệu quả hơn các chế độ ăn kiêng khắt khe. Bí mật nằm ở cơ chế chuyển hóa đặc biệt, kích hoạt quá trình đốt mỡ tự nhiên mà ít ai biết tới.

  • 10/03/2026

    Các nguyên nhân gây ợ nóng thường gặp

    Ợ nóng là cảm giác đau rát ở ngực, thỉnh thoảng xuất hiện, hoặc trở nên tồi tệ hơn sau khi ăn, vào ban đêm, khi nằm xuống hoặc cúi người. Đây là một triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD).

  • 09/03/2026

    6 loại trái cây có chỉ số đường huyết thấp tốt cho người bệnh tiểu đường

    Trái cây vẫn có thể xuất hiện trong thực đơn của người bệnh tiểu đường nếu lựa chọn đúng loại và kiểm soát khẩu phần. Các chuyên gia khuyến nghị ưu tiên thực phẩm có chỉ số đường huyết (GI) thấp để hỗ trợ ổn định glucose máu.

  • 09/03/2026

    7 biện pháp phòng bệnh hô hấp hiệu quả mùa nồm ẩm

    Giai đoạn chuyển mùa từ đông sang xuân tại miền Bắc thường xuất hiện hiện tượng nồm ẩm và mưa phùn, khiến độ ẩm tăng cao và tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm mốc phát triển mạnh. Kiểu thời tiết này đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ em, người cao tuổi và những người có bệnh lý nền, do các bệnh về đường hô hấp dễ dàng bùng phát và trở nặng. Nhằm giúp người dân chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về các biện pháp khoa học và thiết thực nhất ngay dưới đây.

  • 09/03/2026

    5 hậu quả nghiêm trọng lâu dài của việc la mắng đối với trẻ

    Các bậc cha mẹ luôn muốn điều tốt nhất cho con cái của mình. Đó là lý do tại sao rất nhiều bậc cha mẹ phải vật lộn với những lựa chọn nuôi dạy con. Và xét cho cùng, chúng ta cũng chỉ là con người, việc cảm thấy bực bội với con cái là điều bình thường, đặc biệt là khi chúng cư xử không đúng mực. Nhưng cách bạn thể hiện sự bực bội và giải quyết tình huống có thể ảnh hưởng lớn đến sự phát triển nhân cách và sức khỏe lâu dài của trẻ. Cùng đọc tiếp để tìm hiểu xem các nghiên cứu lâm sàng đã phát hiện ra về tác động lâu dài của việc la mắng đối với trẻ em!

  • 08/03/2026

    Uống trà gì cân bằng nội tiết một cách tự nhiên?

    Rối loạn nội tiết có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, cân nặng, chu kỳ kinh nguyệt và tâm trạng. Bên cạnh điều trị y khoa, một số loại trà được nghiên cứu cho thấy có thể hỗ trợ điều hòa hormone ở mức độ nhất định.

Xem thêm