
Những lầm tưởng về vaccine đã được đính chính
Vaccine rất quan trọng

Tiêm phòng là điều quan trọng nhất ta có thể làm để bảo vệ bản thân và những người xung quanh. Điều này giúp ngăn ngừa tới 3 triệu người chết trên toàn thế giới mỗi năm.
Kể từ khi vaccine được giới thiệu ở Anh, các bệnh như đậu mùa, bại liệt và uốn ván từng gây tử vong và gây bệnh cho hàng triệu người hoặc đã được thanh toán hoặc giảm đáng kể.
Các bệnh khác như sởi và bạch hầu đã giảm tới 99,9% kể từ khi vaccine phòng bệnh được đưa vào sử dụng.
Tuy nhiên, nếu mọi người ngừng tiêm vaccine, các bệnh truyền nhiễm có thể nhanh chóng quay trở lại và lay lan ra cộng đồng.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) gần đây đã đánh giá sự do dự không tiêm phòng vaccine là một trong 10 mối đe dọa lớn nhất đối với sức khỏe toàn cầu. Tình trạng này được hiểu là người được tiếp cận với vaccine trì hoãn hoặc từ chối tiêm chủng.
Vaccine hoạt động như thế nào?
Vaccine giúp hệ thống miễn dịch biết cách tạo ra các kháng thể bảo vệ cơ thể khỏi bệnh tật. Cách hệ thống tạo ra kháng thể thông qua vaccine an toàn hơn rất nhiều so với thông qua cơ thể bị bệnh và được điều trị. Một khi hệ miễn dịch đã được tiếp xúc với kháng nguyên trong vaccine và tao kháng thể thì tác dụng bảo vệ này sẽ kéo dài đến rất nhiều năm sau.
Miễn dịch cộng đồng
Tiêm vaccine cũng mang lại lợi ích cho cả cộng đồng thông qua "miễn dịch cộng đồng".
Nếu đủ lượng người được tiêm vaccine, bệnh sẽ khó có thể lây sang những người không thể tiêm vaccine như những người bị bệnh hoặc có hệ thống miễn dịch yếu.
Độ an toàn của vaccine
Tất cả các loại vaccine đều được kiểm tra thử nghiệm và đánh giá kỹ lưỡng trước khi đưa ra cộng đồng để đảm bảo không gây hại cho cả người lớn và trẻ em.
Thông thường phải mất nhiều năm để vaccine vượt qua các thử nghiệm và xét nghiệm cần thiết để được phê duyệt và đưa vào sử dụng.
Trong quá trình vaccine lưu hành vẫn sẽ được các cơ quan có chức năng theo dõi cập nhật các tác dụng phụ.
Bất cứ ai cũng có thể báo cáo về các tác dụng phụ đáng ngờ của vaccine cho cơ quan chức năng có thẩm quyền

Tác dụng phụ của việc tiêm vaccine
Hầu hết các tác dụng phụ của vaccine đều là nhẹ và không kéo dài.
Các tác dụng phụ phổ biến nhất của tiêm chủng bao gồm:
Một số trẻ cũng có thể quấy khóc sau khi tiêm. Điều này là bình thường và đôi khi chỉ cần một cái ôm sẽ giúp trẻ cảm thấy tốt hơn.
Phản ứng dị ứng
Rất hiếm khi có phản ứng dị ứng nghiêm trọng với vaccine. Nếu điều này xảy ra thì thường xảy ra trong vòng vài phút ngay sau khi tiêm.
Bác sĩ sẽ được tập huấn để đối phó với các phản ứng dị ứng và xử trí ngay lập tức. Sau khi xử trí kịp thời, các phản ứng dị ứng sẽ cải thiện.
Thành phần trong vaccine?
Hầu hết mọi người không bận tâm về các thành phần trong vaccine và biết rằng chúng an toàn.
Thành phần chính của bất kỳ loại vaccine nào là một lượng nhỏ vi khuẩn, virus hoặc độc tố đã bị làm suy yếu hoặc tiêu diệt trong phòng thí nghiệm từ trước.
Điều này đồng nghĩa với việc không hề có nguy cơ khiến người khỏe mạnh mắc bệnh từ vaccine. Đó cũng là lý do tại sao vaccine được gọi là vaccine sống giảm độc lực hoặc vaccine bất hoạt toàn thể.
Sự khác biệt giữa vaccine sống và vaccine bất hoạt toàn thể
|
Vaccine sống giảm độc lực |
Vaccine bất hoạt |
|
Chứa virus hoặc vi khuẩn đã bị làm giảm độc lực |
Chứa virus hoặc vi khuẩn đã bị tiêu diệt |
|
Không dùng cho người có hệ miễn dịch suy yếu |
Vẫn có thể dùng cho người có hệ miễn dịch suy yếu |
|
Cung cấp miễn dịch lâu dài |
Thường cần tiêm vài liều hoặc các vaccine tăng cường để tăng khả năng bảo vệ |
Thành phần khác trong vaccine
Vaccine đôi khi cũng có chứa các thành phần khác (phụ gia) có thể làm tăng độ an toàn và hiệu quả.
Không có bằng chứng cho thấy bất kỳ thành phần nào trong số này gây hại khi được sử dụng với lượng rất nhỏ như trong vaccine.
Nhôm: Là tá dược được thêm vào vaccine với một lượng rất nhỏ và đã được chứng minh là an toàn. Nhôm có thể gây ra các phản ứng nhẹ như sẩn cục hay đỏ tại chỗ tiêm. Nhôm được tìm thấy với lượng nhỏ trong hầu hết các thực phẩm, nước uống, sữa mẹ, hay sữa công thức, một số loại thuốc như thuốc kháng acid. Lượng nhôm này khi vào cơ thể sẽ không gây hại cho sức khỏe mà được đào thải ra ngoài qua nước tiểu. Không có bằng chứng nào cho thấy lượng nhôm cơ thể hấp thụ hàng ngày làm tăng nguy cơ mắc các bệnh như mất trí nhớ hoặc tự kỷ. Và lượng nhôm được sử dụng trong các vaccine bất hoạt là rất rất nhỏ với mục đích:
Dầu squalene (tá dược): Là tá dược được thêm vào vaccine với một lượng rất nhỏ, đã được chứng minh là an toàn và có thể gây ra các phản ứng nhỏ như sẩn cục hay đỏ tại chỗ tiêm. Tá dược này được thêm vào các vaccine cúm dành cho người già trên 65 tuổi. Thành phần có nguồn gốc từ dầu cá đã được xử lý tinh chế trước khi được đưa vào sử dụng với mục đích tương tự như nhôm.
Gelatine: Có một số lượng rất ít các trường hợp có phản ứng dị ứng với vaccine chứa gelatine. Nếu bạn có tiền sử dị ứng với thành phần này hãy thông báo với bác sĩ. Một số nhóm tôn giáo như Hồi giáo và Do Thái, có thể lo ngại về việc sử dụng vaccine có chứa gelatine từ lợn. Nhưng người đứng đầu nhóm đức tin đã tuyên bố việc sử dụng gelatine trong vaccine là chấp nhận được và không phá vỡ bất kỳ quy tắc tôn giáo nào. Thành phần này có nguồn gốc từ lợn được sử dụng như một chất ổn định trong một số loại vaccine như vaccine phòng bệnh zona, vaccine cúm cho trẻ em, vaccine MMR (sởi, quai bị, rubella) giúp:
Albumin huyết thanh người và albumin tái tổ hợp: Albumin huyết thanh người được tách chiết từ máu người, được sử dụng làm chất ổn định trong vaccine thủy đậu và duy trì chất lượng của vaccine trong quá trình bảo quản.
Albumin tái tổ hợp được tổng hợp từ các tế bào, chẳng hạn như tế bào nấm men, có thể tạo ra một lượng lớn albumin giống huyết thanh người. Albumin tái tổ hợp có thể được sử dụng với số lượng rất nhỏ như một chất ổn định trong 1 trong số các vaccine MMR.
Protein từ trứng: Người dị ứng với protein trứng nặng vẫn có thể tiêm vaccine MMR một cách an toàn vì vaccine được nuôi cấy trên các tế bào từ phôi gà, không giống với trứng của gà mái, không kích hoạt phản ứng dị ứng. Còn vaccine cúm được nuôi trên trứng của gà mái, có khả năng gây ra phản ứng dị ứng ở những người bị dị ứng trứng.
Họ nên lựa chọn các vaccine sau:
Trẻ em và người lớn đã từng có phản ứng dị ứng rất nghiêm trọng với trứng được khuyên nên tiêm vaccine cúm trong bệnh viện.
Formaldehyde: Là thành phần có thể được tìm thấy tự nhiên trong máu ở mức cao hơn nhiều so với lượng trong vaccine. Mặc dù formaldehyde có thể gây hại ở nồng độ cao, nhưng không có lo ngại về sức khỏe về lượng nhỏ được tìm thấy trong vaccine. Đây là một hóa chất được sử dụng trong sản xuất vaccine bất hoạt, để tiêu diệt hoặc làm bất hoạt chất độc từ vi khuẩn hoặc virus. Khi các kháng nguyên bị bất hoạt, formaldehyde được pha loãng và chỉ còn một lượng rất nhỏ trong thành phẩm vaccine cuối cùng.
Kháng sinh: Nếu bạn bị dị ứng với neomycin hoặc bất kỳ loại kháng sinh nào khác, hãy thông báo với bác sĩ hoặc điều dưỡng trước khi tiêm vaccine. Các loại kháng sinh có thể gây ra phản ứng dị ứng, như penicillin, thường không được sử dụng trong vaccine.
Tuy nhiên, một lượng nhỏ kháng sinh neomycin, có khả năng gây ra phản ứng dị ứng, được tìm thấy trong: Vaccine MMR, vaccine 6 trong 1, vaccine cúm bất hoạt, vaccine 4 trong 1 Repevax, vaccine bệnh zona.
Thuốc kháng sinh được thêm vào một số vaccine để ngăn chặn sự phát triển của vi khuẩn trong quá trình sản xuất và lưu trữ vaccine.
Thuốc kháng sinh chỉ có thể được tìm thấy với số lượng nhỏ trong vaccine các vaccine được đưa vào sử dụng.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Sự thật và hiểu lầm về vaccine
Chứng mất điều hòa vận động có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các hoạt động hàng ngày của người mắc bệnh. Vậy tình trạng này là gì, nguyên nhân gây ra bệnh và biện pháp điều trị như thế nào? Cùng tìm hiểu qua bài viết sau đây!
Tỏi và mật ong là hai thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày của người Việt. Ngoài giá trị dinh dưỡng, chúng còn được nghiên cứu về một số tác dụng sinh học có lợi cho sức khỏe khi sử dụng hợp lý.
Thiền định không chỉ bắt nguồn từ truyền thống tâm linh mà còn được khoa học chứng minh mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe thể chất và tinh thần trong cuộc sống hiện đại. Thực hành thiền giúp giảm stress hàng ngày, hỗ trợ điều trị bệnh lý mãn tính, và tạo sự cân bằng nội tại bền vững. Chỉ vài phút thiền mỗi ngày có thể tạo ra những thay đổi sinh học tích cực, như giảm hormone căng thẳng cortisol và cải thiện chức năng hệ miễn dịch. Bài viết này nhằm tổng hợp các bằng chứng khoa học về lợi ích của thiền và cung cấp hướng dẫn thực hành đơn giản cho người mới bắt đầu.
Thời gian gần đây, trào lưu “ăn chống viêm”, “thải độc” hay “tăng miễn dịch cấp tốc” với những lời khuyên “bỏ sữa ngay để trị mụn”, “gluten (ngũ cốc) là thủ phạm gây viêm não” trở nên phổ biến trên mạng xã hội.
Việc có những ngày sinh hoạt đều đặn có thể giúp bạn cảm thấy ổn định hơn khi cuộc sống trở nên căng thẳng. Nhưng một số thói quen nhỏ, thường bị bỏ qua, lại có thể gây hại cho sức khỏe của bạn, dẫn đến căng thẳng về thể chất hoặc tinh thần theo thời gian.
Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 tại Hà Nội sẽ diễn ra vào ngày 30 và 31-5-2026. Trong cuộc đua nước rút đầy áp lực, bên cạnh việc ôn luyện kiến thức, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quyết định đến phong độ của thí sinh. Chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo, bổ sung dưỡng chất đúng cách để đảm bảo sức khỏe, trí não hoạt động bền bỉ trong giai đoạn cao điểm.
Muốn giảm cân, nhiều người thường cắt giảm tinh bột nhưng cơ thể cần đủ tinh bột để hoạt động. Vì vậy nên chọn đúng loại tinh bột và ăn đúng cách giúp giảm cân mà không cần phải nhịn đói khổ sở.
Nhiều người lầm tưởng rằng hệ miễn dịch của trẻ sau 6 tuổi đã trưởng thành và đủ sức chống chọi với thế giới. Tuy nhiên, thực tế khoa học lại cho thấy điều ngược lại: Đây là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng cần được củng cố miễn dịch.