Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tắc vòi nhĩ (vòi Eustache)

Vòi nhĩ bắt đầu từ phía sau của mũi, giáp với vòm miệng, đi một chút lên phía trên và kết thúc ở tai giữa. Khoảng ở tai giữa là một phần rỗng của xương sọ chứa bộ máy thính giác và được bao phủ bởi một mặt của màng nhĩ. Vòi nhĩ có thể bị tắc, bị cản trở bởi nhiều lý do.

  • Nguyên nhân phổ biến nhất là “cảm” (nhiễm khuẩn đường hô hấp trên).
  • Viêm xoang và dị ứng cũng có thể gây sưng mô niêm mạc của vòi nhĩ. Đơn giản, nghẹt mũi có thể dẫn đến nghẹt tai.
  • Trẻ em đặc biệt hay bị tắc vòi nhĩ vì vòi nhĩ của chúng hẹp về đường kính, hướng thiên về ngang và đầu thông khoang mũi gần với amidan.
  • Mô amidan ở phía sau mũi gần vòi nhĩ đóng vai trò như một ổ chứa vi khuẩn, góp phần làm tái phát các bệnh nhiễm khuẩn tai.
  • Amidan to cũng có nguy cơ làm cản trở đầu của vòi nhĩ. Cắt amidan thương được khuyến nghị với trẻ em bị nhiễm khuẩn tai mãn tính.
  • Có một số ít trường hợp khối lượng hoặc khối u ở nền sọ hoặc mũi họng có thể dẫn đến cản trở vòi nhĩ.  

Các vấn đề của vòi nhĩ và nhiễm khuẩn tai liên quan nằm trong những vấn đề phổ biến nhất khi mọi người đến khám. Nhiều người bị các vấn đề mãn tính gây ra áp lực ở tai giữa. Các nguyên nhân có thể từ dị ứng cho đến vòi nhĩ quá nhỏ (hay xảy ra ở trẻ em bị hội chứng Down). Những bệnh nhân này thường thấy tai bị tắc nhưng không liên tục, tiếng nổ hoặc vỡ trong tai, mất thính giác dạng vừa, ù tai và/hoặc thỉnh thoảng có khả năng cân bằng kém. Hút thuốc có thể gây rụng lông mao, khiến lông bị cuốn vào cùng chất nhày và mảnh vụn từ vùng tai giữa sau mũi.

 

Thay đổi độ cao hoặc đi máy bay ảnh hưởng đến các vấn đề của vòi nhĩ như thế nào?

Khi độ cao thay đổi đột ngột, áp suất không khí được cân bằng ở hai mặt màng nhĩ ở vòi nhĩ có chức năng bình thường. Vòi nhĩ khỏe mạnh mở thường xuyên và đủ rộng để cân bằng sự thay đổi áp suất không khí. Khi thay đổi độ cao, chẳng hạn khi máy bay hạ cánh, áp suất không khí càng tăng khi máy bay càng hạ, sự thay đổi này đẩy màng nhĩ vào trong. Những người bị tắc vòi nhĩ có thể càng bị đầy tai, khả năng nghe kém và thậm chí đau khi điều này xảy ra. Những người có chức năng vòi nhĩ kém có thể trải nghiệm triệu chứng tương tự khi đi thang máy, lái xe qua núi hoặc lặn xuống đáy bể bơi. Thợ lặn chuyên nghiệp sẽ học các thủ thuật để cân bằng áp suất trong tai.

Điều trị tắc vòi nhĩ như thế nào?

Một số thủ thuật có thể thực hiện để cải thiện chức năng vòi nhĩ và trợ giúp cân bằng áp suất không khí.

  • Hành động nuốt đơn giản sẽ kích hoạt cơ đằng sau họng giúp mở vòi nhĩ. Bất kì hoạt động nào thúc đẩy hành động nuốt có thể giúp mở vòi nhĩ, chẳng hạn, nhai kẹo cao su, uống hoặc ăn.  
  • Ngáp càng có hiệu quả vì dùng đến cơ nhiều hơn.
  • Nếu tai vẫn cảm thấy bị đầy, có thê thử mở vòi nhĩ cưỡng chế bằng việc hít một hơi thật sâu và thổi ra trong khi bóp các lỗ mũi và đóng miệng. Khi cảm thấy tiếng “pop”, bạn đã thành công. Nếu vấn đề vẫn dai dẳng mặc dù bạn đã dùng phương pháp này bạn cần tìm đến sự trợ giúp y tế. Nếu bạn thấy chóng mặt khi làm kĩ thuật này, hãy dừng lại và đến khám bác sĩ.  
  • Nếu bạn bị cảm, viêm xoang, viêm tai hoặc bị dị ứng, nên trì hoãn đi máy bay hoặc đi các phương tiện thay thế.
  • Tương tự, những người bị các vấn đề về vòi nhĩ có thể thấy những bộ môn thể thao chẳng hạn lặn biển gây ra đau đớn, và một vài trường hợp có thể gây nguy hiểm.
  • Trẻ em đi máy bay không thể tự mở vòi nhĩ, nhưng có thể cho chúng bú bình hoặc ngậm ti giả. Khóc, tương tự như ngáp, cũng có thể giúp cân bằng áp suất không khí dễ hơn.

Nhiều người đi máy bay với vòi nhĩ dùng thuốc thông mũi hoặc thuốc thông mũi một giờ trước khi bay, và nếu cần, cả trước khi hạ cánh. Thuốc thông mũi sẽ làm co niêm mạc mũi và cổ họng, cho phép tai cân bằng dễ dàng hơn. Tương tự, bệnh nhân bị các vấn đề rối loạn chức năng vòi nhĩ mãn tính hàng ngày có thể kiểm soát dị ứng tích cực (với thống chống Histamin, thuốc thông mũi, và thuốc xịt mũi theo toa). Kiểm soát trào ngược axit có thể có ích ở một số trường hợp cơn trào ngược gây khó chịu vùng niêm mạc sau mũi và đầu ống vòi nhĩ. Lượng giá dị ứng cũng có thể có ích. Ở trường hợp nặng, một “ống cân bằng áp suất” (PET) có thể đặt vào màng nhĩ qua phẫu thuật, thay thế vai trò chức năng của vòi nhĩ, vì vậy đảm bảo cân bằng áp suất ở tai giữa.

Bình luận
Tin mới
  • 04/02/2026

    Thực phẩm bẩn có thể gây ra những bệnh ung thư nào?

    Việc sử dụng thực phẩm bẩn trong thời gian dài làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư trong đó có ung thư dạ dày, đại tràng và ung thư vòm họng.

  • 04/02/2026

    Những điều cha mẹ cần biết về rối loạn tiêu hóa ở trẻ

    Mùa xuân là thời điểm trẻ nhỏ thường đối mặt với nhiều nguy cơ về sức khỏe đường ruột do sự thay đổi đột ngột trong chế độ ăn uống và sinh hoạt. Sự kết hợp giữa các bữa tiệc tùng dịp lễ Tết và điều kiện môi trường nồm ẩm đặc trưng của mùa xuân tạo cơ hội cho các tác nhân gây hại tấn công hệ tiêu hóa non nớt của trẻ. Để giúp phụ huynh có cái nhìn đầy đủ và chủ động bảo vệ sức khỏe cho con trẻ trong giai đoạn này, hãy cùng Viện Y học ứng dụng Việt Nam tìm hiểu nguyên nhân cũng như các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

  • 03/02/2026

    Không khí ô nhiễm tàn phá làn da như thế nào?

    Ô nhiễm không khí không chỉ ảnh hưởng đến phổi mà còn gây tổn hại sâu sắc cho làn da. Bụi mịn và khí độc có thể khiến da lão hóa sớm, viêm nhiễm và mất hàng rào bảo vệ tự nhiên.

  • 03/02/2026

    Vụ "hô biến" thịt hết hạn vào trường học: Quy trình an toàn đứt gãy ở đâu?

    TS.BS Trương Hồng Sơn nhận định, quy trình an toàn thực phẩm bị đứt gãy thường là kết quả của thiếu minh bạch, thiếu kiểm tra độc lập và thiếu hệ thống quản lý.

  • 03/02/2026

    Bạn nên ăn bữa cuối cùng trong ngày lúc mấy giờ?

    Một bữa tối muộn có thể khiến bạn khó ngủ, tăng cân và ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch – nhưng nếu ăn quá sớm, bạn lại dễ bị đói về đêm. Lựa chọn đúng thời điểm cho bữa ăn cuối trong ngày tưởng chừng đơn giản, nhưng lại là “bí quyết vàng” để duy trì cân nặng, giấc ngủ và hệ tiêu hóa khỏe mạnh.

  • 02/02/2026

    Ăn gì để không bị mất cơ, giữ dáng săn chắc?

    Phát triển cơ bắp đã khó, duy trì và bảo toàn khối lượng cơ theo thời gian còn khó hơn trong hành trình xây dựng hình thể khỏe đẹp...

  • 02/02/2026

    Bí quyết giảm stress mùa sắm Tết và chuẩn bị cho năm mới

    Mùa Tết luôn mang đến không khí vui tươi, sum họp, nhưng đồng thời cũng là thời điểm tâm lý cuối năm dễ bị ảnh hưởng bởi áp lực từ việc chuẩn bị. Từ việc mua sắm quà tặng, thực phẩm đến dọn dẹp nhà cửa, nhiều người cảm thấy lo âu và mệt mỏi, dẫn đến tình trạng stress kéo dài. Chính vì vậy, việc tìm kiếm những bí quyết giảm stress cho mùa Tết là điều cần thiết để mọi người có thể tận hưởng trọn vẹn không khí xuân an lành. Bài viết này sẽ khám phá các bí quyết khoa học để giảm stress mua sắm và chuẩn bị Tết, giúp bạn đón năm mới với tinh thần thoải mái và năng lượng tích cực.

  • 01/02/2026

    Chiến lược 15 ngày detox cơ thể đón Tết 2026

    Một cơ thể nhẹ nhàng, khỏe khoắn và tràn đầy năng lượng không đến từ việc nhịn ăn khắc nghiệt vài ngày, mà là kết quả của sự tái thiết lập có hệ thống các thói quen chuyển hóa.

Xem thêm