Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

10 yếu tố làm bạn lão hóa nhanh hơn

Khi chúng ta già đi quá trình lão hóa cũng xảy ra, đó cũng là điều hết sức bình thường. Tuy nhiên quá trình già hóa có thể diễn ra nhanh hơn bình thường khi chúng ta tiếp xúc với các yếu tố có hại từ môi trường sống.

Cơ thể con người là một sự kết hợp hoàn hảo giữa các cơ quan bộ phận, trong đó các hoạt động diễn ra dưới sự cân bằng giữa 2 quá trình: sản sinh tế bào mới và đào thải tế bào già cỗi. Những người bắt cơ thể của mình hoạt động quá mức khiến các tế bào phải hoạt động nhiều hơn so với bình thường, do vậy, thường cảm thấy mệt mỏi nhiều hơn, và nói chung, tuổi thọ của họ sẽ ngắn hơn so với những người chăm sóc các cơ quan của họ tốt hơn.

Để hạn chế quá trình lão hóa, mọi người cần lưu ý các yếu tố và hoạt động có khả năng gây lão hóa:

1. Thuốc lá: Những người hút thuốc da dần dần sẽ trở nên nhăn, khô và chảy xệ. Điều này là do da tiếp xúc với các hóa chất độc hại từ khói thuốc lá (ví dụ: benzen, formaldehyde, ammonia, acetone, carbon monoxide, asen, hydrogen cyanide, chì, carbon monoxide …). Những yếu tố này không chỉ tiêu diệt tế bào, chúng còn có thể gây ung thư.

2. Bệnh tật.  Có những bệnh không phòng được nhưng nhiều bệnh có thể phòng tránh hoặc giảm cơ hội mắc, đặc biệt là các bệnh truyền nhiễm, bệnh lây truyền qua đường tình dục (giang mai, herpes, lậu, Chlamydia…). Những bệnh này có thể tránh được bằng cách quan hệ tình dục an toàn.

Ngoài ra, vệ sinh cá nhân có thể bảo vệ con người chống lại các bệnh như lao, viêm gan, viêm màng não….Một khi bệnh tật đã phát triển, nó có thể gây tổn thương những cơ quan rất quan trọng của cơ thể.

3. Trầm cảm. Trầm cảm không phải là việc đôi khi bạn cảm thấy buồn hoặc vì lý do thông thường như: mất việc, mất người thân, mắc bệnh nan y…. Những cảm xúc này là bình thường và sẽ không có khả năng làm cho bạn già đi nhanh hơn.

Tuy nhiên, trầm cảm lâm sàng đã được chứng minh là ảnh hưởng đến cơ thể bằng nhiều cách tiêu cực. Trong thực tế, nó thường gắn liền với sự phát triển hay những đợt cấp của bệnh tim, tiểu đường, béo phì, bệnh mất trí nhớ và ung thư. Nó cũng có thể làm cho cơ thể con người ít có khả năng đối phó với sự căng thẳng hoặc có hệ miễn dịch yếu.

4. Căng thẳng. Nhiều thứ có thể làm cho con người bị căng thẳng. Căng thẳng làm cơ thể sản xuất quá nhiều hormone và các chất sinh hóa ví dụ như adrenalin, chất có liên quan đến bệnh tim mạch, tiểu đường, thậm chí ung thư và quá trình già hóa.

5. Tiếp xúc quá mức với ánh nắng mặt trời và những căng thẳng về da khác. Nếu không có tầng ozone, bức xạ vũ trụ từ không gian và tia cực tím từ mặt trời có lẽ đã quét sạch mọi sự sống trên hành tinh này, bằng cách liên tục gây tổn hại các tế bào da. Tuy nhiên, kể cả khi có tần ozone bảo vệ, nếu tiếp xúc quá nhiều với ánh nắng và yếu tố gây stress da khác ( đèn mặt trời, hóa chất, bức xạ…) cũng có nguy cơ bị ung thư da hay già hóa sớm.

6. Rượu và chất kích thích: Rượu có tác động lão hóa giống như khói thuốc lá. Chúng được ví như là "ma túy hợp pháp’’. Tất cả các loại thuốc này làm cho người ta già đi nhanh hơn bằng cách phá hủy hệ thống tế bào khỏe mạnh của cơ thể.  Tế bào không có khả năng tái tạo đồng nghĩa với thoái hóa. Câu hỏi đặt ra là "Tại sao chính chúng ta muốn làm trầm trọng thêm một cơ chế sinh học đã đang giảm một cách tự nhiên?"

7. Thiếu ngủ và ngủ kém. Giấc ngủ sâu đóng vai trò rất quan trọng. Trong lúc ngủ, cơ thể có một cơ hội để xây dựng lại các tế bào, cho phép các cơ quan nghỉ ngơi và chuẩn bị cho căng thẳng và thách thức của ngày hôm sau.

8. Thiếu dinh dưỡng hợp lý. Cơ thể chúng ta cần một số vitamin, khoáng chất và chất dinh dưỡng hàng ngày. Những dinh dưỡng tốt nhất từ ​​tự nhiên như trái cây, rau quả, ngũ cốc, các loại hạt, các sản phẩm từ sữa, và các loại thịt. Vitamin và khoáng chất bổ sung có thể đóng một vai trò nhất định. Nếu không đủ năng lượng các tế bào của cơ thể không thể tái tạo đúng cách, các cơ quan không hoạt động tốt, và các bộ phận khác của cơ thể teo hoặc kém chức năng,  là biểu hiện quá trình lão hóa sớm.

9. Tiếp xúc với chất gây ô nhiễm. Ô nhiễm môi trường là khó kiểm soát nhất trong danh sách này. Dù muốn hay không, có rất nhiều chất gây ô nhiễm trong không khí, nước và thực phẩm mà chúng ta tiêu thụ hàng ngày. Thực phẩm chế biến sẵn chứa các chất bảo quản, chất nhũ hoá, hương vị, các chất tăng cường sự thèm ăn, và điều đặc biệt là chất làm ngọt nhân tạo (sản phẩm có độc tính cao), có khả năng gây tổn hại tế bào.

Tất cả những điều này làm cho cơ thể chúng ta làm việc nhiều hơn, do đó làm giảm hiệu quả sinh học tự nhiên và tuổi thọ. Trong khi một số chất gây ô nhiễm trong môi trường khó thay đổi, có nhiều yếu tố có thể thay đổi được.Bất cứ khi nào có thể, dùng các loại thực phẩm nguồn gốc tự nhiên; giảm việc tiêu thụ lượng thực phẩm chế biến; các bữa ăn cân đối; và tham gia giảm thiểu ô nhiễm và quản lý tốt hơn các nguồn ô nhiễm.

10. Thiếu tập thể dục. Các chuyên gia đồng ý rằng tập thể dục có lẽ là một trong những cách đơn giản nhất và hiệu quả nhất để giúp cơ thể con người luôn khỏe mạnh và trẻ trung.  Tập thể dục, tuy không thể quay ngược thời gian, và cũng không thể ngăn chặn quá trình lão hóa, nhưng nó có thể giúp cho cơ thể của bạn làm việc hiệu quả hơn, do đó làm tăng tái tạo tế bào và giúp các cơ quan chức năng hoạt động tốt.

Như vậy, lão hóa là một quá trình tự nhiên chúng ta không thể tránh được. Nhưng chúng ta có thể thay đổi thói quen giúp làm chậm quá trình này, điều đó không chỉ cải thiện tuổi thọ trung bình, mà còn phòng tránh được nhiều bệnh (hoặc ít nhất là giảm thiểu nguy cơ) có thể ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống.
CTV Bích Liên (Theo wellness.com)
Bình luận
Tin mới
  • 14/10/2026

    5 loại thực phẩm bổ sung có thể cải thiện hiệu suất tập luyện

    Một số thực phẩm chức năng có thể cải thiện sức bền hoặc hiệu suất thể thao. Tuy nhiên, một số loại thực phẩm chức năng có thể hứa hẹn kết quả quá mức hoặc đi kèm với rủi ro.

  • 14/10/2026

    U dây thần kinh thính giác

    U dây thần kinh thính giác là một loại u thần kinh ngoại biên hiếm gặp, u này thường lành tính nhưng có thể gây ra mất thính lực, ù tai và các vấn đề về thăng bằng. Cùng tìm hiểu về nguyên nhân, triệu chứng của bệnh u dây thần kinh thính giác qua bài viết sau đây!

  • 13/10/2026

    Bí quyết phòng ngừa đột quỵ ở người cao tuổi khi trời lạnh

    Khi thời tiết chuyển lạnh và nhiệt độ giảm sâu, nguy cơ đột quỵ ở người cao tuổi tăng cao đáng kể, trở thành mối lo ngại hàng đầu của nhiều gia đình. Tình trạng này không chỉ đe dọa trực tiếp đến tính mạng mà còn dễ để lại những di chứng nặng nề nếu không được xử trí kịp thời. Nhằm giúp mọi người chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam chia sẻ những thông tin khoa học về nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết sớm và các biện pháp phòng ngừa đột quỵ hiệu quả trong mùa đông.

  • 13/10/2026

    Nguy cơ khi hiến tế bào gốc từ máu và tủy xương bạn cần biết

    Hiến tặng tế bào gốc tủy xương đòi hỏi phải đồng ý cho phép lấy tế bào gốc từ máu hoặc tủy xương của bạn để truyền cho người khác. Quá trình này được gọi là cấy ghép tế bào gốc, cấy ghép tủy xương hoặc cấy ghép tế bào gốc tạo máu. Cùng tìm hiểu về quy trình và những nguy cơ bạn có thể gặp phải khi hiến tế bào gốc qua bài viết sau!

  • 12/10/2026

    Chăm sóc và phục hồi làn da bị cước, nẻ gót tay chân ở trẻ nhỏ

    Mùa đông tới mang theo không khí khô lạnh khiến làn da vốn mỏng manh của trẻ nhỏ phải đối mặt với nhiều vấn đề sức khỏe. Hiện tượng nẻ gót, bong tróc hay cước tay chân ở trẻ nhỏ là nỗi trăn trở hàng đầu của nhiều bậc phụ huynh. Những vết bong nẻ không chỉ làm bé đau rát, ngứa ngáy mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt, giấc ngủ và sự phát triển toàn diện của trẻ. Việc nhận biết rõ nguyên nhân, dấu hiệu và nắm chắc quy trình chăm sóc da chuẩn khoa học sẽ giúp cha mẹ chủ động bảo vệ toàn diện cho bé trong những ngày giá rét.

  • 12/10/2026

    Cách giúp đậu dễ ​​tiêu hóa hơn

    Mọi người thường tránh ăn đậu vì chúng được biết là gây đầy hơi và chướng bụng. Điều này xảy ra vì đậu chứa một loại đường phức tạp gọi là galacto-oligosaccharide (GOS), một dạng carbohydrate mà các enzyme tiêu hóa của con người không thể phân giải hoàn toàn. Thay vào đó, GOS được vi khuẩn trong ruột già lên men, và sinh ra sản phẩm phụ là khí, gây đầy hơi. Mặc dù không có loại thực phẩm nào có thể ngăn ngừa hoàn toàn tình trạng đầy hơi do đậu gây ra, nhưng việc kết hợp đậu với một số loại thực phẩm cụ thể có thể cải thiện tiêu hóa.

  • 11/10/2026

    Thói quen đọc sách giúp giảm nguy cơ bệnh Alzheimer

    Làm thế nào để giữ cho trí óc luôn minh mẫn và nhạy bén khi tuổi tác ngày một tăng? Câu trả lời có thể đơn giản nằm ngay trên những trang sách. Đọc sách không chỉ là một hình thức giải trí tuyệt vời mà còn là bài tập hoàn hảo cho não bộ, giúp duy trì sức khỏe tinh thần, bảo vệ trí nhớ và đặc biệt là giảm nguy cơ mắc bệnh Alzheimer.

  • 11/10/2026

    Ăn mỡ lợn giảm cân hay tăng cân?

    Mỡ lợn lâu nay bị coi là 'thủ phạm' gây tăng cân. Tuy nhiên nghiên cứu cho thấy chuột ăn mỡ lợn tích lũy mỡ thấp hơn dầu thực vật. Đâu là sự thật?

Xem thêm