Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Chấn thương hàm mặt

Chấn thương hàm mặt là tổn thương ở miệng, bao gồm răng, môi, nướu, lưỡi và xương hàm. Chấn thương mô mềm ở miệng và chấn thương hàm thường rất đau đớn và cần được điều trị kịp thời. Các chấn thương hàm mặt phổ biến nhất là một chiếc răng bị hỏng hoặc bị mất

Răng có lớp men răng cứng phía ngoài và ngà răng là phần giữa men răng và tủy răng. Tủy răng là trung tâm hoạt động của răng và được tạo thành bởi các mạch máu, mô thần kinh và các tế bào.

Nếu bạn gặp phải bất kỳ chấn thương răng nào hãy tìm kiếm lời khuyên của nha sĩ ngay lập tức. Nếu bạn giữ các mảnh vỡ của răng, mang theo nó đến nha sĩ. Đôi khi có thể gắn nó trở lại.

Các loại chấn thương răng:

Gãy

Gãy bề ngoài có nghĩa là các đường nứt gãy là chỉ giới hạn ở lớp men, lớp phủ ngoài cứng của răng. Điều này thường không nghiêm trọng trừ khi gãy làm lung lay răng với một đường sắc cạnh. Thậm chí sau đó, các cạnh sắc nhọn có thể bị đứt ra từng mảnh một cách dễ dàng.

Gãy xương nghiêm trọng: Nếu răng của bạn trở nên nhạy cảm với sự va chạm, nóng hay lạnh, gãy xương có thể đã nghiêm trọng hơn. Có thể đã bộc lộra phần bên trong, các phần nhạy cảm hơn bên trong của răng như ngà răng và tủy răng. Điều này có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.

Thay thế

Một sự va đập mạnh hơn có thểlàm răng rời chỗ vì thế nó có thể chìm sâu hơn vào các ổ răng hoặc bị treo lỏng lẻo ra khỏi đó. Các răng có thể bị di dời sang một bên. Nếu sự va đập là rất nghiêm trọng, nó có thể phá hủy răng hoàn toàn hoặc làm gãy xương hỗ trợ.

Trong hầu hết các trường hợp gãy thay thế, các mạch máu nuôi dưỡng tủy răng bị phá hủy và răng sẽ yêu cầu một điều trị tủy.

Nguyên nhân

Chấn thương hàm mặt có thể xảy ra do một số lí do sau:

  • Chơi thể thao
  • Tai nạn xe cơ giới
  • Đánh nhau bằng tay và đấu vật
  • Ngã ở nhà
  • Ăn thức ăn cứng và uống nước nóng

Chẩn đoán

Chấn thương hàm mặt được chẩn đoán bằng:

  • Kiểm tra của một nha sĩ / bác sĩ phẫu thuật hàm mặt
  • Phim chụp X-quang răng để xác định mức độ thiệt hại của răng bị hỏng.
  • Phim chụp X-quang hàm dưới để chẩn đoán một hàm bị vỡ.

Điều trị

Nếu răng của bạn đã bị phá hủy, buộc phải rời khỏi vị trí đúng của nó, lung lay hoặc gãy, bạn nên đến nha sĩ càng sớm càng tốt. Gặp được nha sĩ trong vòng 30 phút có thể tạo sự khác biệt giữa việc giữ được hoặc mất một chiếc răng.

Nếu răng của bạn đã bị phá hủy, bạn nên:

  • Tìm chiếc răng đó, và nếu bạn có thể, trồng lại nó ngay lập tức. Nếu một chiếc răng sữa đã bịva đập rơi ra, không cần thiết trồng lại. Bạn có thể thử đưa nó vào các ổrăng, và ấn nó xuống bằng cách cắn vào gạc. Điều này sẽ bảo vệ các dây chằng quanh răng.
  • (Một chú ý quan trọng: Luôn luôn xử lý các răng ở phần thân răng, không chạm vào chân răng, có nghĩa là, một phần của răng dưới nướu. Chạm vào chân răng có thể gây tổn hại các tế bào cần thiết cho xươnghồi phục. Nếu có bất kỳ bụi bẩn trên răng, không nên cố gắng để lau chà bề mặt răng để loại bỏ nó, hãy rửa nhẹ nhàng bằng nước).
  • Chườm một miếng gạc lạnh vào má của bạn để giảm đau hoặc chống sưng.
  • Liên hệ với nha sĩ của bạn ngay lập tức để các răng có thể được trồng lại. Hãy nhớ rằng các bạn càng để lâu, răng của bạn càng ít có cơ hội được trồng lại thành công.

Nếu răng không thể được thay thế và bạn phải mang răng đến nha sĩ, hãy đảm bảo rằng nó không bị khô. Để giữ độ ẩm cho răng, bạn có thể đặt nó trong các dung dịch pha sẵn từ hiệu thuốc, hoặc bạn có thể đặt nó trong lọ với một lượng nhỏ sữa lạnh, hoặc thậm chí nước bọt của chính mình.

Nếu răng của bạn bị vỡ, bạn nên:
  • Làm sạch răng bị phá vỡ và tìm mảnh vỡ (chỉ đối với răng vĩnh viễn).
  • Rửa sạch bụi bẩn và các mảnh vỡ từ các vùng bị thương và chườm một miếng gạc lạnh trên má nếu bị sưng.
  • Liên hệ với nha sĩ của bạn ngay lập tức. Gãy nhỏ có thể dễ dàng gắn vào nhưng nếu có thiệt hại cho men răng, ngà răng hoặc tủy, răng có thể được phục hồi với một thân răng vĩnh viễn đầy đủ. Nếu chấn thương quá nặng, răng có thể không có cơ hội phục hồi.

Nếu răng của bạn bị đẩy ra khỏi vị trí, bạn nên:

  • Hãy thử đặt nó trở lại vị trí bình thường của nó bằng cách sử dụng lực rất nhẹ  của ngón tay. Đừng cố sức ép răng.
  • Cắn xuống để giữ cho răng không di chuyển.
  • Liên hệ với nha sĩ ngay lập tức. Các nha sĩ có thể nẹp răng tại chỗ với hai răng khỏe mạnh bên cạnh nó.

Nếu bạn bị đứt, rách môi, nướu của bạn, hoặc lưỡi, bạn nên:

  • Rửa sạch với nước lạnh để loại bỏ bất kỳ bụi bẩn.
  • Áp dụng chườm lạnh vào vùng cắt để cầm máu.
  • Tới một phòng cấp cứu của bệnh viện nếu máu không ngừng chảy, bạn có thể cần được khâu.

Kết quả của chấn thương

Đối với sự gãy, kết quả có thể là:

  • Lành bệnh không có biến chứng
  • Không hồi phục được
  • Tái hấp thu chân răng

Đối với thay thế răng, kết quả có thể là:

  • Lành bệnh không có biến chứng
  • Tái hấp thu thay thế (Ankylosis) nơi xương có thể kết hợp được với các răng
  • Mất răng
  • Không hồi phục được

Tiên lượng

Nhiễm trùng là một biến chứng thường gặp, nhưng có thể được kiểm soát với một liều kháng sinh. Với sự can thiệp kịp thời và điều trị thích hợp, tiên lượng để chữa bệnh sau chấn thương răng là tốt.

Phòng ngừa

Hầu hết các chấn thương hàm mặt có thể phòng ngừa và các biện pháp phòng ngừa là giảm thiểu nguy cơ chấn thương hàm mặt.

Luôn luôn thắt dây bảo hiểm khi đi xe ô tô để bảo vệ khỏi bị thương tích trong tai nạn và trẻ nhỏ cần được giữ trong ghế xe thích hợp.Khi ở nhà cần kiểm soát được những nguy cơ trượt ngã nguy hiểm vì nó làm tăng nguy cơ chấn thương hàm mặt. Các biện pháp bảo vệ trẻ em cần được thực hiện đặc biệt cho trẻ mới biết đi, bao gồm các biện pháp như đặt rào chắn trên cầu thang, đệm cạnh bàn sắc nét và giấu dây điện. Nên dung dụng cụ bảo vệ miệng cho các vận động viên tham gia các môn thể thao như bóng đá, đấu vật, boxing và cả môn trượt ván, trượt băng trong đường dây và đi xe đạp.

 

Theo Health Promotion Board
Bình luận
Tin mới
  • 25/08/2026

    Bạn có thể ở dưới ánh nắng mặt trời bao lâu trước khi da bị tổn thương?

    Đối với hầu hết mọi người, tác hại của ánh nắng mặt trời đối với da bắt đầu trong vòng 15 phút sau khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời mà không sử dụng kem chống nắng. Tuy nhiên, thời gian có thể thay đổi tùy thuộc vào loại da và loại tia cực tím, chỉ số (UV), thời gian và địa điểm.

  • 24/08/2026

    Thức khuya thường xuyên làm hại sức khỏe như thế nào?

    Thức khuya đã trở thành thói quen phổ biến trong xã hội hiện đại, đặc biệt ở giới trẻ. Nhưng ít ai biết rằng, việc thiếu ngủ mãn tính không chỉ gây mệt mỏi mà còn âm thầm phá hủy sức khỏe từ bên trong — từ tim mạch, não bộ đến hệ miễn dịch và cân nặng.

  • 23/08/2026

    Bệnh ho gà

    Tìm hiểu mức độ nguy hiểm của bệnh ho gà đối với cộng đồng và khám phá lịch tiêm chủng thiết yếu cho mẹ bầu cùng trẻ sơ sinh nhằm tạo dựng hàng rào miễn dịch vững chắc.

  • 22/08/2026

    Thời điểm tốt nhất để uống trà dâm bụt giúp hạ huyết áp

    Uống trà dâm bụt đều đặn suốt cả ngày có thể giúp hạ huyết áp, đặc biệt là đối với những người bị tăng huyết áp giai đoạn. Việc tạo thói quen uống hai tách trà trở lên mỗi ngày có thể tăng cường hiệu quả của nó .

  • 21/08/2026

    Lợi ích vô giá của vitamin A và cách bổ sung đúng

    Bổ sung đủ vitamin A không chỉ giúp "thắp sáng" đôi mắt mà còn thiết lập một hàng rào miễn dịch vững chắc cho toàn bộ cơ thể.

  • 21/08/2026

    Mức huyết áp lý tưởng cho người lớn tuổi là bao nhiêu?

    Theo thống kê của Phân hội tăng huyết áp Việt Nam, số người bị tăng huyết áp gia tăng nhanh và ngày càng trẻ hóa, cứ 4 người trên 25 tuổi thì có 1 người bị huyết áp cao, tỷ lệ 25%, một con số đáng báo động.

  • 20/08/2026

    5 mẹo ăn chậm nhai kỹ giúp giảm cân

    Bữa ăn vội vã cùng thói quen vừa ăn vừa lướt điện thoại, máy tính sẽ gây áp lực lên hệ tiêu hóa, khiến việc giảm cân khó khăn. Khi ăn chậm nhai kỹ giúp cơ thể nhận biết tín hiệu no đúng lúc, từ đó kiểm soát lượng calo nạp vào và hỗ trợ giảm cân bền vững.

  • 20/08/2026

    Những điều bạn cần biết về Prostaglandin – Thủ phạm gây đau bụng kinh

    Prostaglandin là các hợp chất giống hormone - “thủ phạm” gây đau bụng kinh cho phái nữ. Ngoài ra, prostaglandin cũng gây ra nhiều ảnh hưởng khác đối với cơ thể, cùng tìm hiểu về hợp chất thú vị này qua bài viết sau!

Xem thêm