Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những sai lầm trong sử dụng thuốc của các bậc phụ huynh

Bạn có biết rằng những sai lầm khi cho trẻ uống thuốc của cha mẹ có thể khiến con không chỉ bệnh nặng hơn mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ sau này.

Những sai lầm trong sử dụng thuốc của các bậc phụ huynh

Bạn có biết rằng những sai lầm khi cho trẻ uống thuốc của cha mẹ có thể khiến con không chỉ bệnh nặng hơn mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khoẻ sau này.

Cho trẻ sử dụng quá liều thuốc:

Nhiều loại thuốc không kê đơn có chứa những thành phần tương tự nhau mặc dù mục tiêu điều trị của chúng khác nhau. Ví dụ, rất nhiều thuốc điều trị cảm lạnh đều có chứa paracetamol là một hoạt chất có tác dụng giảm đau, hạ sốt cũng có mặt trong một số loại thuốc khác. Do vậy, nếu bạn cho trẻ sử dụng thuốc điều trị giảm nghẹt mũi rồi lại hạ sốt cho trẻ bằng paracetamol, trẻ sẽ nhận tổng cộng là hai liều paracetamol cùng một lúc.

Vì vậy với trẻ dưới 4 tuổi chỉ nên điều trị những triệu chứng chính. Bạn nên đọc kỹ nhãn thuốc để biết được trong thuốc có những thành phần nào và chúng liệu có phù hợp đối với các triệu chứng của trẻ hay không. Không nên cho trẻ sử dụng nhiều loại thuốc cùng một lúc trừ khi được sự chỉ định của bác sỹ.

Quên đề cập về việc sử dụng thực phẩm chức năng cho trẻ

Hiện nay thực phẩm chức năng được sử dụng khá phổ biến trên toàn cầu. Tại Mỹ, hơn 1/3 trẻ em sử dụng các loại vitamin và thực phẩm bổ sung khác hàng ngày, tuy nhiên chỉ dưới 40% các bậc phụ huynh đề cập đến điều này khi cho trẻ đi khám. Các bác sỹ cần được cung cấp tất cả các thông tin về các loại thuốc mà trẻ đang sử dụng để phòng nguy cơ tương tác thuốc hay giảm tác dụng của thuốc điều trị.

Bạn nên lên danh sách tên và liều lượng của tất cả các loại thuốc, thực phẩm chức năng mà trẻ đang sử dụng, cũng như là nguy cơ bị dị ứng của trẻ (nếu có) và đưa cho bác sỹ bản copy của danh sách này mỗi lần cho trẻ đi khám.

Phớt lờ chỉ định của bác sỹ

Bạn cho trẻ ngừng kháng sinh khi nhận thấy các triệu chứng của trẻ đã khá hơn và cũng bởi bạn cảm thấy mệt nhoài mỗi lần cho trẻ uống thuốc. Nên nhớ một điều rằng vi khuẩn có thể hoạt động trở lại và trở nên kháng thuốc nếu như bạn không tuân thủ theo đủ liệu trình điều trị. Nếu căn bệnh nhiễm trùng tái phát, con bạn sẽ lại phải bắt đầu sử dụng lại một liệu trình điều trị với kháng sinh khác với nhiều tác dụng không mong muốn hơn.

Không tính chính xác lượng thuốc sử dụng

Theo một nghiên cứu trên tạp chí International Journal of Clinical Practice, những chiếc thìa mà chúng ta hay sử dụng để ăn hàng ngày có thể đong được lượng thuốc nhiều gấp đôi hay gấp ba lần chiếc cốc đong thuốc, xy-ranh hay thìa đong tiêu chuẩn. Tuy nhiên, ngay cả những dụng cụ tiêu chuẩn này cũng sẽ trở thành thiếu chuẩn xác nếu như bản thân người làm không cẩn thận. Một nghiên cứu khác tại Đại học y New York đã chỉ ra rằng khoảng 70% các bậc cha mẹ đều đổ nhiều hơn lượng thuốc được khuyến cáo sử dụng vào những chiếc cốc định liều.

Bạn nên sử dụng dụng cụ nhỏ giọt, xy-ranh hay thìa chia liều hơn là sử dụng cốc định liều. Cần luôn luôn quan sát kỹ mực thuốc đã được đánh dấu. Nhiều người dễ nhầm lẫn giữa thìa cà phê (teaspoon – tsp) và thìa canh (tablespoon-Tbsp) và do vậy thường cho con họ uống liều cao gấp 3 lần liều khuyến cáo.

Tự ý chẩn đoán và điều trị

Đứa trẻ thứ hai nhà bạn kêu đau họng giống như chị của bé. Bạn cảm thấy khá ổn khi tự chẩn đoán và điều trị cho trẻ bằng các loại thuốc đã sử dụng cho bé thứ nhất bởi bạn cho rằng các triệu chứng của chúng giống nhau. Tuy nhiên, nếu bạn chẩn đoán sai thì mọi chuyện sẽ trở nên tồi tệ hơn. Ví dụ, một số trẻ có những triệu chứng giống như viêm họng nhưng trên thực tế lại là bệnh tăng bạch cầu đơn nhân nhiễm khuẩn (mononucleosis). Trong trường hợp này, sử dụng kháng sinh còn có thể gây phát ban nặng và tăng nguy cơ kháng thuốc.

Tốt nhất là nên đưa trẻ đi khám để chẩn đoán chính xác bệnh. Không bao giờ nên cho các trẻ dùng chung một loại thuốc ngay cả khi chúng có những biểu hiện tương tự như nhau. Liều chỉ định sẽ phụ thuộc vào độ tuổi, cân nặng và tiền sử bệnh của từng trẻ.

Chỉ quan tâm đến liều dùng theo tuổi mà bỏ qua cân nặng của trẻ

Quá trình chuyển hóa thuốc của mỗi trẻ là khác nhau phụ thuộc vào cân nặng chứ không phải độ tuổi. Điều này đặc biệt quan trọng nếu con bạn bị thừa cân hay nhẹ cân hơn lứa tuổi. Một nghiên cứu từ Đại học Minnesota đã chỉ ra rằng những trẻ bị béo phì chuyển hóa caffein và dextromethorphan (là thành phần có mặt trong các loại thuốc ho) nhanh hơn những trẻ có cân nặng trung bình cùng tuổi, điều đó có nghĩa là chúng sẽ cần liều cao hơn liều ghi trên nhãn.

Điều quan trọng là nên tham khảo ý kiến bác sỹ trước khi cho trẻ sử dụng bất kỳ một loại thuốc không kê đơn nào, nhất là khi con bạn có cân nặng lớn hơn hay nhỏ hơn cân nặng trung bình của lứa tuổi. Bác sỹ hoặc dược sỹ sẽ cho liều chính xác phù hợp với số cân nặng của trẻ.

Bỏ qua nhãn thuốc

Nếu con bạn thường phải sử dụng thuốc khá thường xuyên – như các thuốc kháng histamine để điều trị dị ứng – bạn thường có xu hướng ước lượng lượng thuốc sử dụng cho trẻ hàng ngày mà đôi khi không nhận ra rằng liều của trẻ có thể nên thay đổi bởi trẻ đã lớn hơn hoặc có thể thuốc đã hết hạn. Một lý do khác để cho thấy việc đọc kỹ nhãn thuốc rất quan trọng đó là: Các bác sỹ và dược sỹ đôi khi cũng mắc sai lầm khi cấp thuốc và điền đơn thuốc. Một nghiên cứu được tiến hành bởi Đại học Massachusetts Allied Health Sciences đã chỉ ra rằng những lỗi này có thể xảy ra bởi rất nhiều loại thuốc có tên na ná giống nhau.

Hãy chắc chắn rằng bạn có thể đọc được chính xác đơn thuốc của bác sỹ. Nếu bạn gặp khó khăn, hãy hỏi lại thông tin và tự viết lại. Ngoài ra, nên đọc kỹ nhãn thuốc ở tại hiệu thuốc để có thể được giải đáp ngay khi có thắc mắc. Bạn cũng nên luôn luôn hỏi các bác sỹ và dược sỹ về việc liệu có nên thay đổi đơn thuốc đã sử dụng nhiều lần hay không.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những lí do thường ngày để bỏ thuốc lá

Ts.Bs Trương Hồng Sơn -Viện Y học ứng dụng Việt Nam
Bình luận
Tin mới
  • 09/10/2026

    Teo cơ bắp chứ không phải loãng xương khiến người cao tuổi dễ vấp ngã

    Chúng ta thường khuyên người lớn tuổi uống sữa Canxi để phòng gãy xương, nhưng chính lớp cơ bắp yếu mới là nguyên nhân khiến họ dễ vấp ngã. Hội chứng teo cơ tuổi già đang tàn phá sức khỏe người có tuổi. Ngay cả khi ăn rất nhiều thịt cá, cơ bắp của họ vẫn cứ teo dần vì một sai lầm phân bổ dinh dưỡng vô cùng phổ biến.

  • 09/10/2026

    5 yếu tố giúp sống thọ khỏe mạnh

    Sống thọ không chỉ là kéo những năm sống mà còn cần duy trì sức khỏe, khả năng vận động, sự độc lập và chất lượng cuộc sống

  • 09/10/2026

    Hội chứng kiệt sức ở học sinh cuối cấp 3 và cách phòng tránh

    Học sinh cuối cấp 3 đang bước vào giai đoạn chuyển tiếp quan trọng nhất trong hành trình học tập, nơi áp lực thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển đại học dồn nén mạnh mẽ. Nhiều em rơi vào trạng thái kiệt sức tinh thần và thể chất, hay còn gọi là hội chứng burnout. Đây không chỉ là cảm giác mệt mỏi tạm thời mà là một phản ứng sinh lý và tâm lý nghiêm trọng, ảnh hưởng đến hiệu suất học tập, sức khỏe và chất lượng cuộc sống. Việc nhận biết sớm hội chứng này cùng với các biện pháp phòng tránh khoa học sẽ giúp học sinh duy trì động lực và đạt kết quả tốt nhất trong kỳ thi quan trọng.

  • 08/10/2026

    Hướng dẫn bổ sung vitamin và khoáng chất trong mùa đông

    Để thực sự khỏe mạnh và duy trì năng lượng tích cực, việc bổ sung các loại vitamin và khoáng chất thiết yếu đóng vai trò cực kỳ quan trọng.

  • 08/10/2026

    3 cách dùng quả bơ tốt cho sức khỏe

    Quả bơ giàu dưỡng chất, vị béo ngậy, được sử dụng trong chế độ ăn và y học cổ truyền. Dùng đúng cách giúp bổ sung dinh dưỡng và phát huy giá trị của loại quả này.

  • 08/10/2026

    2 loại chất xơ có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh Crohn

    Một nghiên cứu trình bày tại hội nghị Tuần lễ Tiêu hóa châu Âu (UEG Week) 2025 cho thấy việc tăng cường hai loại chất xơ lên men là beta-glucan và inulin có thể liên quan đến việc giảm khoảng 30% nguy cơ mắc bệnh Crohn ở nhóm người có nguy cơ cao. Đây được xem là một hướng đi tiềm năng trong phòng ngừa bệnh lý viêm ruột này.

  • 07/10/2026

    Sự gia tăng của bệnh cúm mùa đông: Góc nhìn khoa học và cẩm nang bảo vệ sức khỏe

    Khi những cơn gió lạnh đầu mùa ùa về và ngày dần ngắn lại, chúng ta không chỉ đón nhận sự thay đổi của thời tiết mà còn phải đối mặt với sự gia tăng đột biến của các ca mắc cảm cúm. Virus cúm, hay còn gọi là influenza, dường như luôn chọn mùa đông làm thời điểm "vàng" để bùng phát, mang theo hàng loạt triệu chứng khó chịu như sốt cao, đau nhức toàn thân và các vấn đề về đường hô hấp. Tại sao loài virus này lại phát triển mạnh mẽ và lây lan nhanh chóng đến vậy khi nhiệt độ xuống thấp? Bài viết này sẽ đi sâu vào những cơ sở khoa học giải thích cho sự bùng phát của bệnh cúm vào mùa đông, từ đó cung cấp các biện pháp phòng ngừa thiết thực để bảo vệ sức khỏe cho bạn và gia đình.

  • 07/10/2026

    Ăn lạc mỗi ngày có lợi gì cho sức khỏe?

    Lạc giàu protein thực vật, chất béo không bão hòa, chất xơ cùng nhiều vitamin và khoáng chất. Ăn lượng đúng cách có thể giúp bổ sung nhiều dưỡng chất.

Xem thêm