Não bộ của thai nhi phát triển như thế nào?
Mang thai là quá trình rất thú vị và bạn phải trải qua rất nhiều sự thay đổi và phát triển của cả bạn và em bé. Bụng to ra là điều ai cũng nhận thấy nhưng có những sự phát triển bên trong bạn không nhận ra.
Não của thai nhi sẽ bắt đầu phát triển quanh tuần thứ 5 của thai kỳ, ống thần kinh sẽ đóng vào quanh tuần thứ 6 hoặc 7 và sau đó não sẽ bắt đầu phân chia thành 3 phần rõ rệt.
Các phần của não bộ
Quanh tuần thứ 5 của thai kỳ, não bộ, tuỷ sống và tim sẽ bắt đầu phát triển. Não bộ của thai nhi là một phần của hệ thần kinh trung ương. Não bộ sẽ gồm 3 phần quan trọng, bao gồm:
- Đại não: nơi diễn ra quá trình suy nghĩ, ghi nhớ và cảm xúc
- Tiểu não: chịu trách nhiệm kiểm soát vận động tinh, giúp thai nhi có khả năng di chuyển tay, chân…
- Thân não: giúp giữ cả cơ thể hoạt động, bao gồm hít thở, tim đập và có huyết áp.
Trong 3 tháng đầu
3 tháng đầu là thời gian não bộ phát triển nhanh nhất và sẽ phân chia thành nhiều phần. Trong vòng 4 tuần đầu, một cấu trúc thô sơ gọi là đĩa thần kinh sẽ được hình thành và là tiền thân của hệ thần kinh. Đĩa thần kinh sẽ kéo dài và tự gấp lại để hình thành ống thần kinh – phần đầu ống sẽ phát triển thành não và phần đuôi sẽ dài ra để trở thành tuỷ sống.
Ống thần kinh sẽ tiếp tục phát triển và đến tuần thứ 6 hoặc 7, ống thần kinh sẽ đóng lại và phần trên (còn được gọi là phần não thô sơ) sẽ tách ra thành 3 phần: não trước, não giữa và não sau. Trong quá trình này, các nơ ron thần kinh và synap thần kinh cũng sẽ bắt đầu phát triển ở tuỷ sống. Sự kết nối sớm của chúng sẽ giúp thai nhi có những chuyển động đầu tiên.
Trong 3 tháng giữa
Trong 3 tháng giữa não sẽ bắt đầu thực hiện các chức năng của cơ thể bao gồm các chuyển động do não sau chỉ huy, cụ thể hơn là tiểu não.
Một trong số những chuyển động đầu tiên có thể nhận thấy được đó là mút và nuốt, sẽ phát triển quanh tuần thứ 16. Tuần thứ 21, thai nhi đã có thể nuốt được nước ối.
Cũng trong 3 tháng này, các hoạt động thở cũng sẽ bắt đầu được hệ thần kinh trung ương. Não bộ sẽ chỉ huy cơ hoành và cơ ngực co bóp.
Trong 3 tháng này, bé cũng sẽ bắt đầu biết đạp, do tiểu não đã bắt đầu có khả năng chỉ huy các hoạt động như đạp và kéo giãn người. Trong giai đoạn cuối của 3 tháng giữa, bé cũng đã bắt đầu nghe thấy và các sóng não cũng sẽ phát triển, dẫn đến bé có chu kỳ thức – ngủ trong bụng mẹ.
Cuối giai đoạn này, não thai nhi đã có cấu trúc tương tự như não người lớn và phần thân não gần như đã phát triển hoàn toàn.
Trong 3 tháng cuối
3 tháng cuối là giai đoạn phát triển hoàn chỉnh. Trên thực tế, em bé vẫn tiếp tục phát triển và não bộ cũng vậy. Bề mặt não bắt đầu có sự phân hoá và hai bán cầu não (não trái và não phải) cũng sẽ được tách biệt.
Phần não phát triển rõ nhất trong giai đoạn này là tiểu não, do đó, bạn sẽ nhận thấy rõ hơn các hoạt động của bé như đấm, đá, đạp…
Nuôi dưỡng sự phát triển của não bộ
Mặc dù bạn gần như không thể kiểm soát được điều gì trong suốt 9 tháng nhưng có một điều bạn chắc chắn kiểm soát được đó là những gì bạn ăn vào. Não bộ của bé sẽ phát triển khoẻ mạnh ngay từ trước khi bạn mang thai. Theo CDC, chế độ ăn lành manh có chứa acid folic từ cả thực phẩm và thực phẩm bổ sung có thể kích thích hệ thần kinh phát triển khoẻ mạnh. Có rất nhiều dị tật của não bộ và tuỷ sống có thể xảy ra nếu có bất thường xảy ra trong những tuần đầu não phát triển. Các dị tật này có thể bao gồm dị tật ống thần kinh hoặc nút đốt sống. Có 2 chất dinh dưỡng đặc biệt quan trọng tham gia vào sự phát triển của não bộ, đó là:
Acid folic
Acid folic (còn gọi là vitamin B9) sẽ hỗ trợ quá trình phát triển não bộ và cột sống của thai nhi. Acid folic không chỉ đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành ống thần kinh mà còn tham gia sản xuất DNA và các chất dẫn truyền thần kinh. Acid folic cũng đóng vai trò quan trọng trong việc sản xuất năng lượng và các tế bào hồng cầu.
Trong giai đoạn chuẩn bị mang thai, cần uống bổ sung ít nhất 400-600mcg acid folic mỗi ngày và tiếp tục bổ sung khoảng 400mcg/ngày trong quá trình mang thai. Nếu bạn có tiền sử sinh ra trẻ có khuyết tật ống thần kinh, bạn nên bổ sung khoảng 4mg/ngày trong giai đoạn chuẩn bị mang thai.
Các thực phẩm giàu folate/acid folic bao gồm rau có lá màu xanh, hạt lanh và ngũ cốc nguyên cám.
Acid béo omega 3
Một chất dinh dưỡng khác cũng quan trọng đối với sự phát triển của não bộ là acid béo omega 3. Não bộ có chứa hàm lượng chất béo rất cao, và omega 3 sẽ giúp ích trong việc tích tụ chất béo ở não bộ và cả ở mắt. Omega cũng rất có ích trong việc phát triển các synap thần kinh hoặc các kết nối thần kinh. Thực phẩm giàu omega 3 bao gồm cá hồi, hạt óc chó và trái bơ
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Phải làm gì khi thai nhi không chuyển động nhiều như bình thường?
-
Xét nghiệm máu: Phương pháp mới giúp đánh giá sớm nguy cơ ung thư
Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.
-
7 yếu tố nguy cơ đột quỵ và cách phòng ngừa hiệu quả
Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.
-
Ngũ cốc nguyên hạt và sức khỏe tim mạch: Nên ăn bao nhiêu mỗi ngày?
Ngũ cốc nguyên hạt từ lâu đã được khuyến cáo trong chế độ ăn có lợi cho tim mạch.
-
6 loại thực phẩm chức năng phổ biến gây hại cho gan
Các thực phẩm chức năng từ nghệ, đặc biệt là những loại có thêm tiêu đen, có thể gây hại cho gan, với số ca tổn thương gan do nghệ gây ra ngày càng tăng trong những năm gần đây.
-
5 loại thực phẩm bổ sung có thể cải thiện hiệu suất tập luyện
Một số thực phẩm chức năng có thể cải thiện sức bền hoặc hiệu suất thể thao. Tuy nhiên, một số loại thực phẩm chức năng có thể hứa hẹn kết quả quá mức hoặc đi kèm với rủi ro.
-
U dây thần kinh thính giác
U dây thần kinh thính giác là một loại u thần kinh ngoại biên hiếm gặp, u này thường lành tính nhưng có thể gây ra mất thính lực, ù tai và các vấn đề về thăng bằng. Cùng tìm hiểu về nguyên nhân, triệu chứng của bệnh u dây thần kinh thính giác qua bài viết sau đây!
-
Bí quyết phòng ngừa đột quỵ ở người cao tuổi khi trời lạnh
Khi thời tiết chuyển lạnh và nhiệt độ giảm sâu, nguy cơ đột quỵ ở người cao tuổi tăng cao đáng kể, trở thành mối lo ngại hàng đầu của nhiều gia đình. Tình trạng này không chỉ đe dọa trực tiếp đến tính mạng mà còn dễ để lại những di chứng nặng nề nếu không được xử trí kịp thời. Nhằm giúp mọi người chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam chia sẻ những thông tin khoa học về nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết sớm và các biện pháp phòng ngừa đột quỵ hiệu quả trong mùa đông.
-
Nguy cơ khi hiến tế bào gốc từ máu và tủy xương bạn cần biết
Hiến tặng tế bào gốc tủy xương đòi hỏi phải đồng ý cho phép lấy tế bào gốc từ máu hoặc tủy xương của bạn để truyền cho người khác. Quá trình này được gọi là cấy ghép tế bào gốc, cấy ghép tủy xương hoặc cấy ghép tế bào gốc tạo máu. Cùng tìm hiểu về quy trình và những nguy cơ bạn có thể gặp phải khi hiến tế bào gốc qua bài viết sau!
