Các triệu chứng khô mắt bạn không nên bỏ qua

Hội chứng khô mắt nếu không được điều trị có thể sẽ dẫn đến những vấn đề nghiêm trọng về mắt. Vấn đề là, các triệu chứng khô mắt rất dễ bị nhầm lẫn với các vấn đề khác về mắt, thậm chí có thể nhầm lẫn trong nhiều năm trước khi được chẩn đoán và điều trị đúng.

Nước mắt bao gồm 2 thành phần chính là nước và dầu. Hỗn hợp nước và dầu này có tác dụng giữ cho mắt của bạn luôn ẩm ướt, nếu không có chúng, mắt bạn sẽ gặp phải rất nhiều vấn đề. Các chuyên gia nhãn khoa thường chia hội chứng khô mắt thành 2 dạng: những người bị khô mắt do ít nước mắt và những người có nước mắt nhưng bị thiếu mất thành phần dầu trong nước mắt, do vậy mà nước mắt và độ ẩm sẽ bay hơi khỏi bề mặt mắt nhanh hơn. Một số người sẽ mắc phối hợp cả 2 dạng khô mắt ở trên. Dưới đây là một số triệu chứng phổ biến và gây khó chịu nhất của hội chứng khô mắt.

Đỏ mắt

Sưng các mạch máu tại phần lòng trắng của mắt  có thể khiến mắt của bạn trông hơi hồng, thậm chí là đỏ ngầu. Nếu bạn không bị viêm nhiễm gì tại mắt  hoặc không bị dị ứng, thì đó là là dấu hiệu cho thấy mắt bạn đang rất khô. Nếu bạn thiếu nước mắt, các tế bào trên bề mặt mắt sẽ bị đau vì chúng không được nước mắt bảo vệ. Đỏ và viêm tại mắt có thể là do rối loạn chức năng tuyến sụn mi, nghĩa là các tuyến dầu nhỏ xíu tại niêm mạc mí mắt không sản xuất đủ lượng dầu để bôi trơn và giữ ẩm cho mắt.

Bạn cảm thấy như có sạn trong mắt.

Mắt bị khô thường cảm thấy như có sạn hoặc có cát trong mắt. Một số người miêu tả cảm giác khô mắt giống như có vật lạ trong một hoặc cả hai mắt. Một điều bạn cần lưu ý, đó là bụi bẩn hoặc bột phấn trang điểm cũng có thể sẽ rơi vào mắt và gây ra tình trạng này, do vậy, bạn nên kiểm tra kỹ xem mình bị khô mắt hay bị dị vật trong mắt. Nguyên nhân của cảm giác này là do những mảng giác mạc của mắt bị khô (giác mạc là phần trong suốt ngay phía trước của mắt). Bề mặt này bị khô theo đúng nghĩa đen, các tế bào cũng sẽ bị khô và gây ra các vết xước rất nhỏ. Nhưng, may mắn là tình trạng này chỉ là tạm thời. Các điểm khô, vết xước sẽ lành lạnh khi mắt có đủ độ ẩm và nước mắt trở lại.

Nhạy cảm với ánh sáng

Những người không sản xuất đủ nước mắt có thể sẽ xuất hiện các dấu hiệu nhạy cảm với ánh sáng. Đây có thể là tình trạng tạm thời, nhưng cũng có thể kéo dài, và có thể xảy ra với bất cứ loại ánh sáng nào. Những người nhạy cảm với ánh sáng có thể sẽ nheo mắt hoặc nhắm tịt mắt lại khi phải tiếp xúc với ánh sáng. Cảm giác khó chịu khi tiếp xúc với ánh sáng có thể cũng sẽ khác nhau, tùy từng người. Một số người cảm thấy rất đau khi các đầu dây thần kinh thị giác tiếp xúc với ánh sáng, trong khi một số người khác chỉ phàn nàn về việc ánh sáng quá chói và khó chịu mà thôi. Các tế bào nhạy cảm với ánh sáng ở võng mạch có thể là nguyên nhân của tình trạng này. Những tế bào này có mối liên hệ với các dây thần kinh chịu trách nhiệm chuyển tiếp các thông tin về cảm giác tại vùng đầu và mặt.

Nhạy cảm với các chất gây kích ứng

Đôi mắt của bạn nhạy cảm với rất nhiều các chất gây kích ứng: như giớ, khói thuốc lá, không khí khô, hơi từ các sản phẩm vệ sinh nhà cửa…Và khi lớp màng phim của nước mắt không đủ, thì các đầu dây thần kinh của mắt sẽ phải tiếp xúc với các chất gây kích thích này, dẫn đến khó chịu. Theo các chuyên gia, thì giác mạc có nhiều đầu các dây thần kinh hơn tư 300-600 lần so với bất cứ phần nào khác của cơ thể. Hãy tưởng tượng bạn bị kim châm vào đầu ngón tay, nhưng những kích thích mà mắt phải chịu sẽ đau hơn cảm giác khi bị kim châm vào đầu ngón tay gấp 600 lần! Bất cứ không gian nào mà không khí không được lưu thông, ví dụ như trong phòng kính bật điều hòa, hay trong xe hơi, cũng có thể làm tình trạng khô mắt của bạn nặng hơn. Ngoài ra, mắt cũng rất nhạy cảm với khói (kể cả khói tạo ra khi nấu nướng) và hơi nước hoa.

Bỏng rát ở mắt

Mắt cần có đủ độ ẩm để cảm thấy thoải mái, và việc chớp mắt đóng một vai trò quan trọng trong việc cung cấp độ ẩm cho mắt. Mỗi khi chớp mắt, các tuyến sụn mi sẽ giải phóng ra một lượng dầu rất nhỏ, giữ ẩm cho mắt. Khi chúng ta thực hiện những công việc cần tập trung cao độ, rất có thể chúng ta quên mất việc chớp mắt hoặc không nhắm mắt đủ chặt trong khi chớp mắt. Đây chính là một trong số những nguyên nhân khiến nhiều người cảm thấy có cảm giác bỏng rát ở mắt hoặc ở rìa mí mắt.

Chất nhầy dạng sợi ở trong mắt

Tình trang rỉ mắt có dạng sợi thường sẽ gặp ở những người bị khô mắt từ vừa đến nặng, và thường xảy ra phối hợp với một số bệnh khác, ví dụ như nhiễm trùng và dị ứng. Nguyên nhân là do những người bị khô mắt sẽ không có bề mặt mắt ẩm và khỏe mạnh, do vậy, mỗi lần chớp mắt, mắt của họ sẽ bị ma sát và tổn thương. Việc này sẽ khiến lớp màng phim của nước mắt tiết ra nhiều chất nhầy hơn để thay thế cho lớp nước mắt đã bị mất đi. Vấn đề sẽ càng trở nên nặng hơn khi nhiều người lau đi lớp chất nhầy này, và sẽ khiến bề mặt mắt tổn thương và viêm nhiều hơn. Đây là một vòng tròn luẩn quẩn, sẽ không bao giờ kết thúc nếu tình trạng khô mắt không được điều trị.

Chảy nước mắt

Nghe có vẻ vô lý, tại sao những người khô mắt lại có thể chảy nước mắt được? Nhưng, tình trạng mắt khô và bị kích ứng có thể sẽ khiến mắt nhầm lẫn với tình trạng dị vật mắt, và sẽ sản sinh ra nhiều nước mắt nhằm rửa trôi vật lạ có trong mắt đi. Nhưng, lý do thực sự khiến mắt bị kích ứng lại là do khô mắt. Những người bị khô mắt và chảy nước mắt thường sẽ mắc phải hội chứng khô mắt bay hơi. Khi lớp dầu của mắt không đủ, lớp nước mắt sẽ bay hơi nhanh hơn và do vậy, sẽ khiến mắt sản xuất ra thêm nhiều nước mắt hơn.

Việc đeo kính áp tròng khiến bạn đau

Những người đeo kính áp tròng và bị khô mắt đôi khi sẽ nhận thấy cần giảm thời gian sử dụng kính áp tròng, bởi mắt của họ vô cùng khó chịu. Có khoảng một nửa số người đeo kính áp tròng báo cáo lại các triệu chứng của bệnh khô mắt. Sử dụng kính áp tròng trong thời gian dài có thể dẫn đến mất cảm giác ở giác mạc. Tình trạng này cũng có thể xảy ra với một số ít bệnh nhân vừa trải qua phẫu thuật Lasik tại mắt hoặc các thủ thuật khác tại giác mạc. Khi tính nhạy cảm của giác mạc bị ảnh hưởng, thì có thể dẫn đến tình trạng giảm tiết nước mắt, giảm số lần chớp mắt và do đó dẫn đến khô mắt. Vậy trong trường hợp này, bạn có cần phải đổi sang dùng kính số thông thường không?  Câu trả lời là có thể có hoặc không. Bằng việc điều trị và kiểm soát đúng cách, rất nhiều người bị khô mắt có thể tiếp tục sử dụng kính áp tròng một cách thoải mái.

Nhìn mờ tạm thời

Nhìn mờ là một trong số các triệu chứng phổ biến của tình trạng khô mắt. Tình trạng nhìn mờ có thể tự đến và tự đi một cách rất bất ngờ. Thị lực của bạn có thể sẽ rất rõ ràng vào buổi sáng, sau một đêm được nghỉ ngơi và độ ẩm của mắt được hồi phục, nhưng sau đó mắt sẽ bị khô trong suốt cả ngày do vậy, vào cuối ngày, bạn có thể sẽ nhìn mờ hơn. Có 2 cách để giúp bạn biết được liệu việc nhìn mờ của bạn có phải là do tình trạng khô mắt hay không. Cách thứ nhất, hãy chớp mắt khi bạn thấy thị lực mờ đi, nếu thị lực cải thiện sau khi chớp mắt, thì bạn đã bị khô mắt. Cách thứ 2, bạn có thể nhỏ nước mắt nhân tạo được bán dưới dạng thuốc không cần kê đơn tại các hiệu thuốc, nếu bạn bị khô mắt, thì sau khi nhỏ, tình trạng nhìn mờ sẽ biến mất.

Không thể khóc được

Nếu bạn ở trong một tình huống cảm động, nhưng bạn lại không thể khóc được, thì đó có thể là dấu hiệu của tình trạng khô mắt. Bạn nên ghi nhớ rằng, việc giảm sản xuất nước mắt có thể có nhiều nguyên nhân khác nhau, từ việc thay đổi hormone cho tới các phản ứng phụ của thuốc. Ngoài ra, việc không khóc được cũng là một trong số những dấu hiệu đặc trưng của hội chứng Sjogren’s, một rối loạn tự miễn có thể gây khô mắt, miệng và âm đạo.

Nặng mắt hoặc nặng mí mắt

Mắt hoặc mí mắt có cảm giác nặng có thể là một dấu hiệu của tình trạng khô mắt. Không đủ lớp màng phim của nước mắt có thể sẽ khiến mắt bạn mệt mỏi và mí mắt của bạn có thể sẽ sụp xuống một chút để bảo vệ bề mặt của mắt. Tình trạng nặng mắt/mí mắt cũng có thể liên quan tới rối loạn chức năng các tuyến sụn mi. Tình trạng này xảy ra khi các tuyến tiết dầu ở mí mắt không sản xuất đủ dầu để giữ ẩm cho lớp nước mắt, hoặc do lớp dầu quá dầy, khiến bản thân các tuyến dầu bị tắc và đóng vẩy.

Mỏi mắt khi sử dụng các sản phẩm điện tử

Sử dụng điện thoại, máy tính hoặc các thiết bị điện tử khác trong thời gian dài không có lợi cho sức khỏe của đôi mắt. Kể cả đọc sách cũng vậy. Khi thực hiện những hoạt động này, chúng ta sẽ có xu hướng chớp mắt ít đi, chỉ bằng khoảng 1/3 so với số lần chớp mắt thông thường, và do vậy, sẽ dẫn đến tình trạng khô mắt. Trẻ em, nếu đọc sách, xem tivi, sử dụng máy tính trong thời gian dài, cũng có thể sẽ bị khô mắt. Để tránh tình trạng này, sau mỗi 20 phút làm việc, hãy nhìn ra xa khoảng 20 feet (6m) trong vòng 20 giây để mắt được nghỉ ngơi.

Khó điều khiển phương tiện giao thông vào buổi tối

Nếu bạn cảm thấy khó nhìn hơn vào buổi tối, thì đó có thể là dấu hiệu khô mắt. Bất cứ hoạt động nào yêu cầu tập trung cao độ, ví dụ như điều khiển phương tiện giao thông, đều có thể khiến chúng ta ít chớp mắt hơn bình thường, trong khi chớp mắt lại là một hoạt động cần thiết để giữ mắt luôn ẩm ướt. Ánh đèn giao thông hoặc từ các bản hiệu vào ban đêm đôi khi cũng khiến những người bị khô mắt cảm thấy khó chịu. Ngoài ra, việc lái xe vào buổi tốti cũng sẽ khó khăn, đơn giản chỉ bởi vì buổi tối là thời điểm mắt bạn khô nhất, trong suốt cả ngày.