9 triệu chứng cơ bản và nguyên nhân của nhiễm nấm Candida

Nấm Candida là gì?

Nấm Candida là loại nhiễm trùng nấm men phổ biến nhất được tìm thấy ở miệng, đường ruột và âm đạo, và nó có thể ảnh hưởng đến da và các màng nhầy khác của cơ thể. Nếu cơ thể có một hệ thống miễn dịch hoạt động tối ưu, loại nhiễm trùng nấm men này hiếm khi gây hậu quả nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu hệ thống miễn dịch gặp phải các vấn đề khiến suy yếu, nhiễm nấm Candida có thể di chuyển sang các khu vực khác, bao gồm máu và màng xung quanh tim hoặc não, gây ra các triệu chứng nấm Candida nghiêm trọng. Đây được gọi là chứng bệnh nấm Candida xâm lấn.

Gần đây, các nhà khoa học đã tìm ra loại nấm Candida “siêu hạng”, có khả năng kháng nhiều loại thuốc và khiến bệnh trở nên trầm trọng hơn.

Một điều nữa là khi cân bằng pH tự nhiên của cơ thể bị rối loạn, nấm Candida có thể phát triển vượt quá tầm kiểm soát, gây ra các vấn đề và các triệu chứng khó chịu. Do vậy, hệ vi khuẩn lành mạnh cùng một hệ miễn dịch hoạt động bình thường là điều cần thiết khi chống lại căn bệnh này. Đối với những người gặp phải tình trạng nấm Candida phát triển quá mức, đặc biệt trên những người chưa từng bị nhiễm trùng ở mức nghiêm trọng có thể nhận thấy sự nhạy cảm gia tăng, tăng dị ứng hay tình trạng không dung nạp với nhiều loại thực phẩm bao gồm sữa, trứng, ngô và các thực phẩm chứa gluten.

Nguyên nhân gây nhiễm nấm Candida?

Có nhiều nguyên nhân có thể gây ra tình trạng nhiễm nấm Candida, bao gồm chế độ ăn nhiều đường, nhiều carbohydrate tinh chế và sử dụng rượu giúp nuôi dưỡng nấm.

1. Sử dụng thuốc kháng sinh phổ rộng

Trong một số trường hợp, thuốc kháng sinh là cần thiết để chống lại nhiễm trùng và tiêu diệt vi khuẩn. Vấn đề ở đây là việc lạm dụng thuốc kháng sinh không chỉ tiêu diệt vi khuẩn có hại mà còn giết cả những vi khuẩn có lợi. Các vi khuẩn có lợi trong cơ thể cũng chịu trách nhiệm kiểm soát nấm Candida, và sau một thời gian sử dụng thuốc kháng sinh kéo dài, cơ thể bạn có khả năng lại trở thành nơi sinh sôi của nấm Candida.

2. Thuốc tránh thai

Không giống như thuốc kháng sinh, thuốc tránh thai không trực tiếp gây ra nhiễm trùng nấm men hay hội chứng phát triển quá mức kiểm soát của nấm Candida. Tuy nhiên, nếu một người phụ nữ sử dụng quá nhiều sản phẩm đường tinh chế và cả kháng sinh, thuốc tránh thai có thể ảnh hưởng xấu đến cơ thể và kéo theo tình trạng nhiễm trùng nấm Candida. Một số phụ nữ nhận thấy rằng thuốc tránh thai dường như kích thích quá trình nhiễm trùng nấm men - và thậm chí rất lâu sau khi hết đợt nhiễm trùng ban đầu, khi họ bắt đầu quay trở lại sử dụng thuốc tránh thai, nấm Candida lại phát triển trở lại.

3. Sử dụng Corticosteroid

Những người điều trị bệnh hen suyễn bằng thuốc dạng hít chứa corticosteroid có nguy cơ phát triển nấm candida trong khoang miệng, dẫn đến sự phát triển quá mức của nấm trên toàn coe thể. Trên những đối tượng này, bắt buộc phải tuân theo hướng dẫn súc miệng sau mỗi lần sử dụng ống hít.

4. Điều trị ung thư

Theo nghiên cứu, bệnh nấm Candida có thể xâm lấn ở các bệnh nhân ung thư và gây biến chứng nghiêm trọng. Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng, có tới 1/3 số bệnh nhân đang điều trị ung thư bị nhiễm nấm Candida xâm lấn. Hóa trị và xạ trị đều có thể có tác dụng tiêu diệt tế bào ung thư và khối u; tuy nhiên, chúng cũng tiêu diệt vi khuẩn tốt của cơ thể - những vi khuẩn có khả năng chống lại nấm candida một cách tự nhiên.

5. Bệnh tiểu đường

Ở bệnh nhân tiểu đường, lượng đường trong miệng và các màng nhầy khác trong cơ thể thường cao hơn so với người không mắc bệnh. Với bản chất là một loại nấm men, và điều dễ hiểu là những người mắc bệnh tiểu đường sẽ có nguy cơ mắc phải tình trạng phát triển quá mức của nấm Candida hơn so với người bình thường.

6. Hệ thống miễn dịch suy yếu

Bất kỳ đối tượng nào gặp phải tình trạng suy yếu hệ thống miễn dịch cũng đều có nhiều khả năng phát triển nấm candida. Nhóm đối tượng này bao gồm trẻ sơ sinh, trẻ nhỏ, người già, những người được chẩn đoán nhiễm HIV/AIDS và các tình trạng viêm nhiễm hay các bệnh tự miễn khác.

9 triệu chứng cơ bản của nhiễm nấm Candida

Các phương pháp xét nghiệm tình trạng nhiễm nấm Candida có thể có bao gồm xét nghiệm phân, xét nghiệm huyết thanh, xét nghiệm DNA, xét nghiệm PCR trong phân hay xét nghiệm axit hữu cơ vi sinh vật. Bệnh cũng có những biểu hiện theo cách khác nhau ở những đối tượng khác nhau.

1. Mệt mỏi mạn tính

Thông thường, một trong những triệu chứng của nấm candida là mệt mỏi mạn tính. Nếu bạn cảm thấy mệt mỏi hay kiệt sức cho dù bất kể bạn ngủ là bao nhiêu chăng nữa, rất có thể bạn đang gặp phải hội chứng này. Chứng bệnh này được đặc trưng bởi tình trạng mệt mỏi kéo dài tối thiểu sáu tháng và thường đi kèm với các triệu chứng nhiễm nấm Candida khác, bao gồm đau đầu, đau khớp, khó ghi nhớ tập trung và đau họng.

2. Rối loạn tâm trạng

Một trong những lý do khiến việc chẩn đoán nấm Candida gặp nhiều khó khăn là do rất nhiều triệu chứng của nấm trùng với các triệu chứng của các bệnh lý khác, bao gồm cả rối loạn tâm trạng. Những người bị nấm Candida nặng có thể bị thay đổi tâm trạng một cách mạnh mẽ, gây lo lắng, cáu kỉnh, trầm cảm và thậm chí là các cơn hoảng loạn.

3. Nhiễm trùng đường tiết niệu và âm đạo tái phát

Nấm Candida có thể là nguyên nhân gây nhiễm trùng tái phát ở đường tiết niệu hoặc âm đạo. Đặc biệt, nấm có thể lây truyền qua đường tình dục. Đối với phụ nữ, có một số cách làm giảm nguy cơ như tránh mặc quần lót bó sát hay tránh tắm nước nóng khi đang bị nhiễm trùng.

4. Bệnh tưa miệng

Nấm miệng thực chất là nhiễm trùng nấm men do cùng một chủng nấm Candida ảnh hưởng đến các màng nhầy khác nhau, bao gồm cả âm đạo. Nguyên nhân thường gặp là do sử dụng coritcoid. Nếu không được điều trị, nó có thể lây lan khắp cơ thể bao gồm cả đường tiêu hóa, phổi, gan và van tim. Nấm Candida ở miệng có thể lây truyền. Trẻ sơ sinh có thể bị tưa miệng trong quá trình sinh con; trẻ có thể mắc bệnh này khi dùng chung đồ chơi với trẻ khác; và người lớn có thể truyền cho trẻ qua nước bọt.

5. Nhiễm trùng xoang

Cũng như nhiều triệu chứng nấm Candida khác, nhiễm trùng xoang rất phổ biến và rất khó xác định được nguyên nhân gốc rễ. Nấm Candida ảnh hưởng đến các xoang và có thể kéo theo tình trạng ho dai dẳng, chảy nước mũi sau, tăng nghẹt mũi, dị ứng theo mùa và các triệu chứng giống cúm nói chung.

6. Quặn ruột liên tục

Đau quặn ruột liên tục là một trong những triệu chứng nấm Candida khó chịu. Tình trạng đầy hơi kéo dài, ợ hơi, chướng bụng, táo bón hoặc tiêu chảy hay co thắt dạ dày có thể đến từ việc thiếu vi khuẩn tốt trong đường tiêu hóa.

Khi vi khuẩn trong ruột của bạn mất cân bằng, nó được gọi là chứng rối loạn sinh học. Lượng vi khuẩn có hại xâm nhập vào trở nên vượt trội, khiến tình trạng bệnh gia tăng. Nhiều người cảm thấy giảm đáng kể chứng đau quặn ruột mạn tính khi điều trị hiệu quả bệnh nhiễm nấm Candida.

7. Hội chứng “sương mù não“

Cùng với sự thay đổi tâm trạng và mệt mỏi mạn tính, sương mù não cũng thường bị bỏ qua như một trong những triệu chứng nấm Candida. Sương mù não còn có thể gọi dân dã là chứng đờ đẫn, một tình trạng mô tả cảm giác mơ hồ về những điều đang thực hiện. Việc nấm Candida phát triển quá mức có thể gây ra tình trạng thiếu tập trung, phối hợp thể chất kém, khó tập trung vào công việc và trí nhớ kém.

8. Nhiễm nấm da và móng

Bệnh nấm da chân và nấm móng chân là một trong những nhiễm trùng nấm men phổ biến, xuất phát từ cùng một chủng nấm Candida. Quá trình nhiễm trùng liên tục kéo dài có thể là dấu hiệu cho thấy bạn đã bị nhiễm nấm Candida toàn thân.

9. Mất cân bằng nội tiết tố

Mất cân bằng nội tiết tố là một trong những triệu chứng nấm candida xuất hiện nhiều trong nhiều tình trạng sức khỏe khác nhau. Tuy nhiên, một trong những điều quan trọng là nhiễm nấm Candida có thể gây ra mãn kinh sớm, giảm ham muốn tình dục, đau nửa đầu, lạc nội mạc tử cung, phù, thay đổi tâm trạng và không thể giảm cân. Nếu nấm Candida phát triển quá mức, cơ thể bạn có thể bị viêm và khiến nấm men phát triển lan ra ngoài đường tiêu hóa. Khi đó, sản phẩm phụ của nấm Candida có thể bắt chước estrogen và dẫn đến sự mất cân bằng nội tiết tố nghiêm trọng.

Tổng kết

Nhiễm nấm Candida là một trong những bệnh nấm tương đối phổ biến, thường gặp ở phụ nữ với các biểu hiện viêm nhiễm và các triệu chứng đa dạng dễ gây nhầm lẫn nếu không được chẩn đoán xác định. Nguyên nhân của bệnh có thể đến từ nhiều yếu tố khác nhau, do tình trạng mất cân bằng hệ vi khuẩn hay các bệnh kèm theo như tiểu đường, suy giảm miễn dịch,…

Nếu bạn đang gặp phải tình trạng này, tốt hơn cả là bạn nên gặp các chuyên gia y tế để được khám, chẩn đoán và có phương án điều trị kịp thời.

Tham khảo thêm thông tin tại: Nhiễm nấm âm đạo khi mang thai