Cơ thể có hàng tỉ tế bào thần kinh cùng các dây thần kinh. Phần lớn các dây thần kinh thuộc về hệ thần kinh ngoại biên, phân nhánh đến toàn bộ cơ thể nhận các tín hiệu và truyền về não và tủy sống. Khi hệ thần kinh hoạt động bình thường, nhờ não nhận thông tin từ các dây thần kinh mà bạn có thể vận động cơ bắp, có cảm giác đau và giữ cho các cơ quan nội tạng vận hành bình thường.
Nhưng khi hệ thần kinh ngoại biên bị tổn thương thì lại là một câu chuyện hoàn toàn khác: Đến cả đi bộ cũng trở thành một trở ngại, hoặc bạn có thể trải nghiệm những cảm giác đau không ngừng, hay có thể bị thương nghiêm trọng vì không cảm nhận được độ nóng của bếp đang bật.
Trong số những nguyên nhân gây tổn thương thần kinh ngoại biên thì tiểu đường là nguyên nhân đứng đầu. Nguyên nhân thứ hai (khi bạn có mang gen khiếm khuyết). Theo sau đó là việc luôn thực hiện những chuyển động lặp đi lặp lại và bệnh Lyme.
Các nguyên nhân khác có thể bao gồm chấn thương đột ngột (ví dụ như tai nạn ô tô), tuổi tác, thiếu vitamin, tiếp xúc với độc tố mạn tính (như rượu (cồn), thuốc điều trị ung thư, chì, thủy cân, và thạch tín), các bệnh viên nhiễm hoặc bệnh tự miễn như viêm gan C, bạch hầu, HIV, Epstain-Bar, viêm khớp dạng thấp, và hội chứng Guillain-Barré. Tuy nhiên, nhiều trường hợp tổn thương dây thần kinh cũng không rõ nguyên nhân.
Một tin tốt là tổn thương dây thần kinh thường xuất hiện từ từ. Điều đó có nghĩa là bạn có cơ hội điều trị trước khi tình trạng trở nên tồi tệ hơn. Tuy nhiên, việc chẩn đoán chính xác tổn thương dây thần kinh không phải dễ dàng. Hãy đi khám ngay nếu bạn gặp phải những triệu chứng dưới đây:
Cảm giác tê bì, ngứa râm ran, hoặc bỏng rát

Cảm giác này chính là những dấu hiệu sớm của tổn thương thần kinh và có thể lan từ bàn tay lên cẳng tay, hoặc từ bàn chân lên cẳng chân. Các dây thần kinh cảm giác bị chèn ép (thường là trong khi ngủ) xảy ra khá phổ biến. Các triệu chứng bao gồm tê bì hoặc cảm giác châm chích nhưng chỉ là tạm thời. Tuy nhiên, nếu cảm giác tê bì và châm chích không biến mất thì hãy đi khám.
Có thể bị thương vì không có cảm giác

Các dây thần kinh cảm giác có nhiệm vụ cho não biết về những mối nguy hại từ môi trường xung quanh bạn, nhưng nếu các dây thần kinh đó có vấn đề thì khả năng bạn gặp chấn thương sẽ cao hơn. Nếu bạn bị bỏng, đứt tay hoặc các chấn thương khác do không nhận ra mình đã tiếp xúc với các vật nóng, nhọn thì hãy đi khám ngay.
Khó khăn hoặc không thể cử động một phần cơ thể

Nếu các dây thần kinh bị ảnh hưởng là các dây thần kinh vận động thì có thể xảy ra tình trạng yếu cơ hay thậm chí liệt cơ. Những triệu chứng này cũng có thể là dấu hiệu của những vấn đề tiềm ẩn khác cần phải được kiểm tra. Vì vậy, nếu tình trạng này xảy ra, hãy đi khám ngay khi có thể.
Ví dụ, nếu tình trạng yếu cơ hoặc tê bì xuất hiện đột ngột (nhất là chỉ ở một bên cơ thể), và kèm theo các dấu hiệu như lú lẫn, gặp vấn đề về đi lại và thị lực, cùng với đau đầu nghiêm trọng thì hãy gọi cấp cứu ngay vì có thể bạn đang gặp phải một cơn đột quỵ.
Cơn đau dọc một bên chân

Nếu một cơn đau nhói, cảm giác bỏng rát hoặc cảm giác râm ran chạy dọc từ phần thắt lưng xuống chân thì có thể bạn đã bị đau thần kinh tọa. Điều này xảy ra khi dây thần kinh tọa – chạy dọc từ thắt lưng xuống hông và xuống chân – bị chèn ép hoặc tổn thương, có thể là do bị thoát vị đĩa đệm hoặc do bệnh khác ví dụ như tiểu đường.
Cảm thấy mình vụng về hơn bình thường

Bỗng dưng cảm thấy mình trở nên vụng về và hay ngã hơn bình thường. Nếu những dây thần kinh lớn đảm nhiệm chức năng cảm nhận bị tổn thương thì sẽ dễ ngã do thiếu sự phối hợp và không thể cảm nhận được vị trí của cơ thể. Ví dụ, nếu bàn chân bị tê thì sẽ khó nhận biết được bạn đang đi đến đâu hoặc giẫm lên cái gì, từ đó dễ làm bạn vấp ngã.
Trong một vài trường hợp, nếu xuất hiện những triệu chứng như run rẩy, cứng cơ, và thay đổi khả năng ngôn ngữ, thì đó có thể là các dấu hiệu của bệnh Parkinson. Trong bệnh Parkinson, các tế bào thần kinh não bị tổn thương.
Đi vệ sinh thường xuyên

Dây thần kinh bị tổn thương có thể gửi đi những tín hiệu sai đến bàng quang, làm bạn luôn có cảm giác muốn đi vệ sinh hoặc luôn cảm thấy như không thể chạy kịp vào nhà vệ sinh. Ngược lại, bạn cũng có thể gặp vấn đề với việc làm trống bàng quang hoàn toàn hoặc không thể nhận biết được khi nào bàng quang đã đầy.
Xuất hiện những cơn đau đầu kịch phát như bị điện giật nhưng thoáng qua

Nếu gặp tình trạng này thì có thể bạn đã gặp phải tình trạng đau dây thần kinh chẩm, một tình trạng khi dây thần kinh ở cổ bị chèn ép. Trong trường hợp này, có thể bạn sẽ cần đến phương pháp phong bế thần kinh – một phương pháp gây tê tại chỗ nhằm tạm thời ngăn chặn dây thần kinh chẩm truyền đi những tín hiệu đau về não.
Đồ mồ hôi quá ít hoặc quá nhiều

Đây có thể là dấu hiệu rằng đã có vấn đề với các dây thần kinh truyền tín hiệu từ não đến các tuyến mồ hôi. Do đó, nhiệt độ cơ thể có thể dao động thường xuyên. Các bác sĩ có thể sẽ chỉ định xét nghiệm để đánh giá tình trạng đổ mồ hôi của bạn và nhịp tim.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những điều cần biết về bệnh u tế bào thần kinh thị giác
Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.
Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.
Ngũ cốc nguyên hạt từ lâu đã được khuyến cáo trong chế độ ăn có lợi cho tim mạch.
Các thực phẩm chức năng từ nghệ, đặc biệt là những loại có thêm tiêu đen, có thể gây hại cho gan, với số ca tổn thương gan do nghệ gây ra ngày càng tăng trong những năm gần đây.
Một số thực phẩm chức năng có thể cải thiện sức bền hoặc hiệu suất thể thao. Tuy nhiên, một số loại thực phẩm chức năng có thể hứa hẹn kết quả quá mức hoặc đi kèm với rủi ro.
U dây thần kinh thính giác là một loại u thần kinh ngoại biên hiếm gặp, u này thường lành tính nhưng có thể gây ra mất thính lực, ù tai và các vấn đề về thăng bằng. Cùng tìm hiểu về nguyên nhân, triệu chứng của bệnh u dây thần kinh thính giác qua bài viết sau đây!
Khi thời tiết chuyển lạnh và nhiệt độ giảm sâu, nguy cơ đột quỵ ở người cao tuổi tăng cao đáng kể, trở thành mối lo ngại hàng đầu của nhiều gia đình. Tình trạng này không chỉ đe dọa trực tiếp đến tính mạng mà còn dễ để lại những di chứng nặng nề nếu không được xử trí kịp thời. Nhằm giúp mọi người chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam chia sẻ những thông tin khoa học về nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết sớm và các biện pháp phòng ngừa đột quỵ hiệu quả trong mùa đông.
Hiến tặng tế bào gốc tủy xương đòi hỏi phải đồng ý cho phép lấy tế bào gốc từ máu hoặc tủy xương của bạn để truyền cho người khác. Quá trình này được gọi là cấy ghép tế bào gốc, cấy ghép tủy xương hoặc cấy ghép tế bào gốc tạo máu. Cùng tìm hiểu về quy trình và những nguy cơ bạn có thể gặp phải khi hiến tế bào gốc qua bài viết sau!