Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bệnh đau thắt lưng

DDD là tên gọi của bệnh thoái hóa đĩa đệm, (degenerative disc disease) là trường hợp các thành phần của đĩa đệm bị thoái hóa, tạo ra các chuyển động bất thường của các cấu trúc dây chằng, khớp, bề mặt xương của đốt sống… gây ra đau thắt lưng

 
Đây là nguyên nhân thường gặp nhất và gần đây được nghiên cứu nhiều nhất trong số các nguyên nhân gây ra bệnh đau thắt lưng. Thoái hóa các khớp và dây chằng cũng là nguyên nhân gây ra đau thắt lưng kéo dài. Trường hợp này, các đầu dây thần kinh trong các dây chằng bị kích thích gây ra đau, hoặc sự thoái hóa làm cho các dây chằng di chuyển không đúng hướng khi chúng ta thực hiện các cử động.

Sự co cơ quá mức hoặc co cơ bất thường của khối cơ cạnh cột sống cũng là một nguyên nhân gây ra đau thắt lưng thường gặp. Chúng thường gây ra chứng vẹo cột sống cơ năng và đau thắt lưng. Nhiều người khi thấy mình bị vẹo cột sống đã vội vàng lo lắng, chuẩn bị cho một cuộc mổ. Tuy nhiên, chỉ với vài viên thuốc giảm đau, vẹo cột sống biến mất.

Viêm khớp cột sống trong các bệnh lí về khớp cũng có thể gây ra đau thắt lưng. Các trường hợp này thường kèm theo đau các khớp bàn và ngón tay, sáng ngủ dậy nắm tay vào khó khăn, phải co duỗi một lúc mới thấy dễ dàng. Đôi khi các khớp bàn hoặc ngón tay, ngón chân sưng đỏ và đau.

Bệnh đau thắt lưng biểu hiện bằng nhiều cách. Thông thường thì đau ở vùng thắt lưng, tăng lên khi làm nặng hoặc ngồi lâu, nằm nghỉ thì đỡ đau. Đau có thể từ âm ỉ hoặc mỏi cho đến nhức nhối, không dám xoay trở hoặc thở mạnh. Một số trường hợp người bệnh đau khi nằm và khi đứng hoặc đi thì lại đỡ đau. Có người đau nhiều khi lạnh hoặc vào lúc nửa đêm. Đôi khi đau liên tục, không làm sao đỡ đau. Đau thường lặp đi lặp lại, sau một thời gian đỡ đau rồi lại đau trở lại, khoảng cách giữa các lần đau càng ngày càng gần lại và sau đó là đau liên tục. Đau thắt lưng làm giảm khả năng làm việc, làm giảm bớt sự hưng phấn trong công việc cũng như trong sinh hoạt hàng ngày.

Ngoài đau thắt lưng rất thường gặp thì đau những vùng khác của cột sống thỉnh thoảng cũng xảy ra, thường gặp nhất là đau vùng giữa hai bả vai. Về nguyên lí nó cũng giống như đau thắt lưng, chỉ khác ở vị trí.

Nằm nghỉ, thư giãn có thể làm giảm đau. Những trường hợp không giảm phải cần đến vật lí trị liệu. Các bài tập cùng với các phương pháp trị liệu bằng nhiệt, hoặc kéo dãn… thường làm giảm đau. Những trường hợp khác có thể dùng thuốc giảm đau hoặc kháng viêm, giãn cơ hỗ trợ. 

Thường thì vật lí trị liệu được coi là phương pháp đầu tiên để điều trị đau thắt lưng. Các phương pháp vật lí trị liệu thường nhằm mục đích giảm áp lực trong đĩa đệm, giảm hiện tượng viêm, giảm co cơ, gia tăng sức mạnh của hệ cơ cạnh cột sống, từ đó giảm đau. 

Tiêm thấm là việc sử dụng một số loại thuốc, trong đó có corticoid liều thấp, tiêm vào khoang ngoài màng cứng hoặc vào khớp cột sống, là một kĩ thuật được ưa dùng hiện nay, đặc biệt tại các nước phát triển. Đối với đa số các trường hợp đau thắt lưng không do nguồn gốc đĩa đệm, phương pháp này thường có hiệu quả tức thời và hay tái phát. Phương pháp này có nhược điểm không áp dụng được nhiều lần và thỉnh thoảng có những biến chứng khá nặng nề do nhiễm trùng vùng tiêm gây ra. 

Dùng một loại men chiết xuất từ đu đủ bơm vào đĩa đệm để làm tiêu hủy đi một phần nhân nhầy, nhằm làm giảm áp lực trong đĩa đệm, với hi vọng giảm đi sự chèn ép và từ đó giảm đau. Tuy nhiên, hiện nay phương pháp này đã bị cấm ở nhiều nước do khi men này thoát ra ngoài đĩa đệm có thể gây ra một thảm họa. 

Dùng laser đốt đi một phần nhân nhầy (giảm áp đĩa đệm bằng laser qua da - PLDD) là một phương pháp hiện nay không còn được ưa chuộng do khả năng tái phát cao tuy vẫn còn một vài nơi thực hiện. Tương tự vậy, việc sử dụng sóng radio cao tần, hoặc có kết hợp với kềm gắp và nội soi hỗ trợ (không phải nội soi thực thụ), gọi là Disc FX cũng cho kết quả không khác gì mấy so với laser trong PLDD. 

Mổ có thể giải quyết được đau. Tuy nhiên, do tính chất phức tạp của cuộc mổ và các biến chứng của nó nên ít khi các bác sĩ đủ dũng khí để giải quyết vấn đề này bằng mổ. Hiện nay, trên thế giới rộ lên phong trào thay đĩa đệm thắt lưng cho các trường hợp DDD (thoái hóa đĩa đệm). Tuy nhiên, rất nhiều các bác sĩ phản đối phương pháp này do kết quả mà nó mang lại không cao. Đặc biệt, nếu sau mổ thay đĩa đệm cột sống thắt lưng mà người bệnh bị viêm hoặc thoái hóa hư khớp cột sống dẫn đến mất vững cột sống, một trạng thái rất thường gặp ở cột sống thắt lưng, khi đó mọi chuyện sẽ trở nên vô cùng phức tạp, đôi khi sánh ngang với một thảm họa cho người bệnh. 

Đối với các trường hợp đau thắt lưng có nguồn gốc đĩa đệm, đặc biệt là việc tăng áp lực nội đĩa đệm, hoặc các trường hợp thoát vị đĩa đệm dạng lan tỏa chưa xé rách dây chằng dọc sau vùng thắt lưng, nội soi cột sống là phương pháp có thể giúp giải quyết vấn đề mà ít mang lại sự phiền phức cho người bệnh sau mổ.
 
TS. BS. Võ Xuân Sơn - Theo BSNT
Bình luận
Tin mới
  • 12/11/2026

    Những điều cần biết về bệnh lao

    Bệnh lao (hay còn gọi là tuberculosis) là một bệnh truyền nhiễm do vi trùng lao gây nên. Nếu vi trùng lao thâm nhập vào một cơ quan nào đó trong cơ thể, chúng sẽ sinh sôi và khi cơ thể không thể chống lại, nó sẽ trở thành bệnh lao.

  • 11/11/2026

    Chiều dài cổ tử cung: Tại sao yếu tố này lại quan trọng trong thai kỳ?

    Trong thai kỳ, cổ tử cung có thể bị ngắn lại quá sớm. Tình trạng này làm tăng nguy cơ chuyển dạ sớm và sinh non. Chuyển dạ sinh non thường xảy ra trong khoảng thời gian từ tuần thứ 20 đến tuần thứ 37 của thai kỳ. Sinh non càng sớm thì nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe của em bé càng cao.

  • 11/11/2026

    Thể dục trong mùa đông giúp cải thiện hệ miễn dịch

    Mùa đông không chỉ mang theo cái lạnh mà còn khiến cơ thể dễ mệt mỏi, cảm cúm và suy giảm sức đề kháng. Tuy nhiên, thay vì “ngủ đông”, việc duy trì vận động nhẹ như đi bộ, chạy chậm hay tập yoga lại là cách tự nhiên giúp hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn. Tập thể dục đều đặn giúp tăng tuần hoàn, kích hoạt tế bào bảo vệ và giảm viêm – từ đó giúp cơ thể chống lại virus, giữ năng lượng và tinh thần khỏe mạnh suốt mùa lạnh.

  • 10/11/2026

    Bí mật hormone hạnh phúc và sợi dây kết nối tình yêu đôi lứa

    Tình yêu đôi lứa không chỉ mang lại những rung cảm diệu kỳ mà còn ẩn chứa những biến chuyển bên trong cơ thể. Cảm giác say mê thăng hoa, sự gắn kết bền chặt hay niềm bình yên khi ở bên người bạn đời đều chịu sự chi phối mạnh mẽ từ hệ thống nội tiết và các tín hiệu thần kinh. Việc thấu hiểu cơ chế kỳ diệu này giúp chúng ta biết cách trân trọng, chủ động vun đắp và bảo vệ mối quan hệ lứa đôi luôn thắm thiết, bền vững theo thời gian. Nhằm mang đến cái nhìn sâu sắc và toàn diện hơn, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những thông tin chi tiết cùng các góc nhìn chuyên môn ngay sau đây.

  • 10/11/2026

    Ung thư hắc tố da

    Ung thư hắc tố là một dạng ung thư da nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến bất kỳ ai, bất kể mùa nào. Bệnh bắt nguồn từ các tế bào sản xuất sắc tố của da, được gọi là tế bào hắc tố. Quan niệm sai lầm cho rằng nguy cơ mắc ung thư hắc tố giảm đáng kể vào mùa đông là hoàn toàn sai lầm, vì tia UV - nguyên nhân chính gây ung thư - vẫn còn hiện hữu trong mùa đông.

  • 09/11/2026

    Chứng vẽ da là gì?

    Chứng vẽ da (tên khoa học là dermatographia) là một tình trạng gây ra các vết nổi gồ lên trên da. Phản ứng này xuất hiện khi da bị gãi, cọ xát hoặc chịu áp lực. Các vết này thường tự biến mất trong vòng 30 phút mà không cần điều trị. Cùng tìm hiểu về tình trạng này qua bài viết sau!

  • 09/11/2026

    Vì sao mùa đông dễ gây đột quỵ và nhồi máu cơ tim?

    Khi thời tiết chuyển lạnh, không chỉ làn da và hệ hô hấp chịu ảnh hưởng mà tim mạch cũng phải đối mặt với nhiều rủi ro nghiêm trọng. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, mùa đông là thời điểm tỷ lệ đột quỵ và nhồi máu cơ tim tăng cao nhất trong năm.

  • 08/11/2026

    Cúm mùa khi giao mùa: Nhận diện sớm triệu chứng và biện pháp phòng ngừa chủ động

    Cúm mùa là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm (Influenza virus) gây ra, có khả năng lây lan nhanh trong cộng đồng, đặc biệt vào thời điểm giao mùa khi điều kiện thời tiết thuận lợi cho virus phát triển.

Xem thêm