Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bận rộn tâm trí giúp chống lại sa sút trí tuệ

Nếu sau khi nghỉ hưu bạn vẫn duy trì công việc, sử dụng máy tính, tham gia các trò chơi hoặc hoạt động xã hội có thể giúp bọ não hoạt động khỏe mạnh nhiều năm sau đó.

Một nghiên cứu gần đây cho thấy, các hoạt động kích thích tâm thần trí tuệ có thể bảo vệ não bộ chống lại các tác động của quá trình lão hóa, thậm chí còn có tác dụng phần nào đó chống lại các căn bệnh sa sút trí tuệ hoặc bệnh Alzheimer nếu như nhà bạn có gen bệnh này. 

Các hoạt động luôn khiến não bạn bận rộn bao gồm: sử dụng máy tính, làm nghề thủ công, chơi các trò chơi hoặc tham gia các hoạt động mang tính chất xã hội, sẽ làm giảm sự xuất hiện các yếu tố nguy cơ bệnh liên quan đến trí tuệ ở những người trong độ tuổi từ 70 trở lên.

Các hoạt động mang tính thách thức trí não còn làm chậm lại những tác động tiêu cực của những bệnh liên quan trí tuệ đang trong giai đoạn đầu. Đọc sách báo thường xuyên dường như cũng không mang lại được những lợi ích nhiều đến như vậy.

Các nhà nghiên cứu tìm thấy các lợi ích của việc trí tuệ luôn được kích thích, thậm chí còn giúp những người có apolipoprotein E (APOE) E4- một gen tiềm ẩn của bệnh sa sút trí tuệ và Alzheimer. Những người có mang những gen là yếu tố nguy cơ (APOE E4) tham gia những hoạt động trên thường xuyên cũng phần nào giảm bớt sự bùng phát sớm các triệu chứng của bệnh.

Nghiên cứu được tiến hành trên 1.900 người, cả nam lẫn nữ khỏe mạnh về lão hóa trong vòng 4 năm tại bệnh viện Mayo của Mỹ, với độ tuổi trung bình là 77 tuổi. Trong thời gian nghiên cứu, 450 đối tượng đã bắt đầu có những biểu hiện suy giảm nhận thức nhẹ - tuy biểu hiện nhẹ nhưng rất đáng chú ý vì có thể đó là những dấu hiệu khởi đầu của căn bệnh Alzheimer.

Mặc dù nghiên cứu chưa chứng minh được mối quan hệ nhân quả thực sự của các hoạt động kích thích trí não với việc mắc bệnh sa sút trí tuệ, nhưng những người thường xuyên tham gia vào các hoạt động trí não có nguy cơ suy giảm trí nhớ thấp hơn. Ví dụ, các nhà nghiên cứu đã nhìn thấy nguy cơ này giảm với mức độ khác nhau ở những nhóm sau:

  • giảm 30% ở những người thường xuyên sử dụng máy tính;
  • giảm 28% ở những người tham gia hoạt động nghề thủ công;
  • giảm 23% ở những người tham gia các hoạt động xã hội;
  • giảm 22% người thường xuyên chơi các trò chơi.

Các nhà nghiên cứu cũng thấy rằng những người tham gia các hoạt động trên tối thiểu từ 1 đến 2 lần trong tuần sẽ thực sự giảm nguy cơ mắc bệnh hơn những người chỉ tham gia các hoạt động trên từ 2-3 lần một tháng hoặc ít hơn.

Để có một bộ não luôn làm việc tốt thì việc kích thích trí não phải ở các cấp độ khác nhau, chẳng hạn như suy nghĩ vài vấn đề cùng một lúc hoặc các hoạt động đòi hỏi phải có sự giải quyết các vấn đề đó trong thực tế.

Hãy nghĩ về việc sử dụng một hệ điều hành mới hoặc một phần mềm ứng dụng trên một chiếc máy tính, đó là cả một thách thức to lớn. Hoặc hãy thử bắt đầu một công việc mới mẻ, bạn có thể làm sai có thể mất nhiều thời gian hơn nhưng quan trọng là bạn vẫn có thể giải quyết vấn đề đó. Đây chính là một ví dụ về việc kích thích trí não làm việc thường xuyên hơn. Chơi ô chữ hoặc sodoku cũng là những bài tập tốt cho trí não.

Nhưng lưu ý là  một số hoạt động có thể có tác dụng với người này nhưng lại không tác dụng với người khác, do vậy bạn cần kiên trì tìm cho ra một hoạt động phù hợp với mình.

Nghiên cứu này chỉ nhằm cung cấp thêm các bằng chứng cho các bác sỹ lão khoa thuyết phục bệnh nhân rằng việc tập luyện cho bộ não là vô cùng quan trọng để tránh các tác động của lão hóa. Bên cạnh đó đây cũng là bằng chứng nhắc nhở những người có dấu hiệu nhẹ của bệnh sa sút trí tuệ tuổi già nên tìm cách kích thích não thường xuyên hơn là trông chờ vào những tiến bộ trong điều trị y khoa.
Đồng thời cũng là một thông điệp gửi đến cho những ai sắp bước vào tuổi già là bạn cần phải tập thể dục cho bộ não nếu như không muốn chúng bị gục ngã ở tuổi già, điều này không có nghĩa là bạn phải giải 10 cấu đố ô chữ trong 1 ngày mà chỉ đơn giản là những công việc nhẹ nhàng để đầu óc theo kịp với những tiến bộ của xã hội. Đặc biệt là nếu bạn yêu thích công việc nào đó thì hãy theo đuổi nó một cách say sưa đừng ngần ngại rằng mình đã già.
Bình luận
Tin mới
  • 31/07/2026

    Mỗi ngày nên uống bao nhiêu nước để chống chọi với nắng nóng mùa hè?

    Những đợt nắng nóng ngày càng xuất hiện dày đặc và gay gắt hơn, khiến nhu cầu bù nước của cơ thể tăng lên đáng kể. Không ít người vẫn đợi đến khi khát mới uống nước, trong khi đó lại là dấu hiệu cho thấy cơ thể đã bắt đầu thiếu nước.

  • 31/07/2026

    Biện pháp phòng tránh sốc nhiệt, đột quỵ do nắng nóng

    Mùa hè năm nay ghi nhận những đợt nắng nóng kỷ lục, làm tăng mạnh nguy cơ đột quỵ, tai biến và suy kiệt do mất nước - đặc biệt ở người già và người có bệnh nền. Trước tình hình này, chuyên gia khuyến cáo người dân cần chủ động thực hiện ngay các biện pháp phòng bệnh để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.

  • 30/07/2026

    Có nên ngâm trứng vào nước lạnh sau khi luộc?

    Ngâm trứng vào nước lạnh ngay sau khi luộc là thói quen của nhiều người giúp vỏ trứng dễ bóc hơn. Tuy nhiên lại có một số thông tin cho rằng ngâm nước như vậy trứng dễ bị nhiễm khuẩn. Thực hư thế nào?

  • 30/07/2026

    Bệnh ghẻ ở trẻ em

    Bệnh ghẻ (scabies) là một trong những bệnh da liễu thường gặp ở trẻ em, đặc biệt trong môi trường đông đúc, vệ sinh chưa đảm bảo như nhà trẻ, trường học hoặc khu dân cư có điều kiện sinh hoạt hạn chế. Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới, mỗi năm trên toàn cầu ghi nhận từ 200–300 triệu ca mắc ghẻ, một con số cho thấy mức độ phổ biến đáng báo động.

  • 29/07/2026

    Loại đồ uống làm tăng nguy cơ ung thư hơn cả đồ ăn ngọt

    Nhiều chuyên gia khẳng định đồ uống này là mối lo ngại lớn làm tăng nguy cơ ung thư, đồng thời gợi ý những món ngọt thay thế lành mạnh.

  • 29/07/2026

    Uống trà đá có thể thay thế nước lọc không?

    Trà đá (trà pha để nguội rồi thêm đá) là thức uống giải khát quen thuộc. Nhiều người cho rằng uống trà đá cũng giống như uống nước lọc vì đều giúp bổ sung nước cho cơ thể. Quan niệm này có hoàn toàn đúng không?

  • 29/07/2026

    Cảm lạnh do điều hòa

    Bước vào những ngày hè oi bức của năm 2026, đặc biệt là tại khu vực Thủ đô và các tỉnh miền Bắc, chiếc điều hòa nhiệt độ đã trở thành "vị cứu tinh" không thể thiếu trong các gia đình và văn phòng. Tuy nhiên, việc lạm dụng điều hòa, đặc biệt là thói quen cài đặt nhiệt độ quá thấp để thỏa mãn cảm giác mát lạnh tức thì, lại chính là thủ phạm hàng đầu dẫn đến hội chứng "cảm lạnh điều hòa".

  • 28/07/2026

    Ăn quá nhiều đậu bắp có hại gì? Những tác hại ít ai ngờ tới

    Đậu bắp giàu dưỡng chất nhưng ăn quá nhiều có thể gây ra nhiều tác động tiêu cực đến sức khỏe hệ tiêu hóa, thận và xương khớp.

Xem thêm