Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những thay đổi ở cơ quan sinh dục nữ sau sinh em bé

Theo các chuyên gia y tế, mọi phụ nữ đều có một số thay đổi ở âm đạo và cơ quan sinh dục sau khi sinh nở. Có những thay đổi sẽ biến mất theo thời gian, trong khi một số thay đổi khiến âm đạo không thể trở lại giống hệt như trước khi mang thai.

Những thay đổi ở cơ quan sinh dục nữ sau khi sinh em bé

Cuộc sống sẽ thay đổi sau khi bạn có con, gần như là mọi thứ. Bạn thường nhận được những cảnh báo rằng bạn sẽ được ngủ ít hơn, căng thẳng tâm lý nhiều hơn khi phải chăm sóc cho thiên thần nhỏ vừa chào đời.

Tuy nhiên có những thay đổi có thể chỉ bạn mới có thể cảm nhận được, đó chính là những thay đổi ở cơ quan sinh dục, bao gồm âm đạo, sau sinh. Những thay đổi này là kết quả tất yếu của quá trình mang thai, sinh đẻ cũng như sự thay đổi hoc - môn trong cơ thể. Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu những gì có thể xảy ra tại khu vực đặc biệt này nhé!

Âm đạo giãn rộng hơn

Nếu bạn đẻ thường, nghĩa là sinh em bé qua đường âm đạo, các cơ cũng như xương vùng chậu và sàn chậu trở nên giãn, giảm độ đàn hồi, lỏng lẻo hơn. Bà mẹ  có thể cảm thấy âm đạo giãn rộng hơn, đặc biệt là trong năm đầu tiên sau khi sinh. Âm đạo giãn rộng thế nào phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm: quá trình chuyển dạ kéo dài bao lâu, bạn đã sinh con bao nhiêu lần hay kích thước của em bé khi chào đời.

Đối với những phụ nữ sinh mổ thì em bé không ra ngoài qua đường âm đạo nên có thể sẽ không có những thay đổi tương tự như trên.

Nếu sự thay đổi này ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của bạn, có một số biện pháp có thể giúp bạn. Thực hiện các bài tập Kegel thường xuyên (bài tập Kegel là một bài tập hiệu quả giúp cải thiện sức mạnh các cơ vùng sàn chậu, bạn có thể tham khảo bài tập này tại đây), duy trì cân nặng lành mạnh và chăm sóc sức khoẻ toàn thân đầy đủ sẽ giúp âm đạo nhanh chóng trở lại kích thước gần như trước đó.

Âm đạo có thể bị khô

Khô âm đạo là một trong những lời phàn nàn phổ biến nhất của những bà mẹ mới sinh. Cho con bú sữa mẹ có thể làm giảm lượng hoc-môn estrogen, và sự thiếu hụt estrogen chính là lời giải thích cho tình trạng khô âm đạo của các bà mẹ.

May mắn thay, khô âm đạo sau sinh thường là một tình trạng tạm thời. Khi bạn ngừng cho con bú, nồng độ estrogen trong cơ thể tăng lên, bạn rụng trứng và hành kinh trở lại thì mọi thứ sẽ dần trở lại bình thường.

Vì vậy, bạn có thể sử dụng các chất bôi trơn để tránh tình trạng khô hạn tạm thời khi quan hệ tình dục. Chất bôi trơn thực sự có tác dụng hỗ trợ rất nhiều cho người phụ nữ trong giai đoạn này. Nếu bạn thấy chất bôi trơn vẫn không thực sự hiệu quả với bản thân mình, hãy hỏi bác sỹ phụ khoa về các biện pháp điều trị cần thiết, chẳng hạn như sử dụng loại kem bôi âm đạo có thành phần estrogen. Và, tuyệt đối tuân theo chỉ định của bác sỹ khi sử dụng, bạn nhé.

Bạn có thể cảm thấy đau tại vùng kín

Chuyển dạ và sinh con khiến các mô, cơ, dây chằng tại khu vực âm đạo và xung quanh bị rách và tổn thương. Đôi khi, các bác sỹ phải cắt tầng sinh môn của mẹ bầu để em bé sinh ra nhanh hơn, hạn chế những nguy hiểm cho em bé do quá trình chuyển dạ kéo dài. Các vết rách hoặc cắt tại tầng sinh môn thường được khâu lại bằng chỉ tự tiêu. Bà mẹ sẽ cần một thời gian từ một đến vài tuần để vết thương lành lại. Trong quá trình hồi phục này, bà mẹ có thể bị đau tại vết khâu, nhất là khi đi tiểu hoặc làm vệ sinh khu vực này. Sự phục hồi lại các tổn thương và cảm giác đau đớn có thể nhiều hơn khi vết rách hoặc khâu nhiều hoặc tổn thương sâu hơn vào cả các cơ liên quan.

Thông thường, khu vực này có thể cảm thấy khá đau, khó chịu và sẽ dần trở nên tốt hơn trong vòng một vài tuần. GIữ vệ sinh sạch sẽ, ngồi trong bồn tắm ấm hoặc sấy khô nhẹ nhàng sau khi rửa là những cách đơn giản để chống nhiễm trùng cũng như giảm sưng và đau cho vùng này. Các thuốc giảm đau có chứa ibuprofen hoặc naproxen cũng có thể giúp bạn dễ chịu hơn.

 
Thay đổi màu sắc

Đừng quá lo lắng nếu khu vực âm hộ, bao gồm các môi, âm vật và tầng sinh môn thay đổi màu sắc sau khi sinh em bé. Những khu vực này có thể thay đổi màu sắc không chỉ do sự thay đổi của các hoc-môn trong thai kỳ mà còn bởi vì các sẹo hoặc vết rạch tầng sinh môn khi sinh.

Thông thường, sau khi sinh, khu vực này sẽ trở nên sẫm màu hơn. Trừ khi bạn cũng đồng thời mọc thêm các nốt ruồi ở những vị trí khác trên cơ thể thì đó có thể cảnh báo dấu hiệu bất thường, còn lại bạn không cần phải quá lo lắng khi khu vực này chỉ có sự thay đổi màu sắc đơn thuần. Sự thay đổi màu sắc cũng có thể xảy ra ở những phụ nữ sinh mổ. Màu sắc có thể sáng dần theo thời gian, nhưng sậm màu sẽ không biến mất hoàn toàn.

Sản dịch sau sinh

Cho dù bạn sinh thường hay sinh mổ, bạn vẫn có sản dịch chảy từ tử cung qua âm đạo để thoát ra ngoài. Sản dịch là sự kết hợp của máu cục, máu loãng, chất nhầy, và dịch từ tử cung. Sản dịch sẽ thay đổi màu sắc (nhạt màu hơn), số lượng (ít dần đi) và tính chất (loãng hơn) trong những tuần lễ tiếp theo. Và thường là sau bốn đến sáu tuần sau sinh, sản dịch sẽ không còn nữa.

Sản dịch là hiện tượng sinh lý bình thường và không cần phải quá lo lắng, trừ khi bạn thấy sản dịch có mùi hôi, màu bất thường (đỏ sẫm hoặc đen), nhiều bất thường hoặc cảm thấy đau đớn hoặc ngứa ở cơ quan sinh dục. Bất cứ khi nào có những triệu chứng kể trên, hãy đi khám bác sỹ ngay nhé.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Nhận biết sớm chứng trầm cảm sau sinh

Ths.Bs.Trần Thu Nguyệt - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Tổng hợp
Bình luận
Tin mới
  • 28/05/2026

    5 nhóm thực phẩm quan trọng trong chế độ dinh dưỡng sau tuổi 50

    Sau tuổi 50, hệ tiêu hóa và khả năng hấp thụ không còn tốt như thời trẻ. Trong giai đoạn này, chế độ dinh dưỡng sau tuổi 50 đóng vai trò là ‘liều thuốc’ tự nhiên giúp sửa chữa cơ thể và nâng cao chất lượng cuộc sống.

  • 28/05/2026

    Bảo vệ da khỏi tác hại của ánh nắng mặt trời trong mùa hè

    Mùa hè đến mang theo những ngày nắng rực rỡ, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ lớn cho làn da của bạn. Ánh nắng mặt trời, dù cần thiết để tổng hợp vitamin D và mang lại cảm giác ấm áp, lại chứa tia cực tím (UV) có khả năng gây tổn thương da nghiêm trọng nếu không được bảo vệ đúng cách.

  • 27/05/2026

    6 loại trái cây tốt cho thận

    Thận đảm nhiệm nhiều chức năng để duy trì sức khỏe như điều hòa lượng nước và loại bỏ chất thải. Nếu không chăm sóc thận đúng cách, chức năng thận có thể bị suy giảm. Tham khảo một số loại trái cây tốt cho thận.

  • 27/05/2026

    11 lợi ích sức khỏe từ vỏ cam

    Có lẽ ít người biết rằng vỏ cam rất giàu một số chất dinh dưỡng, bao gồm chất xơ, vitamin C và các hợp chất thực vật như polyphenol rất có lợi cho sức khỏe.

  • 27/05/2026

    Ngủ đúng giờ: Bí mật đơn giản giúp giảm huyết áp hiệu quả

    Bạn có biết một thói quen đơn giản, dễ thực hiện vào mỗi đêm lại có thể là "chiến lược vàng" để quản lý huyết áp của mình không? Câu trả lời là: Đi ngủ đều đặn mỗi tối.

  • 26/05/2026

    3 nhóm người nên ăn hoặc uống nước dâu tằm

    Dâu tằm là loại quả dân dã nhưng giàu dinh dưỡng, đặc biệt là hàm lượng chất chống oxy hóa dồi dào có lợi cho sức khỏe, nhất là với một số nhóm người cụ thể.

  • 26/05/2026

    Chiều cao của người Việt: Không chỉ là câu chuyện bữa ăn

    Mặc dù chiều cao trung bình của người Việt đã cải thiện đáng kể song vẫn còn khá khiêm tốn so với thế giới. Hành trình nâng cao tầm vóc cho thế hệ trẻ đòi hỏi một chiến lược đồng bộ, dài hạn từ chính sách vĩ mô đến từng bữa ăn của mỗi gia đình.

  • 26/05/2026

    Cha mẹ cần làm gì nếu con chán ăn khi bị ốm?

    Tình trạng trẻ em từ chối thực phẩm trong giai đoạn mắc bệnh cấp tính, hay còn gọi là chán ăn bệnh lý (Pathological Anorexia), là một cơ chế tự vệ sinh học nhưng đồng thời cũng là một thách thức đối với quá trình điều trị.

Xem thêm