Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những hiểu biết cơ bản về cholesterol và bệnh động mạch vành

Bệnh động mạch vành xảy ra khi trong lòng của ít nhất một động mạch vành bị hẹp làm hạn chế dòng máu giầu oxy tới các mô cơ tim xung quanh. Xơ vữa động mạch là một quá trình khiến cho thành động mạch dày và cứng. Nó có thể dẫn tới tắc nghẽn hoàn toàn động mạch gây cơn đau thắt ngực/nhồi máu cơ tim.

Cholesterol
Cholesterol là một chất mềm giống chất béo được tìm thấy trong máu và trong tất cả các tế bào của cơ thể bạn. Cơ thể bạn sản xuất ra tất cả các cholesterol cần thiết. Low-density lipoprotein (LDL hoặc 'xấu') cholesterol có thể cùng với chất béo và các chất khác tạo lên các bức tường bên trong động mạch của bạn. Động mạch có thể bị đông máu và hẹp lại, và lưu lượng máu giảm. High-density lipoprotein (HDL or 'tốt') cholesterol mang các cholesterol có hại ra khỏi động mạch và giúp bảo vệ bạn khỏi cơn đau tim và đột quỵ.
 
Chỉ số cholesterol (Cholesterol core)
Cholesterol là một chất sáp được sản xuất và giải phóng vào máu bởi các tế bào trong gan. Cơ thể sử dụng cholesterol để tạo màng tế bào, hỗ trợ tiêu hóa, chuyển đổi vitamin D ở da và phát triển các loại hormon. Cholesterol được dự trữ trong một vỏ bao không thấm nước của lipid (chất béo), vỏ bao này được các protein đặc biệt đan chéo bên trong và bên ngoài của lớp ngoài cùng, hình thành lên các hạt. Những hạt này được gọi là lipoprotein. Trong khi có vài loại lipoprotein thì chỉ số cholesterol của bạn chỉ đo được hai loại:
 
- Low density lipoproteins (LDL) được coi là cholesterol "xấu". Trong khi hệ thống tuần hoàn vận chuyển cholesterol cần thiết tới tất cả các phần của cơ thể thì nếu có quá nhiều LDL trong hệ thống có thể dẫn tới bệnh lý động mạch vành do sự tích tụ LDL trong thành động mạch.
 
 
- High density lipoproteins (HDL) được gọi là cholesterol "tốt" vì chúng loại bỏ chlesterol trong máu và thành động mạch. Chỉ số HDL cao hơn là mong muốn và sẽ làm cải thiện chỉ số cholesterol tổng thể của bạn.
 
 
Triglycerides là một lại chất béo được đóng gói/tích trữ cùng với cholesterol khi lipoprotein được hình thành trong các tế bào gan. Triglycerides được dự trữ trong chất béo trên toàn bộ cơ thể và có thể là một nguồn năng lượng, như carbonhydrates. Các chỉ số cholesterol của bạn sẽ hiển thị phép đo triglycerides. Chỉ số cao hơn bình thường có thể có nghĩa rằng bạn có nguy cơ cao hơn phát triển bệnh động mạch vành.
 
 
 
Cholesterol và bệnh động mạch vành
Bệnh động mạch vành xảy ra khi trong lòng của ít nhất một động mạch vành bị hẹp làm hạn chế dòng máu giầu oxy tới các mô cơ tim xung quanh. Xơ vữa động mạch là một quá trình khiến cho thành động mạch dày và cứng. Nó có thể dẫn tới tắc nghẽn hoàn toàn động mạch gây cơn đau thắt ngực/nhồi máu cơ tim
 
 
Quá trình bệnh bắt đầu khi LDL cholesterol (cholesterol "xấu") tích tụ trong thành động mạch. Cơ thế có đáp ứng miễn dịch để tự bảo vệ và gửi các bạch cầu được gọi là đại thực bào (macrophages) tới nuốt các cholesterol xâm lấn trong thành động mạch. Khi các đại thực bào no cholesterol thì chúng được gọi là các tế bào bọt (foam cells) do vẻ bề ngoài của chúng. Khi các tế bào bọt tụ tập trong thành động mạch nhiều hơn, một vệt chất béo phát triển giữa lớp nội mạc và trung mạc. Nếu quá trình này không dừng lại, các vệt chất béo trở thành mảng bám (plaque) đẩy lớp nội mạc vào lòng mạch làm thu hẹp dòng chảy của máu.
 
 
 
Mảng bám phát triển một lớp áo sợi ở các mép ngoài cùng. Nhưng nếu cholesterol tiếp tục được thu thập trong các tế bào bọt bên trong mảng bám, lớp áo sợi bên ngoài có thể suy yếu và cuối cùng là vỡ. Các động mạch tận nhỏ hơn có thể nhanh chóng bị tắc nghẽn. Theo thời gian, máu đông có thể phát triển tại vị trí vỡ và làm tắc nghẽn hoàn toàn động mạch.
 
 
Nhồi máu cơ tim (cơn đau thắt ngực) xuất hiện khi mô cơ tim không nhận được oxy và chất dinh dưỡng thiết yếu.

Thuốc điều trị rối loạn cholesterol
 
 
Thuốc làm giảm cholesterol phổ biến nhất là statin.

Statin làm gián đoạn việc sản xuất cholesterol bằng cách ngăn chặn một loại men (enzyme) trong các tế bào gan. Điều này làm cho có rất ít cholesterol được giải phóng vào máu.
 
 
Một số statin cũng làm giảm quá trình viêm trong thành động mạch. Khi cơ thể giảm phản ứng với cholesterol xâm nhiễm thì các đại thực bào ít tới thành động mạch hơn để hình thành các tế bào bọt và mảng bám. Khi mảng bám ngừng phát triển bên trong động mạch thì lớp áo sợi bên ngoài vẫn vững chắc và ít có khả năng vỡ. Điều này được gọi là mảng bám ổn định.
 
ThS. BS. Lương Quốc Chính - Theo BSNT
Bình luận
Tin mới
  • 22/10/2020

    Giảm cân an toàn trong khi mang thai

    Với nhiều người, mang thai là chuyện vô cùng đơn giản và không phải chuẩn bị gì nhiều. Nhưng với nhiều người khác, để mang thai được, họ phải vô cùng nỗ lực, không chỉ trong việc thụ thai mà cả việc giảm cân nữa.

  • 21/10/2020

    Rượu ảnh hưởng lên não bộ như thế nào?

    Nhiều người trong chúng ta có thể đã nghe cụm từ: rượu “giết chết” các tế bào não. Cụm từ này có thể là do cha mẹ, thầy cô hoặc thậm chí là từ trường học truyền đạt lại. Nhưng liệu có phải đúng là như vậy?

  • 21/10/2020

    5 động tác giãn cơ ngực, tránh gù lưng

    Các bài tập giãn cơ ngực không chỉ giúp cơ bắp thả lỏng sau tập thể thao, mà còn giúp dân văn phòng chống gù lưng và đau nhức do ngồi sai tư thế.

  • 21/10/2020

    Những ảnh hưởng của hút thuốc lá đối với não bộ

    Thuốc lá là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tử vong tại nhiều quốc gia trên thế giới. Những tác hại của thuốc lá được biết đến phổ biến như tăng nguy cơ các bệnh tim mạch, đột quỵ, ung thư, các bệnh phổi và nhiều vấn đề sức khỏe đi kèm. Vậy trên não bộ, thuốc lá có những ảnh hưởng như thế nào?

  • 20/10/2020

    Lồng ấp cho trẻ sơ sinh

    Bạn đã phải chờ đợi suốt 9 tháng 10 ngày để được gặp thiên thần bé nhỏ của mình, do vậy, bạn sẽ không muốn bất cứ điều gì chia rẽ bạn và em bé trong những ngày đầu sau sinh cả. Tuy nhiên, nếu bạn sinh non hoặc nếu em bé cần chăm sóc đặc biệt, thì em bé sẽ cần ở lại trong đơn vị chăm sóc sơ sinh đặc biệt (NICU) trong một vài ngày, và thậm chí sẽ phải nằm trong lồng ấp/lồng kính. Bài viết dưới đây sẽ giải đáp các thắc mắc của bạn về lồng ấp cho trẻ sơ sinh.

  • 20/10/2020

    Đái tháo đường: Ăn sáng thế nào để kiểm soát đường huyết?

    Có bữa sáng cân bằng, lành mạnh là rất quan trọng, đặc biệt nếu bạn mắc bệnh đái tháo đường. Tuy nhiên, nhiều người bệnh không biết mình có thể ăn gì trong bữa sáng để kiểm soát đường huyết hiệu quả.

  • 19/10/2020

    Trị da khô, nứt nẻ với 5 loại kem dưỡng ẩm tự chế

    Vào mùa Thu – Đông, độ ẩm không khí giảm, thời tiết hanh khô khiến làn da luôn khô ráp, thậm chí là nứt nẻ, bong tróc gây đau rát. Thực tế, không chỉ có làn da khô mà cả da thường, da hỗn hợp, da dầu cũng cần một loại kem dưỡng ẩm để nuôi dưỡng và hồi sinh làn da.

  • 19/10/2020

    10 lợi ích của acid béo omega-3 bạn sẽ không muốn bỏ qua

    Có thể bạn đã nghe tới các lợi ích của acid béo omega-3 như giúp hạ huyết áp, tốt cho tim mạch. Tuy nhiên, bổ sung acid béo omega-3 còn có thể mang tới nhiều lợi ích hơn thế, giúp bạn chăm sóc sức khỏe một cách tối ưu.

Xem thêm