Liệu các biện pháp tự nhiên có thể cải thiện sức khỏe túi mật?

Hiểu về các vấn đề liên quan đến túi mật

Túi mật nằm ngay dưới gan và chủ yếu lưu trữ mật, một chất lỏng do gan sản sinh để hỗ trợ tiêu hóa chất béo. Khi bạn ăn, túi mật sẽ tiết mật vào ruột non thông qua ống mật chủ. Mặc dù có nhiều loại bệnh về túi mật, nhưng sỏi mật là loại phổ biến nhất. Sỏi mật có thể hình thành khi một số chất trong dịch mật đông cứng lại và làm tắc nghẽn ống dẫn mật.

Các loại bệnh về túi mật bao gồm:

• Sỏi mật: Những hạt cứng làm tắc nghẽn ống dẫn mật.
• Viêm túi mật: Nhiễm trùng túi mật
• Hoại tử: Mô chết do thiếu máu cung cấp.
• Khối u và bướu: Mô bất thường trong túi mật
• Dị tật bẩm sinh: Các dị tật bẩm sinh ảnh hưởng đến chức năng túi mật.
• Viêm đường mật xơ cứng: Viêm và sẹo đường mật

Các triệu chứng của bệnh túi mật có thể khác nhau tùy thuộc vào từng trường hợp. Triệu chứng phổ biến nhất là đau, thường cảm thấy ở vùng bụng trên bên phải và thường xảy ra không liên tục.

Tham khảo thêm bài viết: Viêm túi mật cấp

Các triệu chứng khác có thể bao gồm:

• Buồn nôn và nôn mửa
• Đầy hơi
• Tiêu chảy mãn tính
• Cảm giác khó chịu ở bụng sau khi ăn.
• Vàng da
• Thay đổi về tính chất nước tiểu và/hoặc phân.
• Nhịp tim nhanh
• Sốt và ớn lạnh

Nếu bạn bị sỏi mật dai dẳng hoặc bệnh túi mật nghiêm trọng, phương pháp điều trị khả thi nhất có thể là phẫu thuật. Phẫu thuật cắt bỏ túi mật thường được thực hiện ngoại trú và có thể được tiến hành bằng phương pháp nội soi. Bạn có thể sống một cuộc sống bình thường mà không cần túi mật.

Trong các trường hợp bệnh túi mật nhẹ, bác sĩ có thể khuyên dùng thuốc giảm đau không cần kê đơn (OTC) hoặc thuốc giảm đau theo toa. Các loại thuốc khác cũng có thể được sử dụng để điều trị nhiều triệu chứng khác nhau.

Các phương pháp điều trị tự nhiên hơn cũng là một lựa chọn khả thi khác. Ví dụ, thay đổi chế độ ăn uống và một số thực phẩm chức năng có thể hữu ích cho bệnh lý túi mật.

Những loại thực phẩm chức năng nào có thể giúp ích cho túi mật của bạn?

Một số thực phẩm chức năng, bao gồm vitamin, khoáng chất và thảo dược, có thể mang lại lợi ích cho bệnh lý túi mật.

Tuy nhiên, không có loại thực phẩm chức năng nào có thể tự chữa khỏi hoàn toàn bệnh túi mật. Thực phẩm chức năng chỉ nên được sử dụng để hỗ trợ các phương pháp điều trị khác cho bất kỳ tình trạng sức khỏe nào, bao gồm cả bệnh túi mật.

Mặc dù có nhiều tuyên bố về hiệu quả của thực phẩm chức năng đối với bệnh túi mật, nhưng kết quả nghiên cứu lại trái chiều.

Dưới đây là những bằng chứng khoa học liên quan đến vitamin, khoáng chất, thảo dược và các chất bổ sung khác cho bệnh túi mật.

Magiê

Magie thường được quảng cáo như một phương thuốc chữa sỏi mật. Tuy nhiên, có rất ít bằng chứng khoa học để chứng minh điều này.

Một số nghiên cứu từ đầu những năm 2000 ủng hộ việc bổ sung magie để điều trị sỏi mật và các vấn đề khác về túi mật. Một nghiên cứu năm 2008 cho thấy nam giới tiêu thụ nhiều magie hơn ít có khả năng bị sỏi mật hơn.

Tuy nhiên, kể từ đó, các nhà nghiên cứu chỉ tiến hành một vài nghiên cứu về magiê đối với sức khỏe túi mật.

Một nghiên cứu gần đây hơn từ năm 2021 đã phát hiện ra vai trò tiềm năng của magie trong việc phòng ngừa ung thư túi mật. Trong nghiên cứu thí nghiệm, magie đã ức chế sự phát triển của ung thư túi mật và thậm chí tiêu diệt các tế bào ung thư.

Tuy nhiên, hiện tại, những kết quả này chưa được lặp lại ở người. Cần có thêm nghiên cứu về magiê đối với bệnh túi mật.

Bồ công anh

Bồ công anh được biết đến là chứa các chất hoạt tính sinh học như beta-sitosterol, axit caffeic, taraxerol.và polysaccharid. Những chất này được cho là có tác dụng bảo vệ đường tiêu hóa. Các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng những chất này và các chất khác trong bồ công anh có lợi cho việc điều trị sỏi mật.

Những người ủng hộ cho rằng rễ bồ công anh làm tăng lưu lượng mật, có thể giúp ngăn ngừa sỏi mật và các bệnh khác. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng khoa học chắc chắn nào hỗ trợ điều này. Cần có thêm nghiên cứu.

Vitamin C

Là một chất chống oxy hóa, vitamin C thường được dùng để bảo vệ cơ thể khỏi stress oxy hóa và nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau.

Có một số bằng chứng cho thấy việc bổ sung vitamin C có thể bảo vệ chống lại một số loại bệnh về túi mật, nhưng nhìn chung số lượng các nghiên cứu liên quan hỗ trợ điều này còn thiếu.

Một nghiên cứu quan sát cũ đã tìm thấy mối liên hệ giữa việc bổ sung vitamin C và sỏi mật. Trong nghiên cứu trên hơn 2.000 người trưởng thành, những người báo cáo thường xuyên tiêu thụ vitamin C có tỷ lệ mắc sỏi mật thấp hơn so với những người báo cáo tiêu thụ ít vitamin C. Các nhà nghiên cứu kết luận rằng vitamin C có thể bảo vệ chống lại sỏi mật.

Vitamin E

Vitamin E là một loại vitamin tan trong chất béo và là chất chống oxy hóa có thể giúp bạn phòng ngừa sỏi mật.

Trong một nghiên cứu trên hơn 500 người trưởng thành, các nhà nghiên cứu đã đưa ra giả thuyết rằng nồng độ vitamin E trong máu sẽ tỷ lệ nghịch với nguy cơ sỏi mật. Những người tham gia đồng ý lấy máu để đánh giá tình trạng vitamin E của họ. Sỏi mật cũng được phát hiện thông qua siêu âm.

Kết quả cho thấy những người tham gia mắc bệnh sỏi mật có mức vitamin E thấp hơn so với những người không mắc bệnh. Tương tự, mức vitamin E cao hơn có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh sỏi mật thấp hơn.

Hiện nay, có rất ít nghiên cứu khác về tác dụng của vitamin E đối với bệnh túi mật. Nhìn chung, nghiên cứu trong lĩnh vực này còn hạn chế và cần thêm nhiều nghiên cứu nữa.

Caffeine

Một số nghiên cứu chỉ ra rằng caffeine có thể là một phương thuốc tự nhiên chữa sỏi mật.
Theo một đánh giá có hệ thống, việc tiêu thụ cà phê có liên quan đến nguy cơ mắc sỏi mật thấp hơn. Các nghiên cứu cũng cho thấy rằng bạn càng uống nhiều cà phê, nguy cơ mắc sỏi mật càng thấp.

Một nghiên cứu quan sát đã xem xét tác động của việc tiêu thụ nhiều cà phê đến nguy cơ mắc sỏi mật. Bằng cách phân tích hơn 100.000 người thuộc dân số nói chung, các nhà nghiên cứu đã kết luận rằng uống từ 2 đến 6 tách cà phê mỗi ngày có thể giúp phòng ngừa sỏi mật.

Một nghiên cứu quan sát khác cho thấy việc tiêu thụ cà phê có thể làm giảm nguy cơ ung thư túi mật. Theo các nhà nghiên cứu, cà phê có thể làm giảm nguy cơ mắc ung thư túi mật bằng cách ức chế sự hình thành sỏi mật. Sỏi mật là một yếu tố nguy cơ gây ung thư túi mật.

Tham khảo thêm bài viết: Vai trò của túi mật trong cơ thể

Điều đáng chú ý là có một số nghiên cứu khác về bệnh túi mật không tìm thấy lợi ích nào từ việc sử dụng caffeine.

Mặc dù cà phê có thể có ích, nhưng quá nhiều caffeine có thể gây hại. Người lớn nên hạn chế tiêu thụ quá 400 miligam mỗi ngày, tương đương khoảng 4 hoặc 5 tách cà phê.

Cây kế sữa (cúc gai)

Cây kế sữa (Silybum marianum) là một loại cây thuốc được cho là có nhiều công dụng. Cây kế sữa đã được sử dụng hàng thế kỷ như một phương pháp điều trị tự nhiên cho sỏi mật. Silymarin, một trong những thành phần hoạt tính chính trong cây kế sữa được cho là chịu trách nhiệm cho bất kỳ tác dụng có lợi nào đối với sỏi mật.

Tuy nhiên, hiện chưa có nghiên cứu nào giải thích được cơ chế cây kế sữa có thể bảo vệ chống lại sỏi mật. Cần có các nghiên cứu được thiết kế tốt để chứng minh liệu cây kế sữa có vai trò nào trong việc phòng ngừa sỏi mật hay không.