Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Làm sao để da trắng?

Dù hiện tại, khuynh hướng làm nâu làn da đang có vẻ thịnh nhưng với đa phần, sở hữu làn da trắng nõn nà vẫn là sự mơ ước. Vậy có những phương cách nào để được làn da trắng như mong muốn không?

Làm sao để da trắng?

Da có màu sậm là do các tế bào hắc tố. Càng nhiều tế bào hắc tố, màu da càng sậm. Tỷ lệ tế bào hắc tố trong lớp tế bào da liên quan yếu tố chủng tộc di truyền. Về lý thuyết, các tế bào hắc tố này chính là yếu tố bảo vệ cho làn da khỏi tác động của tia cực tím dưới ánh sáng mặt trời. Do đó, khi bạn ra nắng hay tiếp xúc ánh nắng nhiều thì sậm đen lại vì cơ thể bạn đã tăng số tế bào hắc tố để bảo vệ làn da, khi bạn ít tiếp xúc lại thì làn da sẽ sáng dần lên. Nhưng theo thời gian, dưới sự tác động tích lũy của ánh sánh mặt trời, môi trường ô nhiễm, mụn, sẹo có thể gây tổn thương da và làm cho da trở nên già cỗi hơn.

Điều trị nám da bằng laser

Có nên lột da với hóa chất?

Những tổn thương da như vậy có thể xử lý bằng phương pháp lột da với hóa chất, một thủ thuật không xâm nhập nhằm kích thích sự phát triển của tế bào da, làm cho da trở nên trơn láng, sạch sẽ. Phương pháp lột da với hóa chất cũng được ứng dụng để xử lý xạm da, chúng được sử dụng ở mặt, tay chân, cổ và ngực.

Có nhiều hoạt chất khác nhau được sử dụng để lột da. Hiệu quả của mỗi phương pháp tùy thuộc vào độ sâu của tổn thương, hoạt chất sử dụng, độc tính và kinh nghiệm của bác sĩ.

Lột lớp da rất nông bao gồm 10 - 20% trichloroacetic acid, dung dịch Jessner được bôi từ 1 - 3 lớp, và glycolic acid 20 - 30%.

Lột trung bình thường với hoạt chất trichloroacetic acid nồng độ 30 - 50% và trichloroacetic acid thêm nhiều dung dịch khác như là dung dịch Jessner’s, solid carbon dioxide và glycolic acid.

Dung dịch Jessner bao gồm 14g resorcinol, 14g salicylic acid và 14ml của lactic acid 85% được trộn lẫn với dung dịch ethanol 95% để đủ 100ml. Công thức này được tạo ra nhằm để hạn chế tối thiểu độc tính của từng thuốc riêng lẻ. Trichloroacetic acid có thể được pha chế với nhiều nồng độ tùy thuộc vào sự định giá cần lột đến độ sâu của lớp da nào.

Phương pháp lột da với phenol ít có nguy cơ để lại sẹo hơn so với sử dụng TCA, nhưng thường đi kèm với trình trạng giảm sắc tố da hơn. Phenol được hấp thu vào máu và có thể gây rối loạn nhịp tim. Để tránh tác hại này, bệnh nhân được khám xét toàn diện với thử máu, nước tiểu và đo điện tim. Phenol được bài tiết hơn 75% thông qua đường tiểu.

Tiền xử lý trước với một hóa chất tẩy trắng có thể phòng chứng tăng nhiễm sắc đối với những người nhạy cảm như: hydroquinone, azealic acid, tretinoin.

Về mặt kỹ thuật, bệnh nhân được khuyến cáo ngưng trang điểm khoảng 24 giờ trước đó và sau khi thực hiện được khuyến cáo giữ ẩm vùng da được xử lý để kích thích vết thương mau lành. Có thể dùng kèm những dung dịch làm dịu da (emollient lotion). Sau khoảng 7 - 9 ngày, lớp biểu mô có thể tái tạo và có thể thực hiện trang điểm. Sử dụng kem chống nắng để phòng ngừa tăng nhiễm sắc.

Biến chứng: có lẽ biến chứng hay gặp nhất là để lại sẹo, thay đổi sắc tố da, nhiễm trùng là một vấn đề không thường xuyên, đỏ da đôi khi cũng có thể xảy ra, đôi khi bùng phát lên với trang điểm.

Những phương pháp thông dụng

Các acid trái cây

Có 5 loại acid trái cây:

Citric acid: thường được chiết xuất từ chanh, cam và từ quả dứa. Phương pháp này thường đơn giản và hiệu quả.

Glycolic acid: chiết xuất từ đường mía, phương pháp này có thể làm bong lớp sừng bên ngoài và kích thích collagen phát triển.

Malic acid: chất này chiết xuất từ quả táo, nó có thể làm nở lỗ chân lông, làm lỗ chân lông đẩy chất bả nhờn và làm giảm mụn.

Tartaric acid: chất này chiết xuất từ quả nho và có tác dụng như phương pháp trên, làm bong da nhẹ.

Lactic acid: có tác dụng làm bong đi lớp da chết, làm cho da khỏe mạnh hơn, mềm hơn và sáng sủa hơn. Chất này được chiết xuất từ sữa chua hoặc từ quả việt quất.

Vì các acid thuộc nhóm AHA chỉ có tác dụng bong lớp sừng ngoài da và còn tùy thuộc vào nồng độ acid, nồng độ từ 2 - 8% chỉ làm bong một ít lớp sừng, còn nồng độ 12% làm bong toàn bộ lớp sừng và gây ra hiện tượng kích thích da. Phương pháp này có thể lặp lại cách nhau khoảng 2 tuần, tùy thuộc vào mức độ lột. Với phương pháp lột da này, bạn sẽ cảm nhận và trông vẻ bình thường sau 3 - 4 ngày nếu lột nông, nếu lột sâu với nồng độ cao hơn phải mất vài tuần và vài tháng để hồi phục hoàn toàn.

Lột theo phương pháp Jessner

Đây là phương pháp cho phép lột sâu hơn so với phương pháp sử dụng AHA. Hoạt chất được điều chế từ salicylic acid (beta hydroxy acid), lactic acid (một loại alpha hydroxy acid) và resorcinol. Bác sĩ sẽ bôi một lớp glycolic để lau sạch các chất bã nhờn và lớp da chết bên ngoài để giúp cho dung dịch Jessner thấm tốt hơn. Sau đó sẽ bôi một lớp dung dịch trên mặt bạn. Dung dịch này sẽ gây một cảm giác bỏng nhẹ, sau đó dung dịch này sẽ bị trung hòa và rửa sạch với nước lạnh. Bệnh nhân được đắp mặt nạ và cho về. Phương pháp này có thể lặp lại cách nhau khoảng 2 - 3 tuần.

Lột theo phương pháp Obagi Blue

Phương pháp này tương đối mới được phát triển nhờ BS. Zein E. Obagi, sử dụng trichloracetic acid (TCA) để xử lý các nếp nhăn, các sẹo nông, sẹo da và tăng nhiễm sắc tố da. Nó được thực hiện từ 1 - 4 bước, thuận lợi cho mọi loại da. Với phương pháp Blue peel, những người với tông da đậm màu có thể an toàn để thực hiện việc tái tạo da. Dung dịch được bôi lên da từ 1 – 4 lớp và lưu lại trên da khoảng 25 - 30 phút, cho cảm giác da bỏng nhẹ. Lớp da của bạn sẽ bị lột trong vòng 2 - 3 ngày và lành sau 7 - 10 ngày. Một lớp màu xanh vẫn còn lưu lại trên da của bạn, nó sẽ được rửa sạch đi sau 12 – 24 giờ. Phương pháp này có thể thực hiện ở cổ, ngực, lưng, tay và chân như kỹ thuật ở mặt. Sau đó bạn sẽ được hướng dẫn chế độ chăm sóc da bằng cách sử dụng thêm một số loại thuốc bôi, kem chống nắng. Phương pháp này có thể lặp lại cách nhau khoảng 4 tuần.

Lột theo phương pháp sử dụng Phenol

Đây là phương pháp dùng để cải thiện những tổn thương da do ánh sáng mặt trời, cũng như những nếp nhăn trung bình của da. Nó gây tổn thương tương đối sâu có thể đến lớp bì, phương pháp này thường được giới hạn riêng cho vùng mặt, không áp dụng với cổ, tay… Có những báo cáo ghi nhận có thể có tổn thương gây sẹo khi sử dụng ở những vùng không phải mặt.

Tắm trắng

Do nhu cầu không ngừng làm đẹp, các dịch vụ làm đẹp đã triển khai chế độ chăm sóc da không chỉ giới hạn riêng vùng mặt mà còn khắp cơ thể, các loại mỹ phẩm dưỡng thể ra đời kéo theo phương cách tắm trắng cũng hình thành.

Hiện nay, một số thẩm mỹ viện thực hiện một số dịch vụ như tắm trắng, có nơi công đoạn này thực hiện qua 7 công đoạn, có nơi qua 15 công đoạn… Các sản phẩm được giới thiệu là: sữa, tảo biển, mật ong, trân châu, tinh dầu thiên nhiên… Thực ra với những công đoạn này nhìn chung chỉ có tác dụng làm bong lớp thượng bì da bên ngoài (lớp sừng), làm dưỡng da, bảo vệ da, làm da sáng hơn, thông qua các alphahydroxy acid (AHA), các chất dinh dưỡng da. Sau một thời gian, màu sắc da trở về nguyên thủy như ban đầu. Tuy nhiên, bên cạnh đó có một số người sau khi tắm về ở những cơ sở sử dụng hoạt chất trôi nổi, bị dị ứng với biểu hiện nóng, rát da, đỏ da…

Màu sắc da trắng hay đen do liên quan đến di truyền, chủng tộc, không thể nào làm thay đổi hoàn toàn được. Cho dù bạn sử dụng phương pháp nào đi nữa cũng nên nhớ tác hại của tia cực tím, là yếu tố nguy hiểm, hủy hoại làn da của bạn và nếu như bạn muốn làn da mình không bị rám nắng quá nên hạn chế tiếp xúc ánh nắng trong giai đoạn từ 10 - 15 giờ, là giai đoạn tia cực tím hoạt động mạnh nhất. Nếu cần nên sử dụng kem chống nắng và có thể trang bị các dụng cụ như: đội mũ, nón, mang găng, đeo khẩu trang, kính mát hỗ trợ. Các thực phẩm giàu chất chống oxy hóa như vitamin E, C, A cũng được khuyến cáo nên dùng.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 4 loại thực phẩm giúp loại bỏ quầng thâm quanh mắt

BS. NGÔ HỮU LỘC - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 14/03/2026

    Trà thảo mộc – Thức uống giá trị góc nhìn khoa học

    Theo nhiều ghi chép lịch sử và truyền thuyết dân gian Đông Á, trà có nguồn gốc từ rất sớm và từ lâu đã được xem là thức uống vừa giúp giải khát, vừa mang ý nghĩa bồi bổ sức khỏe. Dù các câu chuyện như truyền thuyết Thần Nông mang màu sắc văn hóa – biểu tượng, chúng phản ánh thực tế rằng con người đã sớm khai thác thực vật như một phần của chăm sóc sức khỏe qua hàng nghìn năm. Các bằng chứng khảo cổ và tư liệu lịch sử cũng cho thấy trà và các chế phẩm thảo mộc đã được sử dụng rộng rãi trong chế độ ăn và y học dân gian của nhiều nền văn minh, đặc biệt tại châu Á.

  • 14/03/2026

    5 thói quen uống cà phê sai cách phổ biến nên tránh

    Uống cà phê sai cách như thêm nhiều đường, uống quá sớm hoặc quá nhiều có thể gây mất ngủ và cản trở giảm cân. Chỉ cần vài điều chỉnh nhỏ trong thói quen hàng ngày sẽ giúp bạn tối ưu hóa lợi ích sức khỏe từ thức uống này.

  • 14/03/2026

    Các vận động viên thể thao có uống nước ngọt tăng lực không?

    Trong thế giới thể thao hiện đại, từ những tay đua trên các chặng đua rực lửa, những trận bóng đá đỉnh cao cho đến các giải đấu Thể thao điện tử (Esports) triệu đô, hình ảnh các hãng đồ uống tăng lực khổng lồ hay xuất hiện trên mọi phương diện. Chúng ta thường thấy các vận động viên hàng đầu cầm trên tay những lon nước đặc trưng, uống một ngụm đầy sảng khoái trước ống kính truyền hình. Tuy nhiên, đằng sau những chiến dịch truyền hình và hình ảnh đầy năng lượng đó là một sự thật mà không phải ai cũng biết.

  • 13/03/2026

    Lý do phụ nữ sau 30 tuổi nên ăn đu đủ chín

    Sau tuổi 30, khi hệ nội tiết bắt đầu có những dấu hiệu 'lỗi nhịp', đu đủ chín không chỉ là món tráng miệng ngọt ngào mà còn là giải pháp tự nhiên giúp chị em cân bằng nội tiết từ sâu bên trong.

  • 13/03/2026

    Những mùi lạ thầm lặng gây hại sức khỏe của bạn

    Khứu giác không chỉ giúp chúng ta thưởng thức hương vị cuộc sống mà còn là một hệ thống cảnh báo sớm quan trọng của cơ thể. Tuy nhiên, nhiều người thường phớt lờ những mùi lạ trong môi trường sống mà không biết rằng ô nhiễm mùi có thể gây ra những tác động tiêu cực ngay lập tức hoặc lâu dài đến sức khỏe thể chất và tinh thần.

  • 12/03/2026

    Flavonoids và lợi ích trong phòng ngừa bệnh Alzheimer

    Alzheimer là dạng sa sút trí tuệ phổ biến nhất ở người cao tuổi, đặc trưng bởi sự thoái hóa dần dần của tế bào thần kinh và synap trong não. Hậu quả là trí nhớ, tư duy, ngôn ngữ và khả năng sinh hoạt hàng ngày của người bệnh suy giảm nghiêm trọng.

  • 12/03/2026

    Những ai nên tránh ăn rau cải bẹ xanh?

    Dù có nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng rau cải bẹ xanh vẫn tiềm ẩn nguy cơ có hại cho sức khỏe với một số người. Nếu ăn uống thiếu kiến thức, loại rau này có thể khiến bệnh tình trở nên tồi tệ hơn.

  • 12/03/2026

    Cách giảm mỡ mặt - 8 mẹo hiệu quả giúp khuôn mặt thon gọn tự nhiên

    Bạn đang cảm thấy tự ti với đôi má bánh bao, nọng cằm hay vùng cổ kém thon gọn? Bạn không đơn độc. Mặc dù trên thị trường có rất nhiều loại đai định hình hay thiết bị massage được quảng cáo là "thần dược" giúp mặt thon gọn, nhưng thực tế có rất ít bằng chứng khoa học ủng hộ các phương pháp này.

Xem thêm