Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Cách phòng tránh sỏi mật hiệu quả

Sỏi mật tức là đường dẫn mật có sỏi, gặp chủ yếu ở người trưởng thành, tuổi càng cao, càng dễ mắc; nữ mắc bệnh nhiều hơn nam. Không chữa trị dứt điểm, sỏi mật có thể đưa đến biến chứng nguy hiểm.

Triệu chứng của bệnh sỏi mật

80% các trường hợp sỏi mật không có triệu chứng, đặc biệt là sỏi túi mật. Một số người có thể thấy xuất hiện các dấu hiệu mơ hồ như chán ăn, sợ mùi dầu mỡ hoặc đắng miệng, khô họng, buồn nôn, đầy trướng, chậm tiêu sau mỗi bữa ăn. 20% còn lại có triệu chứng khi đã bị biến chứng, với các dấu hiệu: Đau bụng: Đau do sỏi mật thường khởi phát sau bữa ăn nhiều dầu mỡ, hoặc vào ban đêm khiến bạn mất ngủ. Vị trí đau ban đầu có thể hạ sườn phải, sau đó lan ra bả vai phải và ra sau lưng. Cơn đau có thể âm ỉ nhưng cũng có thể rất dữ dội, kéo dài vài giờ cho đến vài ngày. Sốt: Sốt có thể xảy ra trước, hoặc sau cơn đau, kéo dài vài giờ, có khi vài tuần, hàng tháng. Vàng da: Vàng da, vàng mắt xảy ra sau đau và sốt 1 - 2 ngày do sỏi gây tắc mật, kèm theo ngứa, nước tiểu vàng, phân bạc. Vàng da mất đi chậm hơn so với đau và sốt.

Để chẩn đoán bệnh, ngoài 3 triệu chứng điển hình (đau, sốt, vàng da), cần xét nghiệm công thức máu (bạch cầu tăng cao), xét nghiệm sinh hóa gan mật (bilirubin tăng cao), xét nghiệm nước tiểu. Bên cạnh đó cần siêu âm, chụp cắt lớp vi tính (CT) hoặc chụp cộng hưởng từ (MRI).

Hình ảnh sỏi mật.

Nguyên nhân hình thành sỏi mật

Có trong dịch mật, với nhiều nguyên nhân khác nhau. Đó có thể là sự mất cân bằng do sản xuất, vận chuyển dịch mật trong gan - nơi tiết ra dịch mật, ứ trệ dịch mật kéo dài, viêm đường mật và nhiễm khuẩn dịch mật. Ngoài ra, yếu tố cơ địa cũng là một trong những nguyên nhân gây sỏi mật rất khó tác động. Các yếu tố làm tăng nguy cơ phát triển sỏi mật bao gồm: Chức năng gan suy giảm (gan nhiễm mỡ, viêm gan, xơ gan, tăng men gan...) làm giảm chất chất lượng dịch mật; Thừa cân, béo phì, rối loạn mỡ máu; Chế độ ăn uống ít calo, nhiều chất béo bão hòa, ít chất xơ và rau xanh; Lối sống ít vận động khiến dịch mật bị ứ trệ tạo điều kiện thuận lợi cho cholesterol kết tủa; Sử dụng thuốc tránh thai dài ngày; Sử dụng thuốc hạ cholesterol (hạ mỡ máu) làm tăng đào thải cholesterol trong dịch mật.

Biến chứng do sỏi mật

Sỏi có thể gây tắc nghẽn dịch mật thành từng đợt, nếu kéo dài sẽ dẫn đến viêm đường mật, túi mật (90% bệnh nhân bị sỏi đường mật nhập viện là do viêm đường mật, túi mật) cấp hoặc mạn tính, viêm tụy cấp, nặng hơn nữa là sốc do nhiễm trùng đường mật, hoại tử túi mật, viêm phúc mạc, nhiễm khuẩn huyết... Nếu không xử lý cấp cứu nhanh chóng, kịp thời, thậm chí có thể gây tử vong.

Sỏi gan có thể gây ứ mật trong gan, gây áp-xe gan, xơ gan và cuối cùng dẫn đến suy gan làm giảm khả năng chuyển hóa trong cơ thể.

Nguyên tắc điều trị

Khi nghi ngờ bị sỏi mật cần đi khám bệnh để được xác định trên cơ sở các kết quả thu được, bác sĩ sẽ có hướng điều trị. Điều trị sỏi mật trước tiên là điều trị nội khoa (dùng thuốc), ngay cả khi có viêm nhiễm đường mật, nhất là đối với người cao tuổi, sức khỏe yếu. Nếu điều trị nội khoa không khỏi, có thể phải hội chẩn để điều trị ngoại khoa (phẫu thuật) nhằm hạn chế biến chứng. Ngày nay, mổ lấy sỏi mật bằng phương pháp nội soi có nhiều ưu điểm.

Phòng ngừa sỏi mật

Chế độ ăn uống lành mạnh: Thói quen ăn uống đóng vai trò rất quan trọng giúp bạn phòng bệnh và tăng cường sức đề kháng. Để ngăn ngừa bệnh sỏi mật, hãy luôn nhớ ăn đủ bữa và cân đối dinh dưỡng theo những lưu ý sau đây: Ăn đủ bữa: Bạn không nên nhịn đói hoặc bỏ bữa, đặc biệt là bữa sáng vì thói quen này có thể làm tăng nguy cơ mắc sỏi mật; Đảm bảo dinh dưỡng: cân đối dinh dưỡng và hạn chế thực phẩm giàu cholesterol như nội tạng động vật, lòng đỏ trứng, các loại thịt đỏ. Hãy ăn nhiều rau xanh, củ quả tươi và uống đủ nước mỗi ngày.

Thói quen vận động: Cần duy trì thói quen vận động để tăng cường sức khỏe và giữ cân nặng hợp lý: Thường xuyên tập thể dục: Bạn có thể chọn những bài tập đơn giản nhẹ nhàng như đi bộ, bơi lội, yoga... Giữ cân nặng hợp lý: Nếu bạn thừa cân, đừng nôn nóng giảm cân cấp tốc mà phải thực hiện giảm từ từ vì sụt cân nhanh có thể làm tăng nguy cơ sỏi túi mật. Mức giảm khoảng 0,5 - 1kg mỗi tuần là hợp lý nhất.

Tham khảo thêm thông tin bài viết: Đào thải sỏi mật bằng biện pháp tự nhiên

BS. Nguyễn Thị Phương - Theo suckhoedoisong.vn
Bình luận
Tin mới
  • 08/08/2020

    Những loại thức ăn tốt cho thai phụ

    Chế độ dinh dưỡng của phụ nữ trong thời kỳ mang thai có vai trò rất quan trọng, nó là yếu tố quyết định đối với sự phát triển của thai nhi. Phụ nữ có thai cần ăn uống đầy đủ trong suốt thời kỳ mang thai cũng như sau khi sinh con để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng cho cả mẹ và con.

  • 08/08/2020

    Thực phẩm vừa làm trắng răng, vừa chống hôi miệng cực kỳ hiệu quả

    Có nhiều cách khác nhau để bạn có thể đẩy lùi chứng hôi miệng và giúp cho hàm răng trắng sáng, khỏe mạnh. Một trong những cách hiệu quả là thông qua việc kết hợp các thực phẩm sau đây vào chế độ ăn uống hàng ngày.

  • 08/08/2020

    Vắc-xin phòng COVID - 19 của Moderna có hiệu quả bảo vệ tốt trên khỉ

    Hãng Moderna, Mỹ mới cho biết, vắc-xin COVID-19 mRNA-1273 đang thử nghiệm của công ty này đã tạo ra đáp ứng miễn dịch mạnh mẽ và bảo vệ chống nhiễm trùng ở phổi và mũi, cũng như ngăn ngừa bệnh phổi trong nghiên cứu với các loài linh trưởng.

  • 08/08/2020

    Nguyên nhân khiến bạn hay bị chuột rút, run tay chân không kiểm soát

    Thường xuyên bị chuột rút, run tay chân không kiểm soát có thể ảnh hưởng xấu tới chất lượng cuộc sống của bạn. Hiểu nguyên nhân của các tình trạng này có thể giúp bạn khắc phục vấn đề hiệu quả hơn.

  • 07/08/2020

    Viêm khớp vảy nến: nên ăn và kiêng những thực phẩm nào?

    Nếu không được điều trị kịp thời, viêm khớp vảy nến có thể phá hủy khớp, dẫn đến mất chức năng vận động. Người bệnh nên thực hiện chế độ ăn uống hợp lý, kết hợp với chỉ dẫn của bác sỹ để ngăn ngừa hiện tượng biến dạng do viêm khớp vảy nến.

  • 07/08/2020

    Làm thế nào để có giấc ngủ ngon ở tuổi mãn kinh?

    Ở tuổi trung niên, phụ nữ thường mất ngủ do những thay đổi về nội tiết tố, trong đó có hormone quyết định giấc ngủ melatonin. Để điều trị chứng mất ngủ thời kỳ mãn kinh, chị em có thể thử một số biện pháp sau.

  • 07/08/2020

    Bà bầu ăn măng tây có tốt không?

    Như bạn đã biết, măng tây là loại thực phẩm chứa ít calo nhưng rất giàu chất dinh dưỡng, đặc biệt là folate, vitamin và chất chống oxy hóa. Những dưỡng chất này cực kỳ hữu ích đối với sức khỏe của bà bầu và sự phát triển của thai nhi.

  • 07/08/2020

    Mách bạn 7 cách dùng bột yến mạch để trị mụn đầu trắng

    Bột yến mạch là nguyên liệu khá quen thuộc trong lĩnh vực làm đẹp, đặc biệt là chăm sóc da. Tuy nhiên không có nhiều người biết bột yến mạch đặc biệt hiệu quả trong việc điều trị mụn đầu trắng.

Xem thêm