Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bí quyết nuôi dạy con vượt qua tuổi dậy thì

Những năm tháng tuổi dậy thì luôn đầy thử thách với cả đứa trẻ lẫn bố mẹ chúng. Thời kỳ này, cơ thể, tâm trí và cảm xúc phát triển nhanh chóng một cách đột ngột. Trẻ vị thành niên cũng bắt đầu những suy nghĩ mình là ai và mình muốn trở thành người như thế nào, chúng thử và học hỏi những điều mới mẻ, và điều này cũng có thể là một nguy cơ để trẻ tiếp xúc với những thứ tiêu cực.

Nuôi dạy con cái trong những năm thiếu niên có thể là một khoảng thời gian rất thú vị nhưng cũng thực sự rủi ro. Đó là bởi vì não bộ của thanh thiếu niên vẫn đang phát triển và cực kỳ nhạy cảm với cảm xúc cũng như những điều chúng cảm thấy tốt. Các phần của não có chức năng kiểm soát xung động và ra quyết định hợp lý vẫn đang được hình thành.

Tuổi thanh thiếu niên có nguy cơ nghiện sử dụng rượu, ma túy và thuốc lá, hành vi tình dục không an toàn và lái xe mạo hiểm cao hơn. Chúng cũng có nhiều khả năng gặp các vấn đề về sức khỏe tâm thần, như lo lắng và trầm cảm. Thanh thiếu niên có thể lựa chọn thực phẩm không lành mạnh và bỏ bê hoạt động thể chất. Hầu hết chúng không ngủ đủ 8 đến 10 tiếng mỗi đêm. Nhưng một số chiến lược nuôi dạy con cái nhất định có thể giúp bố mẹ hướng trẻ đến những lựa chọn lành mạnh và ít rủi ro hơn.

Dưới đây là những chiến lược đã được nghiên cứu và chứng minh tính hiệu quả giúp bố mẹ nuôi dạy con cái vượt qua tuổi vị thành niên theo chiều hướng tích cực:

Xây dựng mối quan hệ tích cực với con

Xây dựng mối quan hệ tích cực, đáng tin với con cái của bạn là một chìa khóa quan trọng. Điều này làm cho trẻ dễ dàng lắng nghe những lời khuyên của bạn cũng như tuân theo các quy tắc mà bạn đề ra.

Cách để xây dựng mối quan hệ này là tôn trọng trẻ, ủng hộ và khuyến khích những hành vi của chúng, hạn chế làm những hành động tiêu cực như la hét, phàn nàn hoặc chỉ trích con bạn. Bạn cũng có thể xây dựng mối quan hệ tốt bằng cách dành nhiều thời gian với con, lắng nghe những cảm xúc và suy nghĩ của chúng, thể hiện mình quan tâm đến các vấn đề mà con gặp phải. Cách này giúp bạn kết nối với trẻ tốt hơn.

Hãy bình tĩnh khi chúng thể hiện những quan điểm trái chiều với bạn, điều này giúp xây dựng niềm tin. Đây cũng là phương pháp dạy cho trẻ dạy cho trẻ cách giải quyết vấn đề. Hãy chia sẻ những kinh nghiệm của bản thân thay vì giáo huấn con và bắt chúng phải tuân theo ý của bạn một cách độc đoán.

Bạn có thể xây dựng sự kết nối mạnh hơn với con bằng cách công nhận và khen thưởng những nỗ lực của chúng. Cho phép chúng có cơ hội để học những điều mới, khen thưởng khi chúng đã làm tốt.

Không nên cảm thấy bị chối bỏ khi con muốn tự lập

Một điều dễ nhận thấy là trẻ ở lứa tuổi này bắt đầu ngưng nhận sự giúp đỡ từ bố mẹ mà dựa vào bạn bè nhiều hơn. Vì thế, bố mẹ cần cân nhắc trước khi muốn lấy thông tin từ một trong số những bạn cùng trang lứa của trẻ. Trong thế giới riêng biệt của con, lúc này vai trò của bố mẹ đã dần mờ nhạt.

Đây là giai đoạn trẻ thực sự có những bí mật muốn giấu bố mẹ. Ngược lại, bố mẹ không đủ thời gian và nhẫn nại để kịp thích nghi với những chuyển biến quá lớn trong con. Bố mẹ càng quan tâm, tò mò tìm hiểu con từ bè bạn bao nhiêu thì con lại càng tỏ ra xa lánh, thờ ơ với bố mẹ bấy nhiêu. Cảm thấy mình bị chối bỏ cũng là điều dễ hiểu và quan trọng là bố mẹ cần tỉnh táo để vượt qua.

Thử tiếp cận gián tiếp

Khi con còn nhỏ, bố mẹ có thể hỏi thẳng vấn đề như: “Hôm nay, con học thế nào?”, “Ở trường có chuyện gì không?” hay “Con làm bài kiểm tra tốt không?” thì giờ đây mọi chuyện đã khác. Ở tuổi này, việc bạn hỏi những câu hỏi trực tiếp như vậy sẽ khiến con khó chịu và cảm thấy thế giới riêng của mình bị xâm phạm.

Nếu bố mẹ ngồi xuống bên con, không đặt bất cứ câu hỏi nào, chỉ lắng nghe thôi thì sẽ có khả năng biết được rất nhiều bí mật mà con đang giấu. Thỉnh thoảng, bạn có thể chủ động chia sẻ hay đưa ra lời khuyên cho con nhưng đừng can thiệp hay cố giải quyết các vấn đề thay con.

Việc hiểu rõ những thay đổi về tâm sinh lý diễn ra trong tuổi dậy thì của con là cần thiết với các bậc phụ huynh. Nhờ đó, bạn sẽ có cách dạy con hiệu quả. Không có điều gì đảm bảo bạn có thể ngăn con tránh khỏi những rủi ro gặp phải khi bước vào tuổi dậy thì, như rượu bia, nghiện ma túy hoặc tình dục không an toàn. Tuy nhiên, việc chia sẻ thật lòng và gần gũi với con, tôn trọng những quyết định và không quá phán xét chúng có thể hướng trẻ đến những điều tích cực một cách dễ dàng hơn.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những điều cơ bản về dậy thì ở con trai

Bình luận
Tin mới
  • 24/04/2026

    Dấu hiệu cảnh báo đau tim ở phụ nữ

    Các dấu hiệu của cơn đau tim có thể khác nhau ở phụ nữ so với nam giới, ngoài các dấu hiệu chung như đau ngực, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa...

  • 23/04/2026

    Cách phòng ngừa sỏi thận không dùng thuốc

    Sỏi thận có tỷ lệ tái phát cao nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu điều chỉnh lối sống và chế độ ăn uống hợp lý. Uống đủ nước, ăn nhạt, kiểm soát dinh dưỡng là những biện pháp quan trọng giúp bảo vệ thận lâu dài.

  • 23/04/2026

    Tại sao mùa hè là thời điểm vàng để trẻ phát triển chiều cao?

    Mùa hè không chỉ là khoảng thời gian nghỉ ngơi sau một năm học tập vất vả mà còn là cơ hội tuyệt vời để trẻ phát triển chiều cao một cách tốt nhất. Đây là lúc trẻ có nhiều thời gian tự do hơn để xây dựng những thói quen lành mạnh về ăn uống, vận động, ngủ nghỉ và tiếp xúc với ánh nắng. Tất cả những yếu tố này đều góp phần quan trọng giúp hormone tăng trưởng hoạt động hiệu quả, hỗ trợ xương và sụn khớp phát triển tối ưu. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin khoa học và thực tế để cha mẹ hiểu rõ hơn tại sao mùa hè lại là thời điểm vàng cho sự tăng trưởng chiều cao của trẻ.

  • 22/04/2026

    4 chế độ ăn kiêng điển hình làm da khô

    Da khô là một trong những vấn đề da liễu phổ biến mà nhiều người gặp phải. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến vẻ ngoài mà còn có thể gây ra cảm giác khó chịu, ngứa ngáy và thậm chí là tổn thương cho da. Một trong những nguyên nhân tiềm ẩn làm khô da là chế độ ăn uống không hợp lý.

  • 22/04/2026

    Mỗi người cần ngủ bao nhiêu giờ?

    Đối với nhiều người, sẽ luôn có một cảm giác bạn luôn thiểu ngủ nhưng không biết chính xác mình cần ngủ bao nhiêu là đủ? Giấc ngủ không phải là một sự xa xỉ, đó là nhu cầu sinh học thiết yếu. Ngủ đủ giấc có thể tạo nên sự khác biệt giữa một ngày trần đầy năng lượng và một ngày mệt mỏi rã rời.

  • 21/04/2026

    4 bài tập giúp cải thiện mỡ bụng hiệu quả nhất

    Để giảm mỡ bụng không thể tập trung vào một bài tập mà cần phối hợp bài tập toàn thân để tăng tiêu hao năng lượng, duy trì khối cơ và cải thiện chuyển hóa.

  • 21/04/2026

    8 loại thực phẩm thường ngày có thể chứa vi nhựa

    Vi nhựa có nhiều kích thước, hình dạng, màu sắc và thành phần polymer khác nhau, kèm các phụ gia hóa học; sự đa dạng này khiến việc phát hiện và đánh giá tác động sức khỏe của vi nhựa trở nên phức tạp. Hiện chưa có định nghĩa chuẩn toàn cầu cho vi nhựa và nano nhựa, cũng như chưa có phương pháp tiêu chuẩn để định lượng chính xác trong thực phẩm.

  • 20/04/2026

    3 cách tự làm mặt nạ từ chanh giúp làn da sáng mịn tức thì

    Chanh là một trong những nguyên liệu tự nhiên quen thuộc nhất trong gian bếp của mọi gia đình, đồng thời cũng là thành phần làm đẹp hữu hiệu nhờ chứa lượng lớn vitamin C và các acid tự nhiên.

Xem thêm