Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Thuốc và hội chứng serotonin

Hội chứng serotonin, hay nhiễm độc serotonin được coi là một tình trạng bệnh hiếm nhưng rất nguy hiểm đe dọa đến tính mạng của con người

Thuốc và hội chứng serotonin

Theo Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ, nguy cơ mắc hội chứng serotonin tăng lên do kết hợp các chất ức chế tái hấp thu serotonin chọn lọc (SSRIs) và các chất ức chế tái hấp thu serotonin norepinephrine có chọn lọc SSNRIs với các thuốc điều trị đau nửa đầu thuộc nhóm triptans.

Hội chứng serotonin

Hội chứng serotonin, hay nhiễm độc serotonin là một tình trạng bệnh hiếm nhưng rất nguy hiểm, có thể đe dọa đến tính mạng. Các triệu chứng của hội chứng serotonin là nhầm lẫn, mất sự phối hợp trong các động tác, bồn chồn, ảo giác, nôn, buồn nôn, tiêu chảy, sốt, tăng nhịp tim, ….

Hội chứng này  gây ra do việc phối hợp các thuốc làm ảnh hưởng đến nồng độ serotonin trong não để điều trị các bệnh khác nhau. Dưới đây là một số thuốc điển hình:

Thuốc ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRIs)

Người ta tin rằng não bộ có chứa hàng trăm loại chất hoá học khác nhau (các chất dẫn truyền thần kinh) hoạt động như là chất truyền tin giữa các tế bào não với nhau.

Serotonin là chất dẫn truyền thần kinh quan trọng trong việc điều chỉnh nhiều chức năng cơ thể cũng như cảm xúc. Mức serotonin thấp có liên quan đến trầm cảm và lo lắng.

SSRIs ức chế tái hấp thu serotonin trong não. Tái hấp thu là một quá trình mà các chất dẫn truyền thần kinh trong não được hấp thu lại và khử hoạt tính hoặc tái chế để sử dụng trong tương lai. Việc này làm tăng nồng độ serotonin giúp cải thiện tâm trạng, giảm lo lắng và ức chế hoảng loạn. SSRIs được coi là điều trị đầu tay cho rối loạn lo âu và bao gồm các thuốc sau:

  • Celexa (citalopram)
  • Luvox (fluvoxamine)
  • Prozac (fluoxetine)
  • Paxil (paroxetine)
  • Zoloft (sertraline)

Thuốc ức chế tái hấp thu Serotonin và norepinephrine chọn lọc (SSNRIs)

SSNRIs ức chế sự hấp thu lại serotonin và norepinephrine trong não. Norepinephrine là chất hoá học trong não có ảnh hưởng đến giấc ngủ và sự tỉnh táo, được cho là có liên quan đến phản ứng căng thẳng – hiếu chiến hay phiêu.

SSNRIs bao gồm:

  • Cymbalta (duloxetine)
  • Effexor, Effexor XR (venlafaxine)

Triptans

Triptans là một loại thuốc được sử dụng để điều trị đau nửa đầu hoặc đau đầu từng cơn. Chúng tác động lên thụ thể serotonin trong não, do đó ảnh hưởng đến mức độ serotonin.

Ví dụ về triptans bao gồm:

  • Amerge (naratriptan)
  • Axert (almotriptan)
  • Frova (frovatriptan)
  • Imitrex (sumatriptan)
  • Maxalt và Maxalt-MLT (rizatriptan)
  • Relpax (eletriptan)
  • Zomig và Zomig ZMT (zolmitriptan)

Ngoài ra, có một số loại  thuốc khác có liên quan đến sự thay đổi nồng độ serotonin trong não đều có nguy cơ làm tăng hội chứng serotonin.

Thuốc chống trầm cảm ba vòng

Thuốc chống trầm cảm ba vòng (TCAs) được đặt tên theo cấu trúc phân tử "ba vòng" của thuốc. Trước khi đưa SSRI vào cuối những năm 1980, TCAs là thuốc được lựa chọn để điều trị rối loạn trầm cảm chủ yếu, rối loạn hoảng loạn và các chứng rối loạn lo âu khác. TCAs cũng được sử dụng để điều trị hội chứng đau nhất định và tiểu đêm. Người ta tin rằng TCAs có chức năng tăng norepinephrine và serotonin trong não. Các thuốc TCA bao gồm:

  • Elavil (amitriptyline)
  • Tofranil (imipramine)
  • Sinequan (doxepin)
  • Anafranil (clomipramine)

Thuốc ức chế Oxidase Monoamine (IMAOs)

IMAOs là một loại thuốc chống trầm cảm được cho là làm tăng norepinephrine, serotonin và dopamine trong não. Chúng có hiệu quả trong điều trị rối loạn trầm cảm chủ yếu, rối loạn hoảng loạn và các rối loạn lo âu khác. Do những tương tác nguy hiểm tiềm ẩn với một số thực phẩm nhất định, đồ uống và các loại thuốc khác, IMAOs thường được coi là phương pháp cuối cùng. Ví dụ về IMAOs bao gồm:

  • Nardil (phenelzine)
  • Parnate (tranylcypromin)
  • Marplan (isocarboxazid)
  • Emsam (selegiline)

Thuốc chống trầm cảm khác

Ví dụ về các thuốc chống trầm cảm khác bao gồm:

  • Wellbutrin (bupropion)
  • Desyrel (trazadone)

Các loại thuốc Tâm thần khác

  • BuSpar (buspiron)
  • Eskalith (lithium)

Thuốc giảm đau (Thuốc giảm đau)

  • Codeine
  • Fentanyl
  • Tramadol

Thuốc kháng sinh / kháng retrovirus

  • Zyvox (linezolid)
  • Norvir (ritonavir)

Dược thảo / Thực phẩm chức năng

  • Hypericum Perforatum (Trầm hương của St. John)
  • Nhân sâm / Panax

Thuốc  kích thích

  • Amphetamines
  • Cocaine
  • LSD (axit lysergic diethylamide)

Danh sách này không có nghĩa là tất cả. Để tránh tăng nguy cơ bị hội chứng serotonin, hãy nói với bác sĩ về tất cả các loại thuốc và các chất bổ sung chế độ ăn uống mà bạn đang dùng.

Nếu bạn phát triển các triệu chứng của hội chứng serotonin, hãy tìm sự chăm sóc y tế ngay lập tức.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những thực phẩm làm tăng hàm lượng vui vẻ cho não bộ

Bình luận
Tin mới
  • 18/01/2018

    Hướng dẫn cha mẹ những điều cần biết khi đưa trẻ đi tiêm chủng

    Tiêm chủng là biện pháp có hiệu quả nhất đồng thời cũng là biện pháp an toàn để cơ thể trẻ phát triển bình thường, chống lại các bệnh truyền nhiễm thường gặp.

  • 18/01/2018

    Bệnh từ thực phẩm: Nguyên nhân và cách phòng tránh

    Thực phẩm thường bị nhiễm các vi khuẩn như thế nào? Và người tiêu dùng có thể làm gì để đảm bảo rằng thực phẩm họ ăn là an toàn?

  • 17/01/2018

    7 dấu hiệu cho thấy bạn dị ứng với “yêu”

    Bạn có biết rằng, quan hệ tình dục cũng có thể gây dị ứng?

  • 17/01/2018

    Những sai lầm của tuổi trung niên

    Dưới đây là những sai lầm phổ biến mà phụ nữ tuổi trung niên thường hay mắc phải và cách đơn giản để loại bỏ chúng.

  • 17/01/2018

    Hẹp bao quy đầu

    Hẹp bao quy đầu là tình trạng không thể kéo phần da bao phủ quanh phần đầu dương vật để lộ ra toàn bộ quy đầu. Tình trạng này có thể biểu hiện như một vòng hẹp (vòng xơ trắng) ở vùng đầu dương vật, làm cho quy đầu không thể lộn ra ngoài.

  • 17/01/2018

    Đau khớp ở tuổi 20

    Ngày nay, do các yếu tố di truyền và thói quen ăn uống, đau khớp ở tuổi 20 ngày cảng trở nên phổ biến hơn. Đau khớp thường rất nghiêm trọng bởi nó gây sưng, làm cho người trẻ tuổi phải trải qua khoảng thời gian khó khăn khi đi bộ hoặc chơi thể thao.

  • 17/01/2018

    Những biến chứng do nâng mũi và cách khắc phục

    Tùy từng thủ thuật và kỹ thuật nâng mũi, các biến chứng có mức độ khác nhau như lệch sống silicone, nhiễm trùng, mô xơ co thắt, thủng da.

  • 17/01/2018

    An toàn cho mắt khi làm bếp

    Có một sự thật là dinh dưỡng hợp lý là điều cốt lõi để chúng ta sống khỏe và sống thọ. Nhưng có mối liên hệ còn rõ ràng hơn đó là dinh dưỡng tốt sẽ giúp cho đôi mắt khỏe mạnh. Tuy nhiên bạn đừng nên quên bảo vệ mắt của mình khi nấu ăn đặc biệt là trong những dịp lễ tết, khi mà các quí bà quí cô phải trổ tài nấu nướng liên tục. Nếu bạn tự gây tai nạn cho mình thì nên đến bác sĩ mắt hoặc phòng khám cấp cứu ngay nếu các biểu hiện như đau nhức, nhìn mờ, chảy nước mắt, cảm giác có dị vật không nhanh chóng mất đi. Tuy nhiên những biện pháp phòng ngừa và sơ cứu sau đây cũng rất quan trọng.

Xem thêm