Nước ngọt có gas gây thiếu canxi, chậm phát triển não bộ

Thiếu canxi vì uống nước ngọt có gas

Nước ngọt có gas là loại nước giải khát được nhiều người yêu thích. Tuy nhiên, nếu dùng nhiều, thường xuyên và trong một thời gian dài thì nước ngọt có gas có thể gây ảnh hưởng không tốt cho sự phát triển và sức khỏe. Trao đổi với phóng viên TS.BS Trương Hồng Sơn - Viện trưởng Viện Y học ứng dụng Việt Nam cho biết, có rất nhiều nghiên cứu kho học chỉ rõ nước ngọt có gas là nguyên nhân khiến trẻ thiếu canxi.

“Nước ngọt có ga thành phần chính (hơn 90%) là nước bão hòa CO2 (carbonate water), thành phần đứng thứ 2 là đường (7-12%). Ngoài ra có chứa các thành phần khác như caffein, màu thực phẩm, hương liệu…”, TS.BS Trương Hồng Sơn cho biết.

Chỉ rõ cơ chế khiến người uống nước ngọt có gas sẽ thiếu canxi, TS.BS Trương Hồng Sơn phân tích, các nghiên cứu cho thấy nước ngọt có gas gây thiếu canxi. Nguyên nhân do nước ngọt có gas có chứa rất nhiều phosphor. Cả phospho và canxi đều là những khoáng chất rất cần thiết cho xương và răng chắc khỏe, tạo năng lượng và tăng cường sức mạnh cho cơ bắp.

Tuy nhiên, nếu sử dụng quá nhiều nước ngọt có ga chứa phosphor có thể dẫn đến tình trạng thừa phospho. Thừa phospho còn có thể ảnh hưởng đến khả năng sử dụng các khoáng chất khác của cơ thể như sắt, canxi, magie và kẽm. Phospho còn có thể kết hợp với canxi gây tích lũy các khoáng chất trong các bó cơ.

“Ngoài ra, quá nhiều phospho có thể gây ngộ độc, dẫn đến tiêu chảy, xơ cứng các cơ quan và mô mềm, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mãn tính về xương, thận và tim mạch”, TS.BS Trương Hồng Sơn nhấn mạnh.

Trước đây, tỷ lệ phosphor khuyến nghị trong tương quan với canxi là Ca/P=1:1 hoặc tối thiểu là 1:0.8, nhưng hiện nay theo khuyến nghị mới, thì cần bổ sung lượng phosphor phù hợp với hàm lượng khuyến nghị theo từng nhóm tuổi. Nhu cầu phosphor với người trưởng thành trên 20 tuổi là 700mg/ngày, trẻ dưới 10 tuổi là 500mg/ngày, trẻ 10-19 tuổi là 1250mg/ngày.

“Trẻ em trong giai đoạn dậy thì và tiền dậy thì lại là lứa tuổi đang cần bổ sung đầy đủ các chất dinh dưỡng. Do vậy, uống quá nhiều nước ngọt có gas có thể gây nguy cơ thừa cân béo phì, thiếu vitamin khoáng chất, cũng như thừa phospho, gây ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất của trẻ” TS Trương Hồng Sơn khuyến cáo.

Nước ngọt có gas gây chậm phát triển não bộ

Không chỉ gây thiếu canxi theo TS Trương Hồng Sơn, nước ngọt có gas gây chậm phát triển não bộ, giảm giấc ngủ của thanh thiếu niên. Nguyên nhân vì nước ngọt có ga có chứa một lượng caffein nhất định. Với những người bình thường và chỉ uống với một lượng vừa phải, thì lượng caffein này sẽ có tác động tích cực, giúp tinh thần tỉnh táo và nhiều năng lượng hơn.

Nhưng với những người nhạy cảm với caffein, đặc biệt là trẻ nhỏ, thanh thiếu niên hoặc trong trường hợp tiêu thụ quá nhiều nước ngọt có ga chứa caffein thì có thể gây ra trạng thái kích thích hệ thần kinh trung ương.

Quá nhiều caffein có thể gây ra một số tình trạng: Bồn chồn lo lắng; đau bụng; đau đầu; khó tập trung, khó ngủ; tăng nhịp tim; tăng huyết áp; quá nhiều caffein cũng có thể sẽ gây mất nước bởi caffein có tác dụng như một chất lợi tiểu.

Do vậy, sử dụng nhiều nước ngọt có gas có caffein có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến giấc ngủ của thanh thiếu niên.

“Về việc nước ngọt có gas có thể gây ảnh hưởng đến não bộ thì còn nhiều tranh cãi quanh kết luận này. Nước ngọt có gas gây ảnh hưởng đến não bộ được cho là do lượng đường lớn (đặc biệt là đường fructose) có trong đó.

Cần thêm quy định kinh doanh buôn bán nước ngọt có gas

Rõ ràng nước ngọt có gas gây tác hại lớn nhưng người tiêu dùng do đó TS Trương Hồng Sơn cho rằng cần đẩy mạnh công tá truyền thông để người dân hiểu và ý thức được về các mặt lợi – hại của nước ngọt có gas. Ngoài ra, cần có thêm các quy định, chính sách tổng thể về việc kinh doanh, buôn bán nước ngọt có gas, trước mắt là hạn chế việc sử dụng nước ngọt có gas trong nhà trường như Chính phủ đã đề ra.

Dịp Tết nhu cầu sử dụng nước giải khát rất lớn, để đảm bảo sức khỏe TS Trương Hồng Sơn khuyến cáo các gia đình nên hạn chế tiêu thụ nước ngọt có gas cũng như đồ uống có đường. Nếu ai đã lỡ có thói quen uống nhiều nước ngọt có gas, nên giảm dần mức tiêu thụ, không nên cắt giảm hoàn toàn ngay trong một sớm một chiều. Cắt giảm đột ngột nước ngọt có gas với những người thường xuyên uống nhiều có thể sẽ gây ra hội chứng cai do lượng caffein bị cắt giảm đột ngột.

Trước tác hại lớn của nước ngọt có gas vừa qua Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị về việc cấm kinh doanh, quảng cáo nước ngọt có gas trong trường học.

Bày tỏ quan điểm về chỉ thị của Thủ tướng TS.BS Trương Hồng Sơn khẳng định: Tôi hoàn toàn ủng hộ quyết định này của Thủ tướng bởi đồ uống có cồn, nước ngọt có gas ít có giá trị dinh dưỡng nào đối với các em học sinh. Kiểm soát việc quảng cáo, kinh doanh đồ uống có cồn, nước nước ngọt có ga và các thực phẩm không có lợi cho sức khỏe trong trường học là có thể thực hiện được nếu có các giải pháp cụ thể và có thể giúp một phần kiểm soát được loại sản phẩm này đến với trẻ em. Do vậy, tôi nghĩ đây là một chính sách tốt của chính phủ

Đối với những người có thói quen uống nhiều nước ngọt có ga trong một ngày, thì đầu tiên, nên giảm số lượng nước ngọt uống trong ngày (ví dụ từ 2-3 lon/ngày xuống còn 1 lon/ngày). Duy trì việc này trong 2 tuần. Sau đó sẽ giảm tiếp xuống còn 3 lon/tuần, và giảm dần tiến tới việc không uống nước ngọt có ga nữa.

Với trẻ em dưới 2 tuổi không nên uống nước ngọt có gas, trẻ em không nên uống quá 200ml/ngày, người lớn không nên uống quá 3 lon/tuần.

Ngoài nước ngọt có gas, có thể thay thế bằng các loại đồ uống khác có lợi cho sức khỏe hơn như trà, cà phê, nước hoa quả, tốt nhất vẫn là nước lọc. Có thể thêm vài lát chanh để thêm hương vị cho nước lọc.

Không nên sử dụng rượu, bia, đồ uống có cồn. Điều quan trọng nhất, dù với bất cứ loại đồ uống nào, đó là tiêu thụ một cách vừa phải, không nên uống quá nhiều, kể cả trong dịp Tết.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Uống nước có ga: lợi hay hại?