Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Kỹ thuật súc rửa mũi khi bị cảm lạnh và dị ứng

Bạn bị sổ mũi và chảy nước mũi ròng ròng do cảm lạnh và dị ứng? Đừng lo bởi việc súc rửa mũi có thể hỗ trợ đắc lực trong tình huống này.

Súc rửa mũi (SRM=Nasal Irrigation) là một thủ thuật vệ sinh cá nhân thực hiện bằng cách bơm đầy hốc mũi bằng nước muối ấm. Mục đích của súc rửa mũi là làm sạch các chất nhầy dư thừa, các mảnh mô nhỏ và làm ẩm hốc mũi.

Bài viết này cung cấp cho bạn thông tin chi tiết các bước súc rửa mũi tại nhà.

Bước 1: Chuẩn bị những dụng cụ cần thiết

Để thực hiện việc rửa mũi, bạn cần một dụng cụ chứa và dung dịch saline (nước muối sinh lý). Về dụng cụ, bạn có thể mua bình nước muối sinh lý đóng sẵn hoặc dùng bơm cao su hay bình neti rất sẵn có tại các hiệu thuốc.

Bước 2: Chuẩn bị dung dịch saline

Nếu lựa chọn bình nước muối rửa mũi đóng sẵn thì bạn có thể bỏ qua bước này. Nếu không, bạn có thể mua bình nước muối sinh lý 0.9% bên ngoài và đổ vào dụng cụ rửa mũi.

Bước 3: Sẵn sàng về tư thế

Nếu bạn sử dụng chai bằng nhựa có thể bóp, bình neti hoặc bơm cao su, nghiêng đầu về phía bồn rửa mặt một góc khoảng 45 độ. Cần lưu ý điều chỉnh tư thế nghiêng của đầu để một bên lỗ mũi hướng thẳng xuống bồn. Không được nghiêng đầu ra sau.

Bước 4: Rửa mũi bằng dung dịch nước muối sinh lý

Đặt vòi của bình neti hoặc đầu của bơm cao su hoặc bình bóp được vào bên trong lỗ mũi nhưng không sâu hơn chiều rộng của một ngón tay. Để miệng mở, bóp bơm cao su hoặc bình, hoặc nghiêng bình neti để nước muối chảy vào trong lỗ mũi. Nên nhớ thở ra bằng miệng, không phải bằng mũi.

Bước 5: Để dung dịch rửa chảy ra ngoài

Dung dịch nước muối sẽ chảy qua các kênh của mũi và ra ngoài qua lỗ mũi bên đối diện và có thể từ miệng. Bạn nên nhổ hết các dung dịch này, không nên nuốt nó vào. Đôi khi một lượng nhỏ dung dịch sẽ chảy thẳng xuống họng nhưng bạn cũng không cần phải lo lắng vì cũng sẽ không gây hại gì.

Bước 6: Làm sạch mũi và lặp lại

Xì mũi nhẹ nhàng để tống ra ngoài dung dịch còn sót lại trong mũi. Lặp lại quá trình này với bên lỗ mũi còn lại. Khi đã vệ sinh mũi xong, bạn cần bỏ hết dung dịch nước muối còn sót lại trong bình và rửa sạch sẽ các dụng cụ. Làm khô chúng và bảo quản nơi sạch sẽ, thoáng mát.

Bao lâu phương pháp này sẽ phát huy tác dụng?

Bạn sẽ thấy lỗ mũi của mình thông thoáng hẳn sau 1-2 lần sử dụng và tác dụng càng thấy rõ nếu bạn tiếp tục sử dụng. Một nghiên cứu đã chỉ ra rằng sử dụng phương pháp súc rửa mũi về lâu dài có thể giúp bệnh nhân kiểm soát tốt các triệu chứng của viêm xoang và cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống.

Nên sử dụng bao nhiêu lần một ngày là hợp lý?

Việc sử dụng dung dịch nước muối sinh lý 1 lần/ngày có thể giúp làm loãng dịch nhầy, giảm sổ mũi và loại bỏ các vi khuẩn trong các kênh của mũi. Nó cũng có thể giúp rửa trôi những tác nhân dị ứng mà bạn hít phải. Sau khi các triệu chứng đã chấm dứt, một số người nhận thấy rửa mũi 3 lần/tuần là đủ để giúp kiểm soát triệu chứng. 

Bạn có phải là đối tượng phù hợp với phương pháp này?

Súc rửa mũi đặc biệt có lợi đối với những bệnh nhân có các triệu chứng viêm xoang mạn tính, viêm mũi dị ứng, cảm lạnh và cảm cúm. Phương pháp này thích hợp cho cả người lớn và trẻ em. Một số người sử dụng nó hàng ngày để giúp ngăn ngừa các triệu chứng. Tuy nhiên, bạn không nên súc rửa mũi trong trường hợp bị viêm tai hay bị tắc một bên mũi gây ra tình trạng khó thở.

Tại sao các xoang lại bị tắc nghẽn

Xoang là các hốc rỗng trong xương mặt. Thành trong các xoang được lót bởi lớp niêm mạc lông chuyển, tiết nhầy, các lớp niêm mạc tiết nhầy luôn luôn di chuyển theo một chiều về phía lỗ thông, chúng hoạt động như những cây chổi, quét các chất nhầy, vật lạ, xác vi khuẩn ra khỏi các xoang qua lỗ thông đưa ra hốc mũi. Bình thường các xoang đều thoáng, khô và sạch, niêm mạc tiếp xúc trực tiếp với oxy ngoài môi trường. Khi bạn bị cảm lạnh hay dị ứng, tình trạng sưng viêm gây bịt kín các xoang. Khi đó, vi khuẩn có thể tích tụ lại trong xoang và gây viêm xoang.

Tại sao súc rửa mũi lại có ích trong bệnh viêm xoang?

Trên niêm mạc xoang, các cấu trúc hình lông gọi là lông chuyển có tác dụng đưa vi khuẩn và các mạnh nhỏ xuống họng để chúng được nuốt vào hệ tiêu hóa một cách vô hại. Khi niêm mạc bị sưng lên, lông không thể thực hiện chức năng này. Bằng cách súc rửa mũi, dung dịch nước muối sinh lý có thể rửa sạch các kênh của mũi, ngoài ra nước muối cũng giúp tái tạo độ ẩm và giúp giảm tình trạng sưng viêm khiến người bệnh dễ thở hơn.

Cách để làm giảm dị ứng

Nếu bạn bị dị ứng, việc tránh tiếp xúc với các tác nhân dị ứng là biện pháp hiệu quả nhất giúp bạn dễ thở hơn. Bạn có thể sử dụng máy điều hòa trong nhà, trong ô tô khi trời nóng, giảm độ ẩm trong phòng và luôn luôn chạy quạt hút khí khi tắm và nấu ăn. Việc hút bụi thường xuyên và sử dụng các tấm ga bảo vệ nệm và gối có thể giúp giảm tác nhân dị ứng.

Trao đổi với bác sỹ

Một nghiên cứu đã chứng minh rằng những bệnh nhân bị viêm xoang mạn tính sử dụng biện pháp súc rửa mũi sẽ phải dùng ít thuốc điều trị hơn. Hãy trao đổi với bác sỹ xem liệu biện pháp này có phù hợp với bạn không. Và nếu bạn đang uống thuốc thì cũng đừng nên tự ý ngừng thuốc mà không hỏi ý kiến bác sỹ.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những điều cần biết về viêm xoang mạn tính

Ths. Hồng Khánh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Emedicinehealth
Bình luận
Tin mới
  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

  • 18/11/2026

    Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế

    Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.

  • 18/11/2026

    Bữa sáng ảnh hưởng thế nào đến trí nhớ và khả năng tập trung của trẻ?

    Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.

  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

Xem thêm