Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Chế độ dinh dưỡng cho trẻ em mắc bệnh thận

Khi trẻ mắc bệnh thận mãn tính, bạn sẽ cần phải thay đổi chế độ dinh dưỡng cho trẻ. Một nguyên tắc quan trọng cần nhớ là: trẻ sẽ không được ăn một số loại thực phẩm mà có thể tạo thêm gánh nặng cho thận.

Thay đổi chế độ dinh dưỡng khi trẻ mắc bệnh thận mãn tính

Trẻ sẽ không được ăn một số loại thực phẩm mà có thể tạo thêm gánh nặng cho thận. Đôi khi việc thay đổi chế độ ăn sẽ khiến cho trẻ khó nạp đủ năng lượng để tăng cân, tăng chiều cao và năng lượng cần cho hoạt động hàng ngày.

Do vậy, cách tốt nhất là bạn hãy tới gặp một chuyên gia dinh dưỡng để hướng dẫn bạn cách lựa chọn những loại thực phẩm lành mạnh cho tình trạng bệnh tật của trẻ mà vẫn cung cấp cho trẻ đủ năng lượng.

Cung cấp thêm năng lượng

Con bạn sẽ cần phải ăn nhiều hơn và nạp nhiều năng lượng hơn vì những lý do sau đây:

  • Chế độ dinh dưỡng cho đối tượng bị mắc bệnh thận sẽ hạn chế một số nhóm thức ăn nhất định. Trẻ có thể sẽ nạp được ít calorie hơn do phải tránh ăn những nhóm thực phẩm này.
  • Đôi khi trẻ sẽ cảm thấy không ngon miệng hoặc không có cảm giác thèm ăn. Tình trạng này sẽ dẫn đến sút cân hoặc tăng cân chậm.
  • Bản thân căn bệnh thận mà trẻ mắc phải cũng khiến trẻ bị sút cân và nhẹ cân hơn bình thường.

Tăng cân với một chế độ dinh dưỡng có kiểm soát

Cung cấp đủ chất béo trong chế độ dinh dưỡng

Một số loại chất béo khá tốt cho sức khỏe. Hãy cho trẻ sử dụng các loại dầu thực vật chứa hàm lượng chất béo bão hòa thấp như dầu ngô, dầu olive hay dầu hạt cải, và margarine mềm không hydrogen hóa làm từ những loại dầu này. Cho trẻ ăn chủ yếu là thịt nạc và loại bỏ phần mỡ và da, như thịt gà bỏ da, cá, thịt thăn lợn và thịt bò.

Bổ sung “free food” trong chế độ dinh dưỡng của trẻ một cách thông minh

Trẻ mắc bệnh thận mãn tính thường phải cắt giảm một số thực phẩm giàu kali, natri và/hoặc phosphor vì nếu những khoáng chất này tích lũy trong cơ thể, chúng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của trẻ.

Những thực phẩm chứa hàm lượng kali, natri và phosphor thấp được gọi chung là “free food”. Khi trẻ buộc phải ăn ít một số thực phẩm nào đó, bạn có thể thay nguồn năng lượng cung cấp từ các thực phẩm này bằng những thực phẩm khác, đặc biệt là thực phẩm thuộc nhóm “free food”.

Bạn có thể cho trẻ sử dụng những nguồn cung cấp carbohydrate đơn giản như đường, thạch, mứt, kẹo cứng, mật ong và sirô. Dầu thực vật và margarine cũng là những nguồn cung cấp năng lượng khác có thể sử dụng như là margarine không hydrogen hóa, dầu olive, dầu hạt cải, và kem béo thực vật, bằng những cách sau đây:

  • Hãy phết margarine và sirô bắp lên các loại bánh pancake, bánh mỳ nướng và bánh waffle.
  • Thêm margarine, dầu hạt cải hay dầu olive khi nấu cơm, mỳ, chế biến thịt hầm, soup, các loại rau và bánh mỳ trắng.
  • Khi trẻ uống ngũ cốc và các loại đồ uống khác hãy thêm đường hoặc mật ong.
  • Cho trẻ ăn tráng miệng các loại kẹo như kẹo thạch, kẹo viên nhai, caramel, kẹo cũng, kẹo dẻo và kẹo mút vào sau mỗi bữa ăn hay như một loại đồ ăn vặt.
  • Sử dụng các loại margarine hoặc pho mát kem và mật ong, thạch hay mứt để phết lên bánh mỳ, bánh cuộn hoặc bánh quy dòn cho trẻ ăn.
  • Thay vì uống nước trắng, hãy cho trẻ uống các loại đồ uống giàu năng lượng từ đường như nước tăng lực, nước trái cây ít kali…

Giá trị khẩu phần của thực phẩm nhóm “free food” có chứa khoảng 100 calorie:

  • Khoảng 230 gram bột pha thức uống hương trái cây Kool-Aid (với đường)
  • Khoảng 115 gram trái cây đánh đá hoặc sherbet
  • 5 thìa canh kem béo thực vật
  • 1 thìa canh margarine, sốt mayonnaise, hay dầu thực vật
  • 5 viên kẹo cứng hay kẹo caramel
  • 15 viên kẹo thạch hay kẹo viên nhai
  • 5 viên kẹo dẻo lớn
  • 2 thìa canh đường, mật ong, sirô, mứt và marmalade

Điều chỉnh năng lượng cho chế độ dinh dưỡng của trẻ

Trẻ bị mắc bệnh thận mãn tính thường phải ăn nhiều hơn chứ không chỉ là các thực phẩm “free food”. Chuyên gia dinh dưỡng sẽ giúp bạn quyết định xem liệu những thực phẩm giàu calorie nào là tốt nhất cho con bạn, nhất là khi những thực phẩm ngoài nhóm “free food” có thể chứa kali, natri và phosphor ở một hàm lượng nào đó.

Dưới đây là một số hướng dẫn chung:

  • Hãy thêm kem chua vào món mỳ, cơm, các loại rau ít kali, và món trứng omelette chỉ chế biến từ lòng trắng.
  • Thay vì sử dụng sữa, hay thêm kem tươi, kem béo thực vật vào món ngũ cốc, súp, món tráng miệng và các loại nước sốt.
  • Hãy trộn sữa và kem với tỷ lệ bằng nhau để làm thành thức uống hoặc thêm vào ngũ cốc cho trẻ ăn. Hãy hỏi chuyên gia dinh dưỡng để biết được trẻ cần khoảng bao nhiêu cốc một ngày.
  • Một số món tráng miệng có chứa ít kali, natri và phosphor bao gồm bánh mỳ sừng bò, bánh cuộn, bánh quy, bỏng gạo, bánh trái cây chứa ít kali, bánh pudding với kem béo thực vật hoặc kem… Hãy chọn những loại không có chứa sô cô la.
  • Thêm nước sốt vào các món salad.

Các chuyên gia dinh dưỡng có thể khuyến nghị một chế độ dinh dưỡng bổ sung đặc biệt không chỉ bao gồm “free food”. Những thực phẩm bổ sung này sẽ cung cấp thêm năng lượng, protein và những dưỡng chất cần thiết khác cho trẻ.

Giá trị khẩu phần của thực phẩm giàu năng lượng không thuộc nhóm “free food” có chứa khoảng 100 calorie:

  • 2 thìa canh pho mát kem
  • 4 thìa canh kem chua hay kem tươi
  • 5 thìa canh loại half-and-half cream (kem pha trộn giữa sữa nguyên kem và kem tươi)
  • 2 thìa canh whipping cream

Hướng dẫn khác

Duy trì số lượng bữa ăn phù hợp với độ tuổi của trẻ: 3 bữa chính và 2 – 3 bữa phụ.

Không nên cho trẻ sử dụng núm vú giả giữa các bữa ăn chính và bữa phụ. 

Thông tin thêm tham khảo trong bài viết: Hội chứng thận hư

Ts.Bs.Trương Hồng Sơn - Viện Y học ứng dụng Việt Nam
Bình luận
Tin mới
  • 18/06/2018

    Chảy nước mắt: Những lưu ý cần thiết

    Nhìn chung, chảy nước mắt không phải là vấn đề gì đáng lo ngại cả. Việc sử dụng một vài loại thuốc không cần kê đơn sẽ giúp bạn giảm được tình trạng này.

  • 18/06/2018

    Các vấn đề của tuổi dậy thì

    Tuổi dậy thì là giai đoạn cơ thể có rất nhiều thay đổi về cả thể chất lẫn tâm sinh lý. Đây cũng chính là thời điểm các bậc phụ huynh cần chú ý quan tâm chăm sóc trẻ nhiều hơn.

  • 18/06/2018

    Hiểm họa từ việc tự trộn dung dịch để truyền, điện di làm trắng da

    Theo bác sĩ Phương Thảo, với những lợi ích không rõ ràng, nguy cơ gây hại, người tiêu dùng nên suy nghĩ cẩn thận trước khi tiến hành tiêm, truyền hay điện di làm trắng da.

  • 18/06/2018

    Tác dụng tốt cho sức khỏe của Rutin

    Người ta nói rằng ăn một quả táo mỗi ngày sẽ giúp bạn không phải đi khám bác sỹ, đó là do táo rất giàu các chất dinh dưỡng và thành phần tốt cho sức khỏe. Một trong số đó là rutin – một biflavonoid với đặc tính chống oxy hóa mạnh.

  • 18/06/2018

    Cách dùng Ipad, Iphone, TV không hại mắt

    Hiện nay TV, iPad là các thiết bị phố biến trong mỗi gia đình. Đây được coi là những thiết bị giải trí phong phú, vì vậy cả người lớn lẫn trẻ em đều yêu thích. Bên cạnh đó cũng không thể phủ nhận vai trò giáo dục, tra cứu thông tin, chỉ dẫn, cứu hộ…của chúng. Với giới bác sĩ ipad và smartphone có vai trò to lớn trong tra cứu, hội chẩn, liên lạc. Tuy nhiên, sử dụng những thiết bị này như thế nào để không ảnh hưởng đến sức khỏe, đặc biệt là các vấn đề về mắt thì không phải ai cũng biết...

  • 18/06/2018

    Sữa mẹ được sản xuất như thế nào?

    Để có thể tăng cường nguồn sữa mẹ một cách hiệu quả, chúng ta cần hiểu sữa mẹ được sản xuất như thế nào. Trong đa số trường hợp, quá trình này tuân thủ nguyên tắc ‘không dùng là mất’. Bé càng bú thường xuyên và hiệu quả bao nhiêu thì cơ thể càng tạo ra nhiều sữa bấy nhiêu.

  • 18/06/2018

    Những điều cơ bản về dậy thì ở con trai

    Dậy thì của con trai thường ít được quan tâm hơn so với con gái. Hãy cùng khám phá thêm những kiên thức về dậy thì của trẻ trai

  • 18/06/2018

    Trị bệnh xương khớp ở người cao tuổi: Các khuyến cáo mới

    Người cao tuổi hay mắc các bệnh về xương khớp. Phổ biến nhất là loãng xương và thoái hóa khớp. Việc điều trị kịp thời sẽ giúp bệnh nhân giảm đau đớn, cải thiện vận động...

Xem thêm