Cây kim không cứu được bệnh nhân đột quỵ
Nếu bạn là người thường xuyên sử dụng Internet, chắc hẳn đã từng nhận được email, tin nhắn về “tác dụng thần kỳ” của một cây kim dùng để trích máu 10 đầu ngón tay có thể cứu sống người bệnh bị đột quỵ. Điều này có đúng không?
Cây kim không cứu được bệnh nhân đột quỵ
Một ngày, Tiến sĩ Steven Novella nhận được email của bố. Ông gửi cho con trai một bài viết lan truyền trên mạng Internet, nói về câu chuyện cây kim đã cứu sống nhiều bệnh nhân bị đột quỵ nặng.
Tiến sĩ Novella là nhà thần kinh học thuộc Đại học Yale School of Medicine, một trường đại học danh giá hàng đầu nước Mỹ. Ông cũng là thành viên cao cấp, là giám đốc khoa học của chuyên ngành y học cơ bản thuộc Quỹ Giáo dục James Randi. Novella còn là chủ tịch hội đồng sáng lập của Ủy ban tìm hiểu những thông tin hoài nghi.
Nhưng bố đẻ của Novella lại rất tin tưởng vào câu chuyện cây kim đó.
Novella cùng các đồng nghiệp của ông ở Ủy ban tìm hiểu những thông tin hoài nghi, ngay lập tức bắt tay vào tìm hiểu bài viết. Và ông đã phải thốt lên rằng “Lại thêm một bằng chứng cho thấy Internet là con dao hai lưỡi”.
Bài viết mà Novella gọi là “thư rác huyền thoại”, được lan truyền một cách chóng mặt dưới nhiều hình thức. Ban đầu nó được spam qua thư điện tử, rồi được trang web không rõ nguồn gốc có tên là wonderfulinfo đăng lại. Tiếp đến là các trang blog chủ yếu ở châu Á tiếp tục đăng tải. Về sau nó lan đến các quốc gia phương Tây.
Nhóm của Novella đã kiểm tra kĩ, cho đến tận hôm nay, ngoài những trang mạng đăng một cách tào lao mà không có bộ lọc tin cậy, thì không một trang web uy tín nào đăng tải, không một tổ chức y khoa nào công nhận.
Bài viết khá dài, nhưng nội dung nói về câu chuyện cứu sống một giáo sư người Trung Quốc bị đột quỵ bằng cách dùng cây kim chích máu 10 đầu ngón tay và 2 bên dái tai. Hơn nửa bài viết hướng dẫn tỉ mỉ kĩ thuật chích máu. Phần còn lại khuyên không vận chuyển bệnh nhân đến bệnh viện cho đến khi hết hẳn triệu chứng. Cuối bài viết có lời khuyến cáo người nhận tiếp tục gửi cho nhiều người khác nữa.
Novella đã bác bỏ toàn bộ nội dung của bài viết: “Nếu nhìn từ quan điểm y học, thì những nội dung của nó là hoàn toàn vô lí, đặc biệt gây nguy hiểm cho người bệnh nếu áp dụng”.
Bằng những lập luận dựa trên y học, Novella đã chỉ ra rằng, việc chích máu 10 đầu ngón tay và 2 bên dái tai không ngăn ngừa được đột quỵ, thậm chí còn gây hại cho bệnh nhân vì nguy cơ gây thiếu ô xy não. “Không có lí do gì để không di chuyển bệnh nhân đột quỵ. Con đường gập ghềnh không làm vỡ các mao mạch não, nhưng sựu chậm trễ sẽ làm chết tế bào não” – Tiến sĩ Novella đặc biệt lên án bài viết khuyên người thân ngồi quan sát chờ bệnh nhân tỉnh hoàn toàn, khuyên không vận chuyển bệnh nhân đi viện vì lí do đường xóc làm vỡ các mao mạch trong não.
Novella nhấn mạnh: “Bệnh nhân đột quỵ thời gian là não. Đã có những chiến dịch y tế điều trị đột quỵ giống như cuộc tấn công não để bệnh nhân được cấp cứu càng sớm càng tốt. Vậy mà bài viết sai lệch một cách vô lí đã chống lại những nỗ lực ấy của chúng tôi”.
Với bệnh nhân đột quỵ, mỗi phút chậm trễ sẽ giết chết hàng tỉ Neuron thần kinh. Bởi vậy mà Novella nhấn mạnh: “Sử dụng thuốc tan huyết khối đường tĩnh mạch (t-PA) hay lấy cục máu đông, là những cách tốt nhất để cứu sống bệnh nhân, nhưng cũng chỉ có giá trị trong nững giờ đầu. Bất kì sự chậm trễ nào, bệnh nhân đều mất đi cơ hội sống”.
Vậy tại sao bài viết không chỉ tồn tại mà nó còn lan truyền mạnh mẽ và được nhiều người áp dụng? Theo Novella giải thích, thì trong số nhiều người đột quỵ, sẽ có không ít người thiếu máu não cục bộ thoáng qua (TIA). Nếu căn cứ vào định nghĩa, bệnh nhân TIA sẽ hết triệu chứng hoàn toàn sau 24 giờ, đa số chỉ 10-15 phút; nên việc chích máu 10 đầu ngón tay và 2 bên dái tai chỉ là ngẫu nhiên tình cờ.
Sau tất cả, nhóm của Novella và những thành viên Ủy ban tìm hiểu những thông tin hoài nghi đã đi đến kết luận rằng, bài viết cây kim chích máu 10 đầu ngón tay và 2 bên dái tai, là một bài viết vô lí, đi ngược lại với những quan điểm y học, nó thực sự gây nguy hiểm cho người bệnh bởi sự trì hoãn không cho bệnh nhân tiếp cận với y tế.
-
Hướng dẫn sơ cứu đuối nước kịp thời và đúng cách
Tai nạn đuối nước thường có xu hướng gia tăng vào mùa hè, khi mọi người tìm đến các ao, hồ, sông, suối hay bãi biển để giải nhiệt, nguy hiểm hay gặp nhất là trẻ em. Khi không may xảy ra sự cố, việc sơ cứu kịp thời và đúng cách ngay trong "khoảng thời gian vàng" từ 1-4 phút đầu tiên là yếu tố cốt lõi giúp nạn nhân có cơ hội bình phục tốt hơn, đồng thời hạn chế tối đa biến chứng. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ hướng dẫn chi tiết dựa trên các nguyên tắc y khoa chuẩn, vai trò của hô hấp nhân tạo và các biện pháp hỗ trợ.
-
7 loại thức uống tăng cường sức khỏe
Các loại thức uống tăng cường sức khỏe, như loại làm từ gừng và nghệ, là những thức uống nhỏ đậm đặc giúp tăng cường năng lượng, cải thiện hệ miễn dịch và hỗ trợ tiêu hóa. Chúng chứa nhiều vitamin và khoáng chất và có thể được pha chế tại nhà, nhưng cần nhiều nghiên cứu hơn nữa về lợi ích của chúng.
-
Thời điểm tốt nhất để uống nước nóng
Lợi ích của việc giữ đủ nước cho cơ thể đối với sức khỏe và tinh thần được biết đến rộng rãi. Nhiệt độ nước cũng có tác động lớn, đặc biệt là uống nước nóng có thêm lợi ích là tăng cường tuần hoàn máu và hỗ trợ tiêu hóa. Để tối đa hóa những lợi ích này, có những thời điểm nhất định trong ngày nên uống nước nóng (50-70 độ C) để bổ sung nước.
-
Lợi ích của việc tắm nước đá
Tắm nước đá có thể giúp giảm đau cơ, cải thiện quá trình phục hồi sau khi tập luyện bằng cách giảm viêm và sưng, cải thiện sức khỏe chung. Tắm nước đá có nhiều cách, hiệu quả cũng khác nhau tùy mục tiêu mong muốn, khuyến cáo chung nên ngâm mình trong nước đá khoảng 10 đến 15 phút để đạt được những lợi ích tiềm năng.
-
Phòng ngừa đuối nước hiệu quả cho người lớn và trẻ em
Cứ mỗi dịp hè đến với cái nắng oi ả, cũng là thời điểm số vụ tai nạn sông nước gia tăng đáng báo động, trở thành mối hiểm họa khôn lường cho cả người lớn và trẻ em. Để bảo vệ sự an toàn cho cộng đồng và giảm thiểu những thương tâm không đáng có, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cần thiết và khoa học dưới đây, giúp bạn chủ động trang bị các giải pháp bảo vệ toàn diện và bảo vệ bản thân cùng gia đình một cách hiệu quả nhất.
-
Tác động của việc bổ sung Vitamin D trong thai kỳ đối với sự phát triển nhận thức của trẻ em
Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí y khoa quốc tế cho thấy, việc bổ sung vitamin D3 liều cao trong thời kỳ mang thai có thể mang lại lợi ích vượt trội cho sự phát triển hệ thần kinh của trẻ.
-
Cách uống nước chanh buổi sáng giúp giảm cân
Nước chanh ấm buổi sáng là một phần trong thói quen chăm sóc sức khỏe của nhiều người. Tuy nhiên, nên sử dụng thức uống này như thế nào để vừa bảo vệ hệ tiêu hóa vừa hỗ trợ quá trình giảm cân hiệu quả?
-
Tắm nắng bằng dầu dừa liệu có thực sự an toàn?
Dầu dừa từ lâu đã được ca ngợi như một "thần dược" tự nhiên với nhiều lợi ích cho sức khỏe, từ việc cải thiện chức năng não bộ đến hỗ trợ giảm cân. Đặc biệt trong làm đẹp, dầu dừa là thành phần quen thuộc trong các sản phẩm chăm sóc da.
