Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những rối loạn về phát âm

Những rối loạn về phát âm có thể ảnh hưởng đến cách tạo ra âm thanh để phát âm thành câu hoàn chỉnh. Một số rối loạn về giọng nói cũng có thể được coi là rối loạn phát âm.

Những rối loạn về phát âm

Một trong những rối loạn phát âm phổ biến nhất là nói lắp. Những rối loạn phát âm khác bao gồm:

  • Apraxia: Rối loạn vận ngôn do tổn thương một phần não liên quan đến nói
     
  • Dysarthria: Rối loạn vận ngôn do những cơ ở miệng, mặt hoặc hệ thống hô hấp trở nên yếu hoặc khó cử động

Một số người bị rối loạn về phát âm có nhận thức được những vấn đề họ muốn nói nhưng không thể nói lên suy nghĩ của mình. Điều này có thể dẫn đến những vấn đề về sự tự tin hoặc gây ra trầm cảm.

Rối loạn phát âm có thể gặp ở cả người lớn và trẻ em. Điều trị sớm có thể chỉnh được những rối loạn này.

Nguyên nhân

Rối loạn phát âm có thể ảnh hưởng đến dây thanh âm, các cơ, dây thần kinh và những cấu trúc khác ở họng.

Nguyên nhân gây ra rối loạn phát âm có thể bao gồm:

  • Tổn thương dây thanh 
  • Tổn thương não
  • Yếu cơ
  • Hô hấp kém
  • Đột quỵ
  • Polyp hoặc hạt xơ ở dây thanh âm
  • Liệt dây thanh âm

Một số bệnh lí hoặc rối loạn phát triển cũng có thể gây ra rối loạn phát âm:

  • Tự kỉ
  • Tăng động giảm chú ý
  • Ung thư miệng
  • Ung thư thanh quản
  • Bệnh Huntington
  • Mất trí nhớ
  • Xơ cứng cột bên teo cơ (hay còn gọi là bệnh Lou Gehrig)
  • Rối loạn phát âm có thể di truyền và phát triển theo thời gian

Triệu chứng

Tùy thuộc vào nguyên nhân gây rối loạn phát âm mà có thể xuất hiện một số triệu chứng khác nhau. Những triệu chứng thường gặp bao gồm:

  • Nói lắp
  • Thêm những âm thanh phụ hoặc từ phụ
  • Kéo dài từ
  • Tạo ra những cử động bất thường khi nói
  • Nháy mắt một vài lần khi nói
  • Thường xuyên dừng lại khi nói
  • Những âm thanh méo mó khi nói
  • Khàn tiếng (giọng nghe như bực tức hoặc nghiêm trọng)

Chẩn đoán

Kiểm tra sàng lọc Denver

Kiểm tra lọc Denver là test được dùng phổ biến nhất được dùng để chẩn đoán rối loạn phát âm; đánh giá sự rõ ràng của phát âm ở trẻ 2-7 tuổi. Test kéo dài 5 phút bao gồm những bài tập khác nhau để đánh giá khả năng phát âm của trẻ.

Những dấu mốc ngôn ngữ

Test này để đánh giá sự phát triển ngôn ngữ của trẻ, phát hiện nhanh sự chậm phát âm hay rối loạn ngôn ngữ.

Test đánh giá từ vựng

Test này đánh giá vốn từ vựng và khả năng nói của bạn. Bạn sẽ được nghe các từ khác nhau và lựa chọn bức tranh mô tả từ đó. Những người có vấn đề về tâm thần hoặc khiếm thị không thể thực hiện bài kiểm tra này.

Điều trị

Những rối loạn về phát âm mức độ nhẹ không cần phải điều trị. Một số rối loạn phát âm có thể tự khỏi và một số khác có cải thiện bằng liệu pháp..

Điều trị thay đổi tùy thuộc vào nguyên nhân. Đối với liệu pháp phát âm, các chuyên gia sẽ hướng dẫn bạn thông qua các bài tập làm tăng cường sức mạnh của các cơ mặt và họng. Bạn sẽ được học cách điều chỉnh hơi thở khi nói. Các bài tập này sẽ giúp bạn cải thiện cách phát âm. Bạn cũng được học cách phát âm mượt mà, trôi chảy hơn.

Một số người bị rối loạn phát âm trở nên lo lắng, xấu hổ hoặc trầm cảm. Hãy nói chuyện với chuyên gia trị liệu trong những trường hợp này. Chuyên gia sẽ giúp bạn tìm ra các cách để đối mặt với vấn đề và cải thiện tình trạng này. Nếu bạn bị trầm cảm nặng, việc sử dụng thuốc chống trầm cảm có thể là cần thiết.

Biến chứng

Nếu rối loạn phát âm không được điều trị có thể gây ra những rối loạn lo âuám ảnh sợ giao tiếp nơi công cộng. Điều trị sớm phòng ngừa được những vấn đề này. Những giải pháp điều trị bao gồm trị liệu và thuốc.

Tiên lượng

Tiên lượng sẽ khả quan nếu bạn được điều trị sớm. Điều trị sớm sẽ giúp phòng tránh rối loạn phát âm nặng lên. Tiên lượng xa tùy thuộc vào mức độ nặng của rối loạn.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Chậm phát triển ngôn ngữ - nguyên nhân và cách khắc phục

Bs.Thanh Thanh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 21/01/2018

    Những lý do khiến bạn không thể mang thai - Phần 1

    Nếu bạn đang cố gắng thụ thai nhưng lại không thành công thì điều này cũng vô cùng bình thường. Hãy cùng khám phá những nguyên nhân khá bất ngờ khiến bạn không thể mang thai được.

  • 21/01/2018

    Thực phẩm chuyển gen và những điều còn tranh cãi

    GMO là viết tắt của cụm từ tiếng Anh Genetically Modified Organisms, có nghĩa sinh vật biến đổi gen, kể cả gia súc lẫn gia cầm. Đây là nhóm thực phẩm mới, song nó lại gây tranh cãi trong dư luận. Liên quan đến GMO, tạp chí Khoa học phổ thông của Mỹ (PS) vừa cập nhật một giải đáp được sáng tỏ dưới góc độ khoa học.

  • 21/01/2018

    7 tác dụng không ngờ của dầu Quế với sức khỏe

    Bạn đã nắm rõ được hết tác dụng sức khỏe của dầu Quế chưa?

  • 20/01/2018

    Kiểm soát các triệu chứng của thời kỳ mãn kinh - Phần 2

    Tiếp tục là những biện pháp giúp kiểm soát một vài triệu chứng ít phổ biến hơn của thời kỳ mãn kinh

  • 20/01/2018

    Kiểm soát các triệu chứng của thời kỳ mãn kinh - Phần 1

    Độ tuổi trung bình của phụ nữ bắt đầu mãn kinh 51. Nhưng các triệu chứng mãn kinh có thể bắt đầu sớm hơn.

  • 20/01/2018

    Thiết bị hỗ trợ qua miệng cho Hội chứng ngưng thở khi ngủ

    Các thiết bị hỗ trợ qua miệng là các thiết bị có thể được sử dụng để điều trị Hội chứng ngưng thở khi ngủ tắc nghẽn mức độ nhẹ hoặc trung bình cũng như tình trạng ngáy khi ngủ. Các thiết bị này gồm có: Nẹp nâng hàm dưới (MAS), Thiết bị nâng hàm dưới (MAD), Thiết bị định vị hàm dưới (MRA), hoặc Thiết bị giữ lưỡi (TRD).

  • 20/01/2018

    Phụ nữ nên sử dụng vitamin như thế nào?

    Một người phụ nữ vẫn còn kinh nguyệt cần nhiều vitamin hơn phụ nữ mãn kinh. Và khi bạn có tuổi, bổ sung vitamin tổng hợp có thể là một ý tưởng hay.

  • 20/01/2018

    Hướng dẫn nấu cháo dinh dưỡng cho trẻ em và người bệnh

    Cháo dinh dưỡng là loại cháo thông dụng, tuy nhiên người ta vẫn thường nhầm lẫn rằng cháo dinh dưỡng chỉ dành cho trẻ em. Tuy nhiên, cháo dinh dưỡng còn rất tốt cho sức khỏe người lớn, đặc biệt là người bệnh. Ăn cháo dinh dưỡng, giúp cho trẻ và người bệnh dễ tiêu hóa đồng thời hấp thu được đầy đủ chất dinh dưỡng từ thịt gà, thịt bò, rau củ quả,...

Xem thêm