Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những điều cần biết về bệnh mạch máu não

Bệnh mạch máu não là một trong những yếu tố hàng đầu gây ra đột quỵ. Bệnh thường đi kèm với nhiều bệnh khác đều là kết quả của việc tổn thương hệ thống mạch có hệ thống trong cơ thể.

Những điều cần biết về bệnh mạch máu não

Bệnh mạch máu não chủ yếu ảnh hưởng đến các động mạch, hiếm khi thấy ở tĩnh mạch. Các động mạch trong não có nhiệm vụ vận chuyển máu và cung cấp chất dinh dưỡng quan trọng đặc biệt là oxy cho mô não. Các mạch máu não dễ bị tổn thương do một số yếu tố sau:  tăng huyết áp,  tăng cholesterol, tiểu đường, bệnh mạch máu di truyền và hút thuốc.

Những yếu tố trên gây ra tổn thương đến lớp nội mô của mạch máu khiến chúng trở nên hẹp, cứng và đôi khi có hình dạng không đều. Hay còn gọi là xơ vữa động mạch, bệnh  có liên quan đến lượng cholesterol cao.

Bệnh mạch não gây đột quỵ như thế nào?

Mạch bị tổn thương, sẽ tạo điều kiện hình thành cục máu đông dễ dàng hơn. Các cục máu đông có thể phát triển thành huyết khối. Huyết khối di chuyển và đi đến mạch máu bé hơn sẽ bị tắc lại ở đó và gây ra tình trạng tắc mạch. Nếu huyết khối bị mắc kẹt trong các mạch máu trong não, đặc biệt là những mạch máu đã bị tổn thương do bệnh mạch não, gây ra sự gián đoạn cung cấp máu hay còn gọi là thiếu máu cục bộ.

Những bất thường do bệnh mạch não gây ra sẽ khiến các mạch máu dễ bị rách, tăng nguy cơ xuất huyết, chảy máu. Khi tình trạng xuất huyết xảy ra, tổn thương mô não do chảy máu cũng như tổn thương mô não gây ra do thiếu máu cục bộ sẽ xảy ra đồng thời.

Thông thường, nguyên nhân gây ra bệnh mạch não dài hạn sẽ dẫn đến đột quỵ đột ngột. Huyết khối do một cục máu đông chạy từ tim hoặc động mạch cảnh vào não là nguyên nhân phổ biến gây đột quỵ. Nguyên nhân cũng có thể là do tình trạng tăng huyết áp đột ngột. Các nguyên nhân khác có thể gây ra bệnh mạch não gây đột quỵ đột ngột bao gồm co thắt mạch máu, thường là do thuốc, điều trị hoặc sự thay đổi đột ngột của huyết áp.

Khi bệnh mạch não phát triển, cũng là lúc người bệnh sẽ mắc một loạt các bệnh đi kèm khác  như tim mạch và các bệnh về mạch máu trên cơ thể. Nguyên nhân của bệnh mạch não là tương tự như nguyên nhân gây bệnh của các mạch máu khác.

Hậu quả của bệnh mạch não

Bệnh mạch máu não có thể gây ra tình trạng đột quỵ nhỏ, thoáng qua và không rõ ràng nếu xảy ra ở những mạch máu rất nhỏ. Tại sao lại có điều này xảy ra?

Bởi não được nuôi dưỡng bởi một hệ thống mạch chằng chịt nên nếu một trong những mạch máu nhỏ bị nghẽn thì những mạch máu khác sẽ làm việc bù để thay cho mạch bị tắc. Nếu tình trạng trên không được phát hiện và điều trị sẽ dẫn tới tình trạng có những vùng não không được nuôi dưỡng đầy đủ và sẽ dẫn đến những dấu hiệu của sa sút trí tuệ.

Bệnh mạch máu não và chứng sa sút trí tuệ

Bệnh mạch máu não có thể góp phần dẫn đến các triệu chứng của chứng mất trí. Một số người bị bệnh mạch não nặng không có các biểu hiện điển hình liên quan đến đột qụy chẳng hạn như yếu liệt, khó nói hoặc mất thị lực, thay vào đó là họ sẽ biểu hiện bằng chứng sa sút trí tuệ. Điều này là do sự khó khăn của não trong việc tích hợp những suy nghĩ và ký ức qua nhiều cơn đột quỵ nhỏ theo thời gian.

Làm thế nào để nhận biết bệnh mạch não?

Thông thường, những người có nhiều cơn đột quỵ thầm lặng do bệnh mạch não sẽ rất ngạc nhiên khi họ biết rằng kết quả chụp MRI não hoặc chụp CT não của họ cho thấy họ bị đột quỵ trước đó. Theo thời gian, nếu nhiều cơn đột quỵ nhỏ xảy ra, dần dần khi đạt đến ngưỡng, các triệu chứng sẽ trở nên rõ ràng hơn. Tại thời điểm này, các triệu chứng có thể đột nhiên trở nên rõ ràng nếu khả năng bù đắp của các mạch máu khác trở lên “quá tải”.

Không có xét nghiệm sàng lọc nào có thể phát hiện ra bệnh mạch não sớm, mặc dù đôi khi có thể được phát hiện khi vô tình bệnh nhân được chụp não.

Kiểm soát các yếu tố nguy cơ là cách tốt nhất để hồi phục và để ngăn ngừa tình trạng bệnh  trở nên tồi tệ hơn. Một lối sống lành mạnh, kiểm soát lượng cholesterol trong máu, kiểm soát huyết áp và bệnh tiểu đường, từ bỏ thuốc lá, tập thể dục thường xuyên là những biện pháp tốt nhất để có sự khỏe mạnh toàn diện.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Phòng ngừa bệnh tai biến mạch máu não

Võ Dung - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Verywell
Bình luận
Tin mới
  • 19/01/2018

    Tiêm nhiều loại vắc-xin trong một buổi có an toàn cho trẻ?

    Theo lịch tiêm chủng cho trẻ em, một số loại vắc-xin được tiêm chủng trong cùng một buổi tiêm chủng hoặc do trì hoãn tiêm chủng theo lịch, một số trẻ được chỉ định tiêm bù, có thể dùng từ hai loại vắc-xin trong một buổi tiêm chủng. Một số cha mẹ bày tỏ băn khoăn khi cùng lúc dùng nhiều vắc-xin.

  • 19/01/2018

    Các nhiễm khuẩn đường sinh sản và bệnh lây qua đường tình dục

    Các nhiễm khuẩn đường sinh sản tác động chủ yếu vào các cơ quan sinh sản và sinh dục. Bao gồm các bệnh lây qua đường tình dục và các nhiễm khuẩn đường sinh sản do sự phát triển quá mức của các vi khuẩn bình thường có trong âm đạo, như viêm âm đạo do trực khuẩn và viêm âm đạo do nấm Candida.

  • 19/01/2018

    Rách tầng sinh môn khi sinh

    Mang thai và sinh nở là một trải nghiệm tuyệt vời, đặc biệt là với những phụ nữ lần đầu làm mẹ. Tuy nhiên, quá trình này sẽ đi kèm với một số hiện tượng không mong muốn, ví dụ như rách tầng sinh môn.

  • 19/01/2018

    Một số tiến bộ trong điều trị bệnh lý tim mạch

    Bệnh lý Tim mạch đã và đang là bệnh thường gặp nhất ở các nước phát triển cũng như đang phát triển, là một trong những nhóm bệnh có tỷ lệ tử vong rất cao. Đặc biệt là tăng huyết áp với khoảng 17,5 triệu người tử vong mỗi năm vì các biến chứng của bệnh trên Thế giới. Hơn thế nữa, bệnh lý tim mạch có nhiều biến chứng nặng nề không những ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân mà còn là gánh nặng cho xã hội và gia đình, chi phí cho chăm sóc và điều trị cũng rất tốn kém.

  • 19/01/2018

    Biến chứng của HIV

    Cách tốt nhất để phòng tránh những biến chứng của HIV là bắt đầu điều trị sớm và tuân thủ điều trị. Cùng với đó là sống lối sống khỏe mạnh: ăn uống khoa học, luyện tập thể thao và cai thuốc lá.

  • 19/01/2018

    Khối u mô đệm đường tiêu hóa

    Khối u mô đệm đường tiêu hóa là các khối u hoặc một nhóm các tế bào tăng sinh phát triển tại hệ tiêu hóa. Hệ tiêu hóa là hệ cơ quan chịu trách nhiệm tiêu hóa, hấp thu thực phẩm và các chất dinh dưỡng. Hệ tiêu hóa bao gồm thực quản, dạ dày, ruột non, và ruột già.

  • 19/01/2018

    Giới trẻ với quả bóng cười: Khi người thân khóc

    Chủ đề về khí cười (N2O) gần đây đã được nhiều báo chí khai thác dưới khía cạnh một chất giải trí và ảnh hưởng của nó đến xã hội. Trong phạm vi bài viết này, sẽ đề cập đến khí cười dưới góc nhìn y học về cả ứng dụng cũng hệ quả không mong muốn của nó.

  • 19/01/2018

    Duy trì một khung xương chắc khỏe cho nam giới

    Khi bước vào tuổi trung niên, hệ xương khớp đã bắt đầu thoái hóa. Vì vậy chăm sóc sức khỏe xương khớp cần được thực hiện từ sớm chứ không phải đợi đến ngưỡng 40.

Xem thêm