Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Làm thế nào biết bạn có bị hen suyễn không?

Hen hay còn gọi là suyễn thường là một bệnh viêm mạn tính của đường hô hấp. Khi đường thở bị viêm, nó trở nên sưng phù và dễ bị co thắt khi gặp chất kích thích (dị nguyên-chất gây ra tình trạng dị ứng) làm cho người bệnh xuất hiện các triệu chứng như ho, nặng ngực, khò khè và khó thở.

Làm thế nào biết bạn có bị hen suyễn không?

Vì là viêm mạn tính nên việc điều trị cũng “mạn tính” nghĩa là cũng cần nhiều thời gian và một điều kém may mắn là cho đến nay chưa có loại thuốc nào chữa trị dứt điểm bệnh hen/suyễn mà chỉ giúp kiểm soát bệnh này mà thôi.

Ai có khả năng bị bệnh hen/suyễn?

Khác với các bệnh nhiễm trùng hô hấp như viêm phế quản, viêm phổi hay lao có thể lây từ người này sang người khác, hen/suyễn không phải là bệnh lây nhiễm. Do vậy những người tiếp xúc với bệnh nhân hen/suyễn không có nguy cơ mắc bệnh này. Về nguyên nhân, hiện vẫn chưa hiểu rõ nguyên nhân nào gây ra bệnh hen/suyễn nhưng nhiều nghiên cứu nhận thấy một vài loại gen trong cơ thể người có khả năng làm cho người đó có nguy cơ mắc bệnh hen/suyễn. Có 2 nhóm người có nguy cơ bị hen/suyễn: (1) liên quan đến yếu tố gia đình (nếu một đứa trẻ sinh ra trong một gia đình có ba và mẹ không bị hen/suyễn thì nguy cơ bị bệnh suyễn của đứa trẻ đó rất thấp (khoảng 10%), nguy cơ đó sẽ tăng lên 25% nếu có một trong 2 người ba hoặc mẹ bị hen/suyễn và tăng lên 50% nếu cả ba lẫn mẹ bị hen/suyễn) (2) liên quan đến cơ địa dị ứng (những người bị chàm, mề đay, viêm mũi dị ứng hay mắc các bệnh dị ứng khác). 

Dấu hiệu nào giúp nghi ngờ bệnh hen/suyễn? 

Các dấu hiệu gồm: Có cơn khò khè tái đi tái lại, bị ho nhiều và tăng vào ban đêm hay khi gần sáng, ho sau khi tập thể dục hay gắng sức, khó thở vào một mùa nào đó hay khi thay đổi thời tiết, ho hay khó thở khi gặp một chất dị ứng nào đó, các triệu chứng này cải thiện khi uống thuốc dãn phế quản. Nếu có 1 trong những dấu hiệu trên thì bạn bị nghi ngờ có bệnh hen/suyễn. Ngoài ra, còn có một số dấu hiệu khác giúp hướng đến bệnh hen/suyễn như: tiền sử cá nhân và gia đình mắc bệnh các bệnh dị ứng (chàm, viêm mũi dị ứng), gia đình có người bị hen/suyễn, triệu chứng nặng hơn sau uống spirin/ kháng viêm không corticoid hay thuốc ức chế thụ thể beta (một loại thuốc trị cao huyết áp, bệnh tim mạch).

Hình hô hấp ký

Làm thế nào để chẩn đoán bạn bị bệnh hen/suyễn? 

Nếu nghi ngờ bị hen/suyễn, bạn nên đến gặp bác sĩ để được xác định chẩn đoán. Khi đó, ngoài thăm khám, bác sĩ sẽ chỉ định cho bạn đo chức năng phổi bằng máy hô hấp ký hay lưu lượng đỉnh kế. Cho đến thời điển hiện nay, hô hấp ký vẫn là công cụ có giá trị nhất để chẩn đoán hen/suyễn và được chấp nhận như là tiêu chuẩn vàng. Nếu đo hô hấp ký thì bạn sẽ được cho ngậm một ống thổi và sẽ phải hít vào thở ra theo hướng dẫn của kỹ thuật viên. Nếu bác sĩ cho bạn chỉ định thử thuốc dãn phế quản thì sau khi đã đo hoàn tất hô hấp ký lần 1, bạn sẽ được cho xịt thuốc dãn phế quản (Ventolin) rồi đo lại lần hai để tìm hiểu sự thay đổi giữa hai lần đo qua đó giúp bác sĩ tìm ra chẩn đoán.

Đây là một xét nghiệm không xâm lấn (không làm bệnh nhân đau) và hoàn toàn không độc hại. Khi phân tích kết quả, các bác sĩ sẽ xác định xem bạn có bị tắc nghẽn đường thở hay không, mức độ tắc nghẽn nặng hay nhẹ và có đáp ứng với thuốc dãn phế quản hay không. Dựa vào những thông tin này (kết hợp với hỏi bệnh sử và khám lâm sàng) các bác sĩ sẽ quyết định bạn có bị hen/suyễn hay không. Nếu bạn đến khám ở những nơi không có hô hấp kế mà chỉ có lưu lượng đỉnh kế (một công cụ rất đơn giản để đo sức mạnh hơi thở ra của bạn) thì bạn sẽ được cho đo chỉ số lưu lượng đỉnh 2 lần mỗi ngày trong một thời gian để xem sự thay đổi của chỉ số này. Sự biến thiên (thay đổi) từ 20% trở lên trong 3 ngày/tuần liên tiếp 2 tuần là dấu hiệu rất tốt để gợi ý bệnh hen/suyễn.

Kết luận

Hen/suyễn là bệnh mạn tính không lây của đường hô hấp tuy không chữa khỏi nhưng có thể kiểm soát được và thường kiểm soát rất tốt. Việc chẩn đoán sớm sẽ giúp kiểm soát bệnh tốt hơn và đem lại cho người bệnh cuộc sống tốt đẹp hơn. Do vậy, những người có nguy cơ và có dấu hiệu nghi ngờ bệnh hen/suyễn nên đi khám bệnh để được bác sĩ cho chỉ định đo hô hấp ký hay lưu lượng đỉnh để xác định chẩn đoán.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Chế độ dinh dưỡng cho người mắc hen phế quản

BS Nguyễn Như Vinh - Theo Hội Hô hấp TP.HCM
Bình luận
Tin mới
  • 25/05/2018

    Chảy máu mũi: nên làm gì?

    Chảy máu mũi khiến bạn cảm thấy một chút không thoải mái, và đôi khi sợ hãi, nhưng trong phần lớn các trường hợp đó không phải vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.

  • 25/05/2018

    Phẫu thuật cắt bỏ lá lách

    Lá lách là cơ quan nhỏ nằm ở phía bên trái của bụng, phía dưới khoang xương sường. Lá lách là một phần của hệ miễn dịch và giúp chống lại các tình trạng nhiễm trùng, đồng thời lọc bỏ các tế bào bị tổn thương hoặc các tế bào đã bị lão hóa ra khỏi dòng máu.

  • 25/05/2018

    6 bí quyết nói không với chóng mặt

    40% người trên 40 tuổi trên thế giới bị chóng mặt tương đương con số 125 triệu người.

  • 25/05/2018

    8 căn bệnh thường có mối liên quan với chứng đau lưng

    Đau lưng thường có mối liên quan với những vấn đề sức khỏe phổ biến nào. Mời bạn cùng Viện Y học ứng dụng Việt Nam tìm hiểu.

  • 25/05/2018

    Cẩn trọng khi trẻ bị say nắng

    Trẻ bị say nắng không được phát hiện xử trí kịp thời, có thể gây mất nước, đau đầu, thậm chí tổn thương thần kinh.

  • 25/05/2018

    6 tư thế yoga giúp bạn giảm đau trong kì kinh nguyệt

    Khoảng thời gian trong kì kinh nguyệt thường mang lại cảm giác bất tiện, không thoải mái và vô cùng mệt mỏi. Khoảng 80% nữ giới phải đối mặt với cảm giác đau bụng, khó chịu khi tới kì “đèn đỏ”.

  • 24/05/2018

    Dấu hiệu của bệnh Alzheimer

    Bệnh Alzheimer là dạng phổ biến nhất của chứng mất trí – được đặc trưng bởi sự suy giảm các chức năng não bộ, ảnh hưởng đến trí nhớ, hành vi, việc ra quyết định, tính cách, và ngôn ngữ.

  • 24/05/2018

    Những biện pháp cải thiện chứng mất ngủ

    Trong cuộc sống hiện đại, chứng mất ngủ ngày càng trở nên phố biến vì những bộn bề trong cuộc sống. Nếu gặp phải chứng mất ngủ mãn tính, vấn đề sức khỏe của bạn sẽ ngày càng trở nên nghiêm trọng. Hãy thay đổi lối sống và thói quen sinh hoạt hằng ngày để chấm dứt bệnh mất ngủ nhé.

Xem thêm