Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bệnh sùi mào gà

Sùi mào gà (Genetal Warts) là một trong những bệnh lây truyền qua đường tình dục hay gặp ở nước ta cũng như nhiều nước trên thế giới. Bệnh do virut HPV (Human Papaloma Virus – hay còn gọi là virut gây u nhú ở người) gây nên. Bệnh lây chủ yếu do quan hệ tình dục không an toàn. Tuy nhiên, virut này cũng có thể lây qua một số đường tiếp xúc gián tiếp không qua quan hệ tình dục.

 Bệnh sùi mào gà

Tổn thương cơ bản của bệnh là các sần sùi nhỏ li ti (trông như mào của con gà) có màu hồng nhạt, khu trú ở bộ phận sinh dục. Nhưng nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, các tổn thương phát triển nhanh, lan ra xung quanh tạo thành những mảng, khối lớn.

1.  Căn nguyên của bệnh:

Căn nguyên của bệnh sùi mào gà là virut HPV. Đây là loại virut có ADN và chỉ khu trú ở da và niêm mạc. Cho tới nay người ta đã xác định được hơn 170 type virut HPV khác nhau, trong đó có khoảng 40 type gây bệnh ở bộ phận sinh dục. Các type virut khác nhau sẽ gây bệnh ở các vùng da, niêm mạc khác nhau, cụ thể:
-    HPV type 1,4,5,8,41,60,63…gây bệnh hạt cơm ở da, gan bàn tay, bàn chân.
-    HPV type 6,11,13,16,18,55,66…gây bệnh ở niêm mạc. Đặc biệt type 6, 11 gây bệnh ở bộ phận sinh dục, đây là những type ít có nguy cơ gây ung thư. Tuy nhiên, type 16,18 có nguy cơ cao gây ung thư.
-    HPV type 5,8 gây bệnh loạn sản thượng bì dạng hạt cơm.

2.   Đường lây:

Virut HPV rất dễ lây. Đường lây dễ nhất là qua tiếp xúc da với da, da với niêm mạc, niêm mạc với niêm mạc. Ai cũng có thể bị lây nhiễm HPV, tuy nhiên hầu hết là không bị bệnh. Sức đề kháng tốt có thể loại bỏ hoàn toàn HPV trong vòng 2 năm. Chỉ khoảng 10% người nhiễm HPV có biểu hiện lâm sàng.

Các đường lây bệnh:

2.1. Quan hệ tình dục không an toàn với người bị bệnh.

Đây là đường lây lan chủ yếu, vì vậy sùi mào gà được gọi là “bệnh lây truyền qua đường tình dục” (Sexually Transmitted Disease).

2.2. Các đường lây khác không qua quan hệ tình dục (Non – Sexual Transmission)

Các đường lây này tuy ít hơn nhưng cũng có thể gặp:
-    Sử dụng chung dụng cụ, đồ dùng cá nhân của người có HPV.
-    Lây qua đường tự tiêm truyền (một người có virut ở tay có thể lây lan sang các vùng khác trong cơ thể).
-    Lây qua can thiệp y tế, dụng cụ y tế không được tiệt trùng.
-    Lây qua tiếp xúc (qua hôn, chân tay có nhiễm HPV).
-   Lây qua chăm sóc bệnh nhân (thông thường lây cho bệnh nhân hoặc ngược lại nếu một trong 2 người bị nhiễm HPV).

2.3.  Đường lây ở trẻ em

-    Qua đường sinh đẻ: Nếu người mẹ bị nhiễm HPV trong thời gian mang thai không được điều trị, lúc đẻ có thể lây cho con.
-    Chăm sóc hàng ngày: người chăm sóc có HPV nên có thể lây cho trẻ.
-    Qua các thủ thuật y tế nếu các dụng cụ không được tiệt trùng.
-    Một số trẻ bị nhiễm HPV do lạm dụng tình dục.
Trẻ em là đối tượng dễ bị bệnh nếu bị lây nhiễm HPV (do sức đề kháng, miễn dịch còn yếu).

3.   Biểu hiện lâm sàng của bệnh:

3.1.      Thời kỳ ủ bệnh: 

   Rất khó xác định vì không biết chính xác thời điểm bị lây HPV đầu tiên. Tuy nhiên, qua một số nghiên cứu, kinh nghiệm, người ta xác định thời kỳ ủ bệnh là từ 3 tuần đến 8 tháng (trung bình 2-3 tháng).

3.2.      Thương tổn cơ bản: 

   Sau một thời gian bị lây nhiễm HPV, tại cơ quan sinh dục xuất hiện các sẩn, mụn nhỏ li ti, màu hồng nhạt, tập trung thành đám ở quy đầu, thân dương vật, bìu…(nam giới), môi lớn, môi bé, âm hộ, âm đạo…(nữ giới). Các thương tổn này cũng có thể gặp ở xung quanh hậu môn, hầu, họng…
   Ở trẻ em, do sức đề kháng yếu nên có thể thời gian ủ bệnh ngắn hơn, thương tổn phát triển nhanh hơn so với người lớn.

4.   Chẩn đoán bệnh: 

-    Dựa vào lâm sàng: Các thương tổn điển hình như mô tả ở trên.
-    Các xét nghiệm: Sinh thiết thương tổn để xem hình ảnh mô bệnh học, xác định ADN của HPV, định type để xác định các type HPV có nguy cơ thấp hay nguy cơ cao gây ung thư.

5.   Điều trị:

   Cho đến nay vẫn chưa có thuốc điều trị khỏi bệnh sùi mào gà. Vì vậy mục đích của trị liệu là phá huỷ các sẩn, khối u, sùi, tăng cường miễn dịch toàn thân, tại chỗ để diệt virut.
Các phương pháp cụ thể:
-    Bôi các thuốc phá huỷ các tổ chức sùi, tăng cường miễn dịch:
o   Podophylotoxin
o   Fluorouraein
o   Imiquimod (không dùng cho trẻ em dưới 12 tuổi)
-    Áp tuyết cacbon
-    Đốt điện
-    Laser
-    Nếu thương tổn lan toả thành khối, mảng lớn, phải can thiệp bằng phẫu thuật.
Chú ý: cần theo dõi sau điều trị để phát hiện các thương tổn tái phát.

6.      Phòng bệnh: 

   Virut gây bệnh sùi mào gà rất dễ lây lan, đặc biệt là qua con đường quan hệ tình dục không an toàn, vì vậy muốn phòng bệnh, cần thực hiện các biện pháp sau đây:
-    Quan hệ tình dục an toàn.
-    Không sử dụng chung đồ dùng cá nhân của người bị bệnh.
-    Thực hiện các quy trình khám, chữa bệnh hiệu quả, an toàn tuyệt đối.
-    Cần có những biện pháp hữu hiệu bảo vệ trẻ em, tránh bị lạm dụng tình dục.
-    Khi có biểu hiện nghi ngờ bị bệnh, cần đến các cơ sở chuyên khoa để khám và điều trị kịp thời.
   Điều quan trọng cần nhớ là người mang virut HPV mặc dù không có biểu hiện lâm sàng vẫn có thể lây lan cho người khác.
   Ngoài ra, các đối tượng như: trẻ em (do sức đề kháng còn yếu), người lớn tuổi bị các bệnh mãn tính, suy giảm miễn dịch dễ bị bệnh nếu bị lây nhiễm HPV.
   Vì vậy, cần khám sức khoẻ định kỳ, kịp thời phát hiện các biểu hiện bất thường (lâm sàng, xét nghiệm) để xử lý sớm, hiệu quả, tránh lây lan cho người khác, và đặc biệt tránh được nguy cơ biến chứng lâu dài.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Virus HPV và những điều cần biết

 

GS.TS.Trần Hậu Khang - Theo Bệnh viện Da liễu trung ương
Bình luận
Tin mới
  • 24/06/2018

    Video: Nam giới làm gì để trở nên hấp dẫn hơn?

    Nếu không có ngoại hình đẹp, nam giới vẫn có thể khiến mình trở nên hấp dẫn hơn bằng cách bổ sung các loại trái cây và rau củ vào chế độ ăn uống của mình.

  • 24/06/2018

    Để có hơi thở thơm mát sau khi ăn tỏi

    Tỏi mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe như phòng chống ung thư, giúp giảm cholesterol máu và giảm huyết áp, nhưng nhiều người bỏ qua bởi lo ngại hơi thở khó chịu sau khi ăn. Những mẹo nhỏ dưới đây sẽ giúp bạn có được lợi ích từ tỏi mà vẫn giữ được hơi thở thơm mát.

  • 24/06/2018

    7 mầm bệnh hiện diện ngay trên bàn làm việc của bạn

    Mầm bệnh có thể được tìm thấy ở khắp mọi nơi, ngay cả tại nơi làm việc của bạn. Nếu không vệ sinh đúng cách, các mầm bệnh có thể sinh sôi phát triển trên các bề mặt và truyền nhiễm từ người này sang người khác.

  • 24/06/2018

    Mẹo ngăn ngừa quầng mắt thâm đen

    Đây là điều cần đến nhiều biện pháp. Trong đó, vài cách dưới đây là có hiệu quả nhất.

  • 24/06/2018

    Những lợi ích của cây hương thảo cho sức khỏe

    Loại cây này có rất nhiều tác dụng cho con người từ việc tăng trí nhớ cho đến việc giảm stress.

  • 24/06/2018

    Rôm sảy ở trẻ em và phương pháp điều trị

    Rôm sảy gây bệnh chủ yếu ở trẻ em nhưng bệnh còn có thể xảy ra ở 1/3 người lớn sống trong vùng khí hậu nhiệt đới và có thể ảnh hưởng đến tất cả mọi người khi khí hậu nóng và ẩm.

  • 24/06/2018

    Tuyệt chiêu xử lý vết cắt trên ngón tay của bạn.

    Những tình huống nguy cấp như bỏng, vết thương chảy máu, gãy xương, co giật, bong gân, chấn thương sọ não... nếu sơ cứu ban đầu đúng cách có thể giúp hạn chế tổn thương, kịp thời cứu mạng nạn nhân.

  • 24/06/2018

    Nguyên nhân gây bệnh trĩ khi mang thai

    Bệnh trĩ - tình trạng các tĩnh mạch bị sưng ở hậu môn và trực tràng là tình trạng khá phổ biến trong thai kỳ, đặc biệt là trong 3 tháng cuối khi tử cung lớn hơn gây tăng áp lực lên các tĩnh mạch.

Xem thêm